Nhắc tới phượt Tuyên Quang, nhiều người nghĩ ngay tới hồ Na Hang với những vách đá vôi soi bóng xuống mặt nước xanh, nhưng điều khiến vùng đất này cuốn hút dân xe máy lại chính là quãng đường dẫn tới nó. Tuyến đường đẹp từ Hà Nội đến Tuyên Quang dài khoảng 160 km theo quốc lộ 2, men theo dòng sông Lô qua những cánh đồng lúa của Phú Thọ rồi lặng lẽ bước vào vùng đồi núi. Chuyến đi thường chỉ mất nửa ngày nếu chạy liên tục, nhưng với những ai biết dừng đúng chỗ, một ngày trôi qua vẫn thấy chưa đủ. Bài viết này đi từng chặng, chỉ ra các khung cảnh đáng dừng, gợi ý lịch trình và những lưu ý để chuyến đi vừa đẹp vừa an toàn.
Chặng một: thoát Hà Nội và chạy dọc trung du Phú Thọ
Từ trung tâm Hà Nội, bạn theo các trục đường lớn ra đầu mối quốc lộ 2, hướng về phía Việt Trì. Chặng chừng 80 km đầu tiên chạy qua vùng trung du tương đối phẳng, đường rộng và ít dốc, là phần làm quen dễ chịu nhất của chuyến đi. Nếu khởi hành sớm, sương mỏng giăng trên những cánh đồng ven đường, nắng đầu ngày vàng nhẹ trên lúa non, tạo ra vẻ đẹp rất riêng mà những người chạy nhanh dễ dàng bỏ qua. Tới khu vực Việt Trì, thành phố nằm bên hợp lưu sông, bạn có thể dừng ăn sáng ở các quán phở, bún thang mở từ sáng sớm, lấy lại sức trước khi tiến vào phần đường đẹp hơn phía trước.
Điểm đáng dừng nhất ở chặng này là bờ sông Lô. Sau Việt Trì, quốc lộ 2 nhiều đoạn chạy khá sát sông, và những triền đê thoai thoải ven đường là chỗ đứng xe chụp ảnh lý tưởng. Nếu đi vào mùa lúa chín, khoảng tháng chín tháng mười, những cánh đồng vàng rực hai bên đường chính là khung cảnh đáng nhớ nhất của cả chuyến. Kinh nghiệm nhỏ khi dừng chụp ảnh: đánh xe sát lề, tắt máy, và đứng ngoài hàng rào ruộng, vừa để không dẫm lên lúa của dân, vừa để không cản giao thông trên quốc lộ vốn đông xe tải vào ban ngày.
Chặng hai: qua Đoan Hùng, Hạ Hòa lên vùng đồi
Qua khỏi vùng đồng bằng, địa hình bắt đầu thay đổi: những đồi thấp hiện ra phía xa, đường uốn lượn nhiều hơn và dân cư thưa dần. Đoạn qua các huyện Đoan Hùng, Hạ Hòa của Phú Thọ có nhiều khúc cua đẹp mắt nhưng cũng đòi hỏi người lái tập trung hơn, vì đường hẹp hơn phần trước và có đoạn qua thị trấn đông người. Đây là lúc nên giảm nhịp, thưởng thức cảnh vật thay vì bám tốc độ, bởi phần đẹp nhất của cung đường vẫn ở phía trước. Ven đường bắt đầu xuất hiện các sạp trái cây theo mùa: vải, nhãn vào giữa hè, hồng, bưởi vào thu, cam, quýt vào đông.
Trước khi vào địa phận Tuyên Quang, bạn sẽ đi qua những vùng trồng keo và đồi chè. Các triền đồi xanh nối tiếp nhau hai bên đường tạo cảm giác như đã bước hẳn vào miền núi, dù thực ra độ cao chưa thay đổi bao nhiêu. Đây cũng là chặng nên đổ đầy xăng nếu chưa đổ, vì các trạm xăng ở phía trên thưa hơn hẳn, có những đoạn phải chạy hàng chục cây số mới gặp một trạm, và không phải trạm nào cũng mở liên tục trong ngày.
Khí hậu ở chặng này cũng đáng để lưu ý. Vùng trung du về mùa xuân hay có mưa phùn, mặt đường ẩm và rêu mỏng ở những đoạn ít qua lại, khiến lốp dễ trượt khi vào cua. Về mùa hè, nắng gắt giữa trưa làm mặt đường nóng và người lái chóng mệt. Dù đi mùa nào, kính mát, khăn phủ mặt và một bình nước luôn là ba thứ không thể thiếu trong cốp xe trên tuyến đường này.
Chặng ba: vào Tuyên Quang dọc sông Lô
Khi vượt qua ranh giới tỉnh, quốc lộ 2 gần như ôm theo sông Lô suốt chặng còn lại tới thành phố Tuyên Quang. Đây là đoạn được đánh giá đẹp nhất của cung đường: mặt sông rộng, nước đổi màu theo mùa, những gành đá và rặng tre ven bờ soi tấm bóng xuống dòng chảy. Đi vào buổi chiều, nắng ngả vàng làm mặt sông lấp lánh, còn sương chiều mùa lạnh tạo những dải trắng mờ cận mặt nước, đẹp đến mức nhiều người cứ dừng rồi lại dừng. Đoạn này đường tương đối bằng, nhưng vì cảnh hai bên quá cuốn, hãy nhớ quy tắc ngắm cảnh chỉ khi xe đã dừng hẳn và đã tắt máy.
