Chuyến đi xe máy từ Hà Nội lên thành phố Yên Bái dài khoảng 155 km theo hướng quốc lộ 2 qua Việt Trì, thường kéo dài bốn đến năm giờ kể cả nghỉ ngơi. Trong quãng thời gian ấy, cơn đói giữa chừng gần như chắc chắn sẽ ghé thăm, dù bạn có ăn sáng kỹ tới đâu. Biết trước những quán ăn ngon dọc đường đến Yên Bái vì vậy không chỉ giúp bạn nạp năng lượng đúng lúc mà còn biến các điểm dừng chân thành một phần trải nghiệm của chuyến đi. Bài viết này tóm gọn các khu vực đáng dừng ăn theo từng chặng đường, từ vùng trung du Phú Thọ lên tới sát thành phố Yên Bái, kèm kinh nghiệm chọn quán và những món nên thử ở mỗi đoạn.
Chặng Hà Nội đi Việt Trì: ăn sáng trước khi quá đoạn đồng bằng
Nếu bạn xuất phát sớm từ Hà Nội, chặng đầu tiên theo quốc lộ 2 tới khu vực Việt Trì thường mất khoảng một tiếng rưỡi. Thay vì cố nhồi một bát phở ở nội đô lúc trời còn mờ sương, nhiều người phượt chọn cách ăn nhẹ trước khi lên đường, rồi dừng ăn thật sự khi bắt đầu thấy đói, thường là quanh vùng Phú Thọ. Vùng đất tổ này nổi tiếng với các món bánh truyền thống như bánh tai, bánh gai làng Than Vân, và hàng loạt quán phở, bún riêu, bún thang mở từ sáng sớm phục vụ dân địa phương đi chợ. Một bát phở nóng, vài miếng bánh gai đựng trong túi giấy treo phía sau yên xe là đủ giữ năng lượng cho chặng đường phía trước.
Kinh nghiệm nhỏ ở chặng này là đừng ăn quá no. Bụng quá đầy mà ngồi trên yên xe rung liên tục trong hơn một tiếng đồng hồ tiếp theo rất dễ gây mệt mỏi, thậm chí buồn nôn với người không quen chạy xa. Chỉ cần ăn vừa đủ, uống chút trà nóng hoặc nước ấm, để cơ thể tiêu hóa xong rồi mới tiếp tục. Bạn còn rất nhiều cơ hội ăn ngon hơn ở phía trước, nên không cần vội ăn bù ngay từ đầu hành trình.
Một chi tiết hay bị bỏ qua là chọn giờ dừng. Các quán ven quốc lộ thường nấu món tươi trong khung giờ cao điểm sáng, khi dân địa phương đi làm và học sinh đi học. Ghé quán lúc đó, tô phở của bạn nhiều khả năng vừa nhanh vừa ngon hơn hẳn so với ghé vào giờ vắng, khi nồi nước dùng đã sôi lâu và rau héo. Nếu xuất phát cực sớm, hãy kiên nhẫn chạy chậm thêm hai mươi phút tới vùng thị trấn đông dân hơn rồi mới dừng, thay vì ghé ngay quán đầu tiên gặp trên đường còn bỏ ngỏ.
Khu vực Việt Trì và đoạn ven sông Lô
Qua khỏi Việt Trì, quốc lộ 2 dần men theo thung lũng sông Lô, chạy giữa những cánh đồng lúa của Phú Thọ. Đây là vùng dân cư dày đặc, quán ăn ven đường mở liên tục suốt ngày, nhưng chất lượng chênh nhau khá rõ giữa các quán. Nguyên tắc chọn quán ở chặng này rất đơn giản: hãy ưu tiên quán có nhiều xe tải, xe khách dừng đỗ trước cửa. Tài xế chạy tuyến quốc lộ mỗi ngày là những người hiểu rõ nhất quán nào sạch sẽ, quán nào nấu nhanh và giá hợp lý. Một quán đông tài xế gần như không bao giờ bán hàng tồn, và tồi nhất cũng chỉ ở mức ăn được.
