Giảm xóc là bộ phận ít được để ý nhất trên một chiếc Sirius, cho tới khi xe chạy trên đường gồ ghề, phanh gấp hoặc chở nặng mới lộ ra vấn đề. Với xe số như Sirius, hệ thống treo trước sau giữ vai trò ổn định tay lái và giữ bánh tiếp xúc mặt đường, nên giảm xóc yếu không chỉ làm xe xóc mà còn làm quãng phanh dài hơn và tay lái nhạt hơn lúc vào cua. Bài này giúp bạn nhận biết các dấu hiệu cần kiểm tra, cách thử nhanh ở nhà, và các thời điểm nên kiểm tra trong quá trình dùng xe, kể cả khi thuê.
Dấu hiệu giảm xóc đang yếu
Dấu hiệu dễ nhận nhất là xe nảy nhiều lên xuống khi đi qua đường gồ ghề hoặc gờ giảm tốc, dù đã đi chậm. Một bộ giảm xóc còn tốt sẽ nén và giãn êm, giữ thân xe ổn định; khi giảm xóc yếu, xe nhún dai dẳng, người ngồi cảm nhận từng chạm rõ rệt. Dấu hiệu thứ hai là đầu xe chúi về trước nhiều hơn bình thường khi phanh, vì giảm xóc trước không đủ lực giữ tải trọng dồn về bánh trước.
Các dấu hiệu khác gồm tiếng kêu lục cục ở phía trước hoặc phía dưới yên khi đi đường xấu, dấu vết dầu bắn quanh thân giảm xóc báo hiệu gioăng phốt rò, và hiện tượng xe bị nhún lệch một bên khi chở hai người. Nếu bạn để ý tay lái hay rung theo mặt đường nhiều hơn trước, hoặc lốp trước mòn không đều theo hình vằn, đó cũng có thể là hệ quả của giảm xóc trước hoạt động kém.
Cách thử nhanh ở nhà
Có một phép thử đơn giản không cần dụng cụ: đè mạnh xuống tay cầm hoặc yên xe rồi buông ra. Xe còn nảy dội lại một nhịp rồi đứng im là bình thường; nảy hai ba nhịp hoặc nhún dài là giảm xóc đã yếu rõ. Thử riêng từng bên trước và sau để biết cụ thể bộ nào có vấn đề, vì giảm xóc trước và sau thường hao khác nhau tùy thói quen chạy.
Bên cạnh đó, hãy quan sát mắt thường: thân giảm xóc có thấm dầu không, ốc mounting có lỏng không, và lò xo có bị sệ rõ rệt không với xe đã chạy nhiều năm. Nếu xe thuê, bạn không cần kê đầu để soi kỹ, nhưng một phép đè thử mười giây lúc nhận xe cho biết ngay xe còn ổn không trước khi rời cửa hàng.
Những thời điểm nhất định nên kiểm tra
Với xe cá nhân, các mốc đáng nhớ gồm: sau mỗi chặng đường trường hoặc cung đường đèo đá gồ ghề về, giảm xóc chịu tải lớn và nên được soi lại; sau các cú ngã xe hoặc va chạm mạnh, vì trượt giảm xóc dễ bị cong; và định kỳ theo thời gian, thông thường nên mang xe ra kiểm tra cùng các chăm sóc định kỳ khác. Xe hay chở hai người hoặc chở hàng nặng thì hao giảm xóc nhanh hơn xe chạy một người trong phố.
Với thời tiết, mùa mưa nhiều ổ gà và đường ngập cũng là lúc giảm xóc làm việc nặng hơn, nên đầu mùa mưa là mốc kiểm tra hợp lý. Ngược lại, nếu xe để lâu không chạy, dầu giảm xóc không tuần hoàn đều có thể làm cảm giác nhún khác thường vài chục cây số đầu, thường tự ổn sau khi chạy lại, nhưng nếu sau hai ngày vẫn nhún thì nên mang đi kiểm.
Đi xe thuê thì cần lưu ý gì
Khách thuê Sirius thường không tự sửa được giảm xóc, nhưng có ba việc nên làm. Thứ nhất, lúc nhận xe, đè thử bốn vị trí và nghe thử khi đi đoạn đầu: xe nhún vài nhịp ngắn là chấp nhận được, còn nảy dài kèm tiếng kêu thì nên hỏi đổi xe khác. Thứ hai, nếu trong chuyến thuê bạn thấy xe xóc bất thường dần, chẳng hạn sau một cú va lớn hoặc đi cung đường đá gồ ghề, hãy gọi người cho thuê để thông báo, vừa an toàn cho mình vừa giữ xe còn tốt cho khách sau.
Thứ ba, khi thuê đi đường dài như cung lên núi hoặc ra biển, hỏi trước người cho thuê xem xe đã được kiểm tra treo với lốp chưa, vì hai bộ phận này quyết định an toàn trên đường xấu nhiều hơn cả máy móc. Một cửa hàng cho thuê nghiêm túc luôn có lịch bảo dưỡng, và sẵn sàng trả lời khi khách hỏi về tình trạng treo của xe.
