Tuyên Quang là một trong số ít những tỉnh miền núi mà bạn có thể khám phá trọn vẹn chỉ trong một ngày bằng xe máy. Thành phố nhỏ nằm giữa vòng tay núi, các điểm tham quan quanh vùng cách trung tâm đều chỉ vài chục cây số, đường quanh co nhưng đẹp, và nhịp sống ở đây chậm đến mức một ngày dài ra gấp bội so với trong phố. Bài viết này gợi ý lịch trình trải nghiệm một ngày ở Tuyên Quang bằng xe máy, từ bữa phở sáng ven chợ tới khoảnh khắc ngắm sông Lô buổi chiều tà, kèm những lưu ý thực tế để ngày chơi của bạn thật sự trọn vẹn.
Sáng sớm: ăn phở ven chợ và dạo bến sông
Một ngày ở Tuyên Quang nên bắt đầu thật sớm, khoảng sáu giờ đến sáu giờ rưỡi, khi thành phố còn chưa kịp thức dậy hoàn toàn. Những quán phở, bún chả ven chợ trung tâm mở từ mờ sáng, thơm mùi nước dùng xương hầm cả đêm. Ngồi trên chiếc ghế nhựa, ăn bát phở nóng giữa hơi sương vẫn còn giăng trên đường phố, nghe tiếng hộp xe máy lăn xóc đá của dân đi làm sớm, là trải nghiệm rất khác với bất kỳ buổi sáng nào ở Hà Nội. Bát phở ở đây khá rẻ, vài chục nghìn đồng, nước dùng ngọt thanh theo kiểu địa phương.
Ăn xong, hãy chạy xe ra bến sông Lô ở rìa thành phố. Buổi sớm mặt sông phẳng lặng như gương, sương trắng lơ lửng cận mặt nước, và phía xa là dãy núi đá vôi mờ ảo sau màn sương. Đây là khung giờ đẹp nhất trong ngày để chụp ảnh: ánh sáng mềm, ít người, và những chiếc thuyền đánh cá buổi đêm vừa cập bến bán cá tươi. Dạo hết bến sông chỉ mất khoảng ba mươi phút, nhưng nó định hình trọn vẹn cảm giác về một vùng sông nước hiền hòa mà bạn sẽ mang theo suốt cả ngày.
Nếu còn thời gian buổi sớm, hãy ghé thêm một ngôi đình hay am miếu nhỏ trong khu phố cũ. Tuyên Quang là vùng đất cổ với nhiều di tích thờ thần rừng, thần sông của người Tày, Kinh sinh sống lâu đời, và những ngôi đình làng quanh trung tâm thường mở cửa từ sáng để dân vào thắp hương. Chỉ mười lăm phút dừng chân, bạn vẫn có thể ngắm được lối kiến trúc gỗ cổ, những câu đối chữ Hán mờ theo thời gian, và cảm nhận nhịp sống tín ngưỡng rất khác biệt của vùng trung du này so với đồng bằng xuôi phía nam.
Giữa sáng: vòng ra những cánh đồng và làng nghề ven đô
Rời bến sông, bạn có thể chạy theo các tuyến đường liên xã vòng ra phía ngoài thành phố. Vùng ven Tuyên Quang có những cánh đồng lúa, ngô trải dài chân đồi, và nhiều làng nghề nhỏ như làng làm miến, làng dệt của người Tày. Đường ở đây nhỏ, ít xe, hai bên là tre, là luống khoai, và thỉnh thoảng một con chó nhà nằm giữa đường khiến bạn phải bấm còi. Chạy chậm, thả nhẹ ga, hít không khí mát lành của vùng trung du: cảm giác này chính là thứ mà dân phố đánh mất mỗi ngày và luôn thèm thuồng khi đi xa.
Một điểm dừng đáng giá ở khung giờ này là chợ phiên vùng ven nếu bạn đi vào đúng ngày họp. Chợ vùng cao Tuyên Quang bày bán đủ thứ hàng rừng, hàng suối: rau rừng, măng khô, cá khô, mật ong, gia vị của người Mông, Dao mang xuống. Dù không mua gì, đi một vòng chợ cũng là một trải nghiệm văn hóa thật sự: tiếng nói các thứ tiếng, thổ cẩm nhiều màu, mùi khói bếp phủ lên từng gian hàng. Cứ đứng nán lại tí chút, bạn sẽ thấy dân địa phương sẵn lòng kể chuyện về quê mình hơn hẳn so với ở trung tâm thành phố.
Trước khi trời lên cao nắng gắt, hãy tìm một quán nước ven đường nghỉ mười phút. Vùng ven có nhiều quán nhỏ của gia đình đặt bàn drinking dưới gốc cây cổ thụ, bán nước mát, chè tươi và đôi khi cả cháo sáng cho khách đường qua. Chủ quán đa phần là các cô, các bác lớn tuổi, nói chuyện chậm rãi và hiếu khách. Ngày dài phía trước còn nhiều cây số phải chạy, nên đừng tiếc quãng nghỉ ngắn này: nó giúp tay lái của bạn tỉnh táo hơn hẳn vào buổi chiều.
Trưa: về phố ăn cơm bản địa và nghỉ ngắn
Khoảng mười một giờ trưa, mặt trời lên cao, đây là lúc nên quay về trung tâm ăn trưa và né cái nóng. Đồ ăn đáng thử ở Tuyên Quang gồm cơm lam tre nướng, gà nướng hoặc luộc chấm muối, cá sông kho riềng, và rau rừng luộc chấm tương. Nếu muốn tiết kiệm thời gian, một quán cơm bụi dân dã với mâm cơm có mặn có canh cũng đủ no và ngon. Kết thúc bữa bằng một chén chè Shan tuyết nóng, loại đặc sản nổi tiếng của vùng núi Tuyên Quang với hương thơm và vị hậu ngọt đặc trưng, không loại chè nào lẫn được.