Đặc sản đáng thử quanh vùng này là cá nước ngọt. Sông Lô và các nhánh sông quanh vùng cung cấp cá diếc, cá rô phi, cá chép tươi, thường được kho riềng sả hoặc rán giòn kèm cơm trắng nóng. Một bữa trưa như vậy ở quán cơm gia đình ven quốc lộ chỉ tốn vài chục nghìn đồng mỗi người nhưng no rất lâu, hợp với việc tiếp tục lái xe đường dài. Ngoài ra, các quán cơm bụi dân dã bán cơm với đỗ rán, canh cáy, rau muống xào cũng là lựa chọn nhanh gọn nếu bạn không muốn dừng quá lâu giữa chặng.
Nếu đi vào mùa lạnh, khoảng tháng mười một đến tháng hai, hãy tìm một quán nhỏ bán cháo hoặc ấm trà gừng quanh các thị trấn ngã tư. Cháo cá nấu theo kiểu địa phương, để lục lạc trong nồi từ sáng sớm, là món lý tưởng để làm ấm người trước khi tiến vào những đoạn đường nhiều gió phía trước. Đừng quên mua vài viên kẹo gừng hoặc tương gừng nhỏ giá vài nghìn đồng, thứ rẻ tiền nhưng chống say, giữ ấm cơ thể cực tốt khi chạy xe trong thời tiết giá buốt.
Đoạn từ Đoan Hùng tới Yên Bình: quê đặc sản vải nhãn
Chặng giữa của cung đường, đi qua các huyện Đoan Hùng, Hạ Hòa của Phú Thọ và vùng Yên Bình của Yên Bái, là nơi bạn nên chậm lại một nhịp. Đoan Hùng nổi tiếng là xứ vải thiều và nhãn, dọc quốc lộ về mùa hè, tháng sáu tháng bảy, các sạp trái cây bày la liệt từ ruộng ra tận lề đường. Mùa thu có hồng và bưởi, mùa đông có cam sành và quýt. Dừng lại mua trái cây ngay tại sạp của người dân vừa là cách nghỉ tay ga, vừa cho bạn món ăn vặt tươi ngon mà không đâu bán rẻ hơn.
Về món mặn, khu vực Yên Bình có nhiều quán bún cá và phở bò nấu theo kiểu địa phương, nước dùng ngọt thanh vì được nấu từ xương hầm kỹ và cá tươi đánh trong ngày. Đây cũng là chặng cuối trước khi vào thành phố Yên Bái, nên nếu bạn chưa kịp ăn trưa thì đây là cơ hội cuối để nạp một bữa tử tế trước khi dừng hẳn. Quán nào thấy đông người địa phương ngồi ăn, đặc biệt là dân công nhân và học sinh tan ca, thì cứ yên tâm ghé vào, vì giá cả thường niêm yết rõ ràng và gần như không có chuyện chặt chém khách đường qua.
Ngoài quán có mặt tiền ven đường, ở chặng này cũng đáng rẽ vào chợ nhỏ của thị trấn. Chợ vùng trung du buổi sáng bày đủ thứ: xôi chè, bánh cuốn nóng, nem rán, chả rươi theo mùa, và cả gà đồi, rau rừng của người lên từ vùng núi bán cho dân thị trấn. Ăn sáng trong chợ, ngồi trên chiếc ghế đẩu cạnh đống rau, nghe tiếng rao lôn xộn, là trải nghiệm rất khác so với ăn trong quán sạch sẽ ven quốc lộ, và nhiều người phượt lại nhớ nó lâu hơn cả cảnh đẹp trên đường.