Cách trung tâm thành phố không xa, bạn sẽ đi qua khu vực cầu và bến sông, nơi dân địa phương tập trung về chiều. Thành phố Tuyên Quang nằm giữa vòng tay núi, nhỏ, sạch và rất dễ chịu với khách đường xa. Đồ ăn đáng thử quanh phố gồm cơm lam, gà nướng, cá sông nướng muối ớt, bánh ngô; còn thức uống đặc sản là chè Shan tuyết cổ thụ, loại chè Shan tuyết nổi tiếng của vùng núi Tuyên Quang với hương thơm tự nhiên và vị hậu ngọt sâu, hoàn toàn khác các loại chè trồng đồng bằng. Chè được ủ nóng trong lúc bạn ngồi nghỉ, thưởng đúng vị nhất vào ngày trời se lạnh.
Gợi ý lịch trình trong ngày
Một lịch trình khá ổn cho cung đường này như sau: xuất phát từ Hà Nội khoảng sáu giờ sáng, dừng ăn sáng quanh Việt Trì lúc bảy giờ ba mươi, rồi chạy tiếp qua Đoan Hùng và nghỉ giải lao mười lăm phút ở vùng đồi chè trước trưa. Vào đến thành phố Tuyên Quang khoảng mười một giờ ba mươi đến trưa, kịp ăn cơm trưa và nhận phòng nghỉ. Buổi chiều có thể vòng ra bến sông chụp ảnh, đi chợ mua đặc sản, hoặc nếu còn sức, chạy hướng lên Na Hang để đón hoàng hôn trên những khúc đèo ven hồ, một trải nghiệm mà bất kỳ ai đi Tuyên Quang lần đầu cũng nên thử một lần.
Ai muốn tránh chạy đêm thì nên khởi hành sớm hơn hoặc chấp nhận dừng nghỉ tại thành phố. Đường trung du và miền núi về tối thiếu ánh sáng, sương dày lên nhanh và có những đoạn đang sửa chữa không có đèn báo hiệu rõ ràng, nên hết sức tránh liều mạng chạy đêm chỉ để tiết kiệm một đêm nghỉ. Nếu lịch trình ép buộc, tốt hơn hết là chờ sáng hôm sau, và dùng thêm nửa ngày để thong thả thăm thành phố theo nhịp đi chợ sớm của dân bản địa, khi phiên chợ họp bày đủ hàng rừng, hàng suối lên từ các huyện vùng cao.
Trải nghiệm thêm: hướng lên Na Hang
Từ thành phố Tuyên Quang, nếu bạn còn một ngày rỗi rãi, đừng bỏ qua tuyến lên Na Hang, cách trung tâm chừng một trăm cây số qua đường tỉnh đẹp bất ngờ. Con đường men theo các triền núi đá vôi, có đoạn cắt qua rừng nguyên sinh râm mát, trước khi bất ngờ mở ra lòng hồ Na Hang rộng như một vịnh núi thu nhỏ. Bạn có thể thuê thuyền tham quan lòng hồ, ghé thăm các bản làng người Tày, Mông ven bờ, hoặc đơn giản ngồi trên đỉnh đèo ngắm hoàng hôn soi xuống mặt nước. Đường lên Na Hang có nhiều khúc cua gắt và dốc dài, nên luôn đi số thấp, giữ khoảng cách với xe tải và tuyệt đối không vượt ở những khúc cua khuất tầm nhìn.
Ở Na Hang, hãy dành thêm ít nhất nửa buổi cho các bản ven hồ. Người Tày ở đây vẫn giữ nếp nhà sàn ven chân đồi, cáp nước suối chảy qua bến, và nhiều gia đình mở cửa đón khách ghé uống chè, mua mật ong rừng và cá khô. Chuyến thuyền ra giữa lòng hồ lúc sáng sớm, khi sương chưa tan và mặt nước phẳng lặng như gương, cho bạn góc nhìn đẹp nhất của những vách đá vôi cao vút hai bên, thậm chí còn hơn cả cảnh hoàng hôn buổi chiều mà nhiều người vẫn miệt mài săn lùng trên tuyến đường này.
Lưu ý an toàn cho cung đường này
Về an toàn, ba điều đáng nhớ nhất trên tuyến này: thứ nhất, chạy đúng tốc độ cho phép và đặc biệt chậm ở các khúc cua có biển báo trước, vì nhiều đoạn cua khuất có xe tải ngược chiều; thứ hai, không đi vào cao tốc trong bất kỳ hoàn cảnh nào, bởi xe máy bị cấm tuyệt đối trên đường cao tốc và mức xử phạt rất nặng; thứ ba, nghỉ ngơi đúng lúc, cứ mỗi một tiếng rưỡi đến hai tiếng nên dừng năm đến mười phút để giãn cơ tay chân và uống nước. Mùa mưa có những đoạn sạt lở hoặc mặt đường trơn do đất đá cuốn xuống, nên hãy kiểm tra dự báo thời tiết trước chuyến và mang theo áo mưa chất liệu tốt thay vì ô nhỏ dễ giật gió.
Nếu bạn chưa có chiếc xe máy đủ khỏe cho hành trình 160 km này, hãy tham khảo bảng giá thuê xe máy ở Hà Nội để chọn loại xe phù hợp với cung đường và túi tiền. Và trước khi lên đường, những lưu ý chi tiết hơn về cách xử lý tình huống trên đường dài đã được tổng hợp trong cẩm nang an toàn khi đi phượt xe máy trên trang.
Các cung đường liên quan
Tuyên Quang chỉ là một trong nhiều điểm đến phía Tây Bắc đáng chạy. Bạn có thể tham khảo thêm chủ đề cung đường Tây Bắc xa hoặc danh sách các cung đường phượt từ Hà Nội để mở rộng hành trình của mình.