Giấc nghỉ trưa ngắn rất đáng giá ở vùng này, nhất là khi bạn phải chạy xe cả ngày. Mười lăm đến hai mươi phút ngồi tán gẫu trong quán hoặc dựa lưng vào gốc cây dưới bóng mát đã đủ phục hồi phần nào. Vùng trung du về trưa nắng gắt, và người lái xe thiếu ngủ là người dễ mắc lỗi nhất, nên đừng coi thường quãng nghỉ ngắn này. Nếu bạn thuê phòng ở thành phố cho chuyến dài hơn, ghé về phòng nghỉ một tiếng cũng không phải là lãng phí.
Buổi chiều: hướng lên các điểm ven hồ và đèo
Buổi chiều là phần đẹp nhất của ngày, và cũng là lúc nên tận dụng ánh sáng vàng để đi xa hơn. Nếu có thời gian và xe khỏe, hãy chạy thử hướng lên Na Hang, chừng một trăm cây số từ trung tâm, nơi lòng hồ nằm giữa những vách đá vôi như một vịnh núi thu nhỏ. Chỉ cần chạy được nửa chặng cũng đã đáng giá: đường men theo triền đồi, rừng nguyên sinh râm mát, và càng lên cao không khí càng mát rõ rệt. Nếu không kịp tới hồ, những khúc đèo ven chân núi quanh thành phố cũng cho những góc nhìn xuống thung lũng sông Lô đẹp bất ngờ vào giờ chiều.
Lựa chọn nhẹ nhàng hơn cho buổi chiều là vòng quanh các tuyến đường huyện phía đông thành phố, nơi có những đồi chè và rừng thông nhỏ. Tốc độ chậm, đường vắng, và cứ mỗi đoạn lại có một góc đứng xe chụp ảnh lý tưởng. Người dân vùng này quen với khách đường xa dừng trước cổng, nên nếu muốn hỏi đường hay xin nước, cứ mạnh dạn chào hỏi, bạn sẽ nhận được sự chỉ dẫn tận tình đến mức bất ngờ.
Chiều tối: chợ phiên chiều và ẩm thực vỉa hè
Khi nắng bắt đầu ngả, hãy quay lại trung tâm thành phố. Khu vực phố đi bộ và các tuyến đường ven sông về chiều tối trở nên sống động: hàng nướng vỉa hè bốc khói, trẻ con đạp xe đùa, và dân địa phương dạo bộ dọc bờ kè. Đồ ăn vỉa hè đáng thử gồm nắm (một loại nem chua bản địa), bánh gối, hạt dẻ nướng, và các lều chè, cháo. Bữa tối có thể chọn một quán nướng với cá sông, gà nướng, hoặc lẩu chua cá, tất cả đều đậm chất ẩm thực vùng sông nước.
Kết thúc ngày bằng việc ngồi bên bến sông ngắm thành phố lên đèn. Ánh sáng vàng phản chiếu trên mặt sông Lô, tiếng thuyền cuối ngày, và bóng núi tối dần phía sau thành phố tạo nên một khung cảnh lắng đọng khiến nhiều người quyết định ở lại thêm một ngày. Nếu bạn phải về Hà Nội tối hôm đó thì nên canh giờ: chặng về mất chừng ba tiếng rưỡi đến bốn tiếng, nên khởi hành trước bảy giờ tối để không phải chạy đêm trên những đoạn quốc lộ thiếu sáng.
Lưu ý thực tế cho ngày chơi bằng xe máy
Ba điều đáng nhớ nhất cho ngày dài này: thứ nhất, kiểm tra xe trước khi xuất phát, từ dầu, lốp, đèn đến phanh, bởi các điểm tham quan quanh Tuyên Quang cách nhau hàng chục cây số và thợ sửa xe không phải lúc nào cũng có sẵn; thứ hai, đổ đầy xăng ở thành phố trước khi chạy ra vùng ven, vì trạm xăng ở đường huyện thưa và có khi chỉ mở tới chiều; thứ ba, luôn mang theo áo mưa, bởi thời tiết vùng trung du đổi rất nhanh, mưa một cơn giữa ngày là chuyện thường. Mùa đông nên mặc ấm và mang găng tay gió, vì những đoạn ven sông về chiều rất lạnh.
Về an toàn, giữ tốc độ vừa phải, đặc biệt ở những khúc cua ven đồi khuất tầm nhìn, không đi vào cao tốc nếu ai đề nghị rẽ tắt, và tuyệt đối không uống rượu bia trước khi cầm lái, bởi nồng độ cồn bị xử phạt rất nghiêm theo quy định hiện hành. Những kinh nghiệm chi tiết hơn về xử lý tình huống đường dài đã được tổng hợp trong cẩm nang an toàn khi đi phượt xe máy trên trang.
Nếu bạn cần một chiếc xe máy khỏe để chạy trọn ngày ở Tuyên Quang và hành trình 160 km từ Hà Nội tới đó, hãy tham khảo bảng giá thuê xe máy tại Hà Nội để chọn xe phù hợp.
Các cung đường liên quan
Một ngày ở Tuyên Quang chỉ là khúc dạo đầu của vùng Tây Bắc. Bạn có thể mở rộng hành trình qua các bài viết thuộc chủ đề cung đường Tây Bắc xa hoặc xem danh sách cung đường phượt từ Hà Nội trên trang.