Ăn uống và tiếp tế tại thành phố Yên Bái
Vào tới thành phố Yên Bái, lựa chọn ăn uống mở rộng hẳn ra. Trên đường Nguyễn Thái Học và các phố trung tâm có chuỗi quán phở, bún thang, cơm tấm, lẩu và lều nướng vỉa hè. Đặc sản Yên Bái đáng thử gồm cơm lam, gà nướng, cá suối nướng muối ớt, thịt trâu gác bếp của người Thái, Mông ở các huyện phía tây, tất cả đều bán sẵn ở thành phố. Thức uống đặc trưng nhất là chè Shan tuyết cổ thụ vùng Trạm Tấu, Mù Cang Chải, loại chè Shan tuyết nổi tiếng với hương thơm tự nhiên và vị hậu ngọt rất riêng, hoàn toàn khác biệt với các loại chè trồng ở đồng bằng.
Một việc đáng làm ngay khi vào thành phố là ghé chợ lớn hoặc siêu thị để tiếp tế cho hành trình tiếp theo. Nếu bạn định rẽ lên Mù Cang Chải, Trạm Tấu hoặc các huyện vùng cao phía tây, thì nước đóng chai và đồ ăn khô như mì gói, bánh quy, trái cây tươi sẽ là cứu tinh ở những đoạn đường vắng quán. Đổ đầy bình xăng trước khi rời đô thị cũng quan trọng không kém, vì các trạm xăng trên quốc lộ huyện thưa thớt hơn nhiều so với vùng đồng bằng, và có những đoạn hàng chục cây số không thấy bóng trạm xăng.
Về giá cả, một bữa ăn no ở Yên Bái thường rẻ hơn Hà Nội khá rõ. Bát phở hay bún cá chỉ vài chục nghìn đồng, cơm bụi có mặn có canh cũng ở mức tương tự. Các quán nướng và lẩu thì giá tùy món, nên với quán nằm xa trung tâm, tốt nhất là hỏi giá trước khi gọi, một thói quen nhỏ giúp bạn tránh mọi tình huống khó chịu cuối buổi tối.
Kinh nghiệm ăn uống an toàn khi đi đường dài
Chạy xe máy đường dài tiêu hao năng lượng nhanh hơn bạn nghĩ, đặc biệt khi trời lạnh và gió ngược. Kinh nghiệm chung là chia nhỏ bữa ăn nhiều lần thay vì dồn vào một bữa quá no, luôn mang theo nước lọc và chút đồ ngọt như kẹo, socola để vá đường huyết khi thấy chóng mặt hoặc mệt bất thường. Tuyệt đối tránh rượu bia trong ngày đi xe, kể cả chỉ một chén nhỏ mời nhau giữa đồng, bởi nồng độ cồn khi điều khiển phương tiện bị xử phạt rất nghiêm theo quy định hiện hành, và phán đoán của người lái cũng giảm mạnh chỉ sau một ly nhỏ.
Khi chọn quán, hãy ưu tiên nơi nấu chín kỹ, thức ăn còn đang nóng, rau sống được rửa trong nước sạch hoặc ngâm nước muối loãng. Tránh các món hải sản và đồ tanh nếu quán không có tủ kính trưng bày hoặc nguồn cấp lạnh rõ ràng. Đồ uống nên dùng nước đóng chai còn nguyên tem hoặc nước chè nóng được nấu tại quán. Những chi tiết tưởng nhỏ này chính là ranh giới giữa một chuyến đi trọn vẹn và một chuyến đi bị gián đoạn vì đau bụng giữa đường.
Cuối cùng, lịch dừng ăn nên bám vào tiến độ chuyến đi: ăn sáng quanh Việt Trì, ăn trưa ở Đoan Hùng hoặc Yên Bình, và để bữa tối ngon nhất cho thành phố Yên Bái. Một chiếc xe máy khỏe mạnh đồng nghĩa với việc bạn có toàn quyền quyết định dừng ở đâu, khi nào, và nếu bạn cần thuê một chiếc ở Hà Nội, hãy tham khảo bảng giá thuê xe máy tại Hà Nội trước khi khởi hành.
Các cung đường liên quan
Ngoài hướng Yên Bái, bạn có thể kết hợp thêm nhiều chặng ăn uống thú vị khác qua các bài viết trong chủ đề cung đường Tây Bắc xa và danh sách cung đường phượt từ Hà Nội trên trang.