Phân biệt giảm xóc yếu với các lỗi giống nó
Không phải tiếng kêu hay cảm giác xóc nào cũng do giảm xóc. Lốp non hơi vài phần cũng làm xe nhún ì ạch như treo yếu, và chỉ cần bơm lại đúng áp suất là hết. Ốc lỏng ở càng trước, sóc pô, hoặc hỏng bi chữ A có thể tạo tiếng lục cục rất giống tiếng giảm xóc, nhưng thường chỉ kêu ở tốc độ thấp khi rà phanh. Vì vậy trước khi kết luận giảm xóc hỏng, hãy kiểm tra theo thứ tự: áp suất lốp, độ xiết các ốc quanh càng và thân xe, rồi mới tới phép đè thử giảm xóc.
Một trường hợp hay bị nhầm nữa là vòng bi lái mòn, khiến tay lái rung theo mặt đường và lệch cảm giác nặng ở đoạn ghồ ghề. Cách kiểm tra nhanh: kê đầu xe nhẹ, xoay thanh lái qua lại nghe có tiếng rít hoặc cảm giác lạo xạo ở cổ lái thì vấn đề nằm ở bi lái chứ không phải giảm xóc. Cả ba nhóm lỗi này đều ảnh hưởng an toàn, nên dù thủ phạm là ai thì xe có dấu hiệu bất thường ở hệ thống treo cũng nên mang đi kiểm sớm.
Chạy thế nào cho giảm xóc bền
Thói quen chạy ảnh hưởng tuổi thọ giảm xóc nhiều hơn nhiều người nghĩ. Tránh phanh gấp vô ích, xuống số và giảm từ từ trước gờ giảm tốc; đừng cày xe qua ổ gà với tốc cao chỉ vì đường quen; và khi chở hai người, chấp nhận đi chậm hơn trên đoạn xấu. Những cú cày qua hố sâu không phanh trước làm tải trọng dồn cục lên giảm xóc, đúng kiểu làm hỏng nhanh nhất.
Ngoài ra, giữ áp suất lốp chuẩn cũng góp phần giảm tải cho giảm xóc, vì lốp non căng mềm khiến giảm xóc phải hấp thụ phần va chạm còn lại. Khi thay lốp mới, tiện thể nhờ thợ soi giảm xóc một lượt, bởi hai việc này thường làm cùng lúc ở tiệm và không tốn thêm công mang xe đi hai lần.
Cuối cùng, đừng quá tải: Sirius thiết kế cho chở tối đa hai người với đồ vừa phải, và việc chở ba người kèm hàng cồng kềnh trên phố hay đường trường đều ép hệ thống treo vượt mức. Những chuyến đi kiểu đó một hai lần thì xe chịu được, nhưng thành thói quen thì giảm xóc, lốp và vành đều xuống cấp nhanh, và tiền thay bộ giảm xóc cùng các hư hỏng kèm theo bao giờ cũng cao hơn tiền đi taxi chở đồ.
Các câu hỏi thường gặp
Làm sao biết giảm xóc Sirius yếu? Xe nảy nhiều nhịp khi qua đường gồ ghề, đầu chúi nhiều khi phanh, có tiếng kêu khi xóc, hoặc vết dầu quanh thân giảm xóc là các dấu hiệu điển hình.
Thử giảm xóc ở nhà thế nào? Đè mạnh tay cầm hoặc yên rồi buông ra; xe nảy một nhịp rồi đứng im là tốt, nảy nhiều nhịp hoặc nhún dài là cần kiểm tra.
Bao lâu thì nên kiểm tra giảm xóc một lần? Ít nhất mỗi khi chăm sóc định kỳ xe, và bắt buộc sau chặng đường trường, cung đường đá gồ ghề hoặc cú ngã xe.
Giảm xóc yếu có nguy hiểm không? Có, vì xe mất ổn định khi phanh và vào cua, quãng phanh dài hơn, dễ trượt bánh trên đường ướt.
Thuê xe mà nghi giảm xóc hỏng thì làm gì? Đè thử lúc nhận xe, và nếu giữa chuyến đi xe xóc bất thường kèm tiếng kêu thì gọi ngay người cho thuê để trao đổi.
Thay bộ giảm xóc Sirius tốn kém lắm không? Đây là phụ tùng phổ biến, thay theo bộ cho cân hai bên là đủ, chi phí tùy nơi sửa; quan trọng là thay kịp thời để không kéo theo hỏng các bộ phận quanh như lốp và bi lái.
Đi đường ướt có ảnh hưởng giảm xóc không? Nước mưa bắn lên không ăn mòn nhanh giảm xóc, nhưng các hố ngập che kích thước thật khiến cú xóc nặng hơn, nên giảm tốc thật chậm khi qua đoạn ngập lạ.
Tóm lại
Giảm xóc quyết định sự ổn định và quãng phanh của Sirius nhiều hơn ta tưởng, nên hãy để ý các dấu hiệu nhún bất thường và kiểm tra sau mỗi chặng đường xấu hoặc va chạm. Nếu bạn cần thuê xe máy ở Hà Nội cho các chuyến đi trong phố hay đường trường, hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để hỏi xe hiện có, hoặc xem trước bảng giá thuê xe máy ở Hà Nội cho gói thuê phù hợp. Bạn cũng nên ghé chuyên mục xe máy đọc thêm các bài kỹ thuật khác, tham khảo kinh nghiệm thuê xe máy, và xem chuyên mục an toàn khi đi xe máy trước khi lên đường.