Yên Bái là một trong những điểm đến thân thuộc của dân phượt miền Bắc: đủ gần để đi cuối tuần, đủ xa để có cảm giác vượt cung đường. Câu hỏi đầu tiên của hầu hết người chuẩn bị chuyến đi luôn là đi xe máy từ Hà Nội đến Yên Bái mất bao lâu. Câu trả lời ngắn gọn: khoảng cách từ trung tâm Hà Nội tới thành phố Yên Bái chừng 155 km, và với nhịp đi bình thường kèm vài lần nghỉ, bạn cần khoảng 4 đến 5 giờ. Nhưng con số chỉ có ý nghĩa khi bạn hiểu mình sẽ đi đường nào, dừng ở đâu, và tránh được những cạm bẫy nào. Bài viết này bóc tách từng cung, từng khung giờ và từng điểm nghỉ để bạn tự lên lịch trình phù hợp với bản thân.
Hai hướng đi chính từ Hà Nội tới Yên Bái
Hướng thứ nhất, và phổ biến nhất với những ai muốn tới thành phố Yên Bái: đi quốc lộ 2 tới khu vực Việt Trì rồi chuyển sang quốc lộ 37 ngược lên theo thung lũng sông Hồng. Tuyến này đi qua vùng đồng bằng phù sa của Phú Thọ, đường khá rộng, ít đèo, dân cư hai bên đường dày nên dễ tìm quán ăn, trạm xăng. Đây là lựa chọn an toàn và nhanh nhất cho người mới đi xa lần đầu.
Hướng thứ hai phục vụ ai muốn tới phần phía tây Yên Bái, vùng Nghĩa Lộ, Trạm Tấu, Mù Cang Chải: đi quốc lộ 32 từ đầu mối ở khu vực Mai Dịch, qua Sơn Tây, Ba Vì, cắt qua vùng Thanh Sơn của Phú Thọ rồi theo quốc lộ lên vùng Tây Bắc. Tuyến này dài hơn, đường đèo dốc nhiều hơn, nhưng bù lại cảnh vật thay đổi liên tục, từ đồng bằng ven sông lên núi đá vôi, và là con đường kinh điển của những chuyến phượt mùa lúa chín. Với cả hai hướng, nếu ai đề nghị bạn đi tắt lên cao tốc Hà Nội đến Lào Cai rồi xuống Yên Bái thì hãy từ chối dứt khoát: xe máy bị cấm tuyệt đối trên đường cao tốc.
Thời gian thực tế từng đoạn
Tính theo hướng quốc lộ 2 kết hợp quốc lộ 37: từ trung tâm Hà Nội tới Việt Trì bạn cần khoảng 1,5 giờ chạy thoải mái, chừng 80 km đầu tiên. Từ Việt Trì tới thành phố Yên Bái là đoạn chừng 70 km nữa, đi tiếp khoảng 2 đến 2,5 giờ vì đường nhỏ hơn, hay có đoạn qua thị trấn và khu dân cư cần giảm tốc. Cộng thêm 20 đến 30 phút nghỉ giữa đường, tổng thời gian của hầu hết mọi người rơi vào khoảng 4 đến 5 tiếng.
Tính theo hướng quốc lộ 32: từ Hà Nội tới Sơn Tây khoảng 40 km, một giờ đồng hồ. Từ Sơn Tây vượt Ba Vì, qua Thanh Sơn rồi tiến dần lên vùng Nghĩa Lộ, quãng đường dài hơn và có nhiều đèo, tốc độ trung bình thấp hơn, nên hợp lý là tính 5 đến 6 giờ tới Nghĩa Lộ, chưa kể nghỉ ngắm cảnh. Ai định đi thẳng một mạch tới Mù Cang Chải thì nên tính tối thiểu một ngày đầy, vì đoạn đèo Khế và các khúc cua treo dốc đứng sau đó không cho phép chạy nhanh.
Nên khởi hành lúc nào trong ngày
Kinh nghiệm chung của phần lớn dân phượt là xuất phát sớm, khoảng 5 giờ 30 đến 6 giờ 30 sáng. Khung giờ này giúp bạn tránh được dòng xe tải sáng sớm ở các nút giao lớn, có nắng đẹp để chụp ảnh, và đặc biệt với hướng quốc lộ 32, cho phép bạn vượt các đoạn đèo trước khi sương muối xuống vào chiều muộn. Rời phố trước giờ cao điểm cũng đồng nghĩa bạn có được cả một ngày dài phía trước thay vì nửa ngày.
Nhóm đi buổi chiều cũng không hiếm, chủ yếu là những người làm nửa ngày rồi mới lên đường, nhưng phải tính toán kỹ: tới nơi khi trời nhá nhem tối vừa mệt vừa khó tìm trọ, và đoạn đường cuối vào thành phố Yên Bái có nhiều đoạn vắng cần đèn pha tốt. Nếu buộc phải đi chiều, hãy dừng nghỉ sớm, ăn sáng đủ, và đặt trước chỗ ngủ để tránh vào đến nơi rồi mới chạy ngược xuôi tìm khách sạn.
Các điểm nghỉ và tiếp tế trên đường
Theo hướng quốc lộ 2 kết hợp quốc lộ 37, bạn có thể nghỉ lần một quanh khu vực Sơn Tây hoặc Phúc Thọ để lót dạ, rồi nghỉ lần hai tại Việt Trì, nơi có nhiều quán phở, bún sáng ngon. Sau Việt Trì, các trạm xăng thưa dần, nên dưới nửa bình là phải đổ kịp, đặc biệt nếu bạn đi xe ga vốn mau vắt cạn hơn xe số. Đến thành phố Yên Bái, dọc bờ sông Hồng có nhiều quán ăn và cà phê để bạn hồi sức trước khi check-in trọ.
Theo hướng quốc lộ 32, điểm nghỉ kinh điển là Sơn Tây với ốc, bánh cuốn, sau đó các quán ven đường ở Thanh Sơn phục vụ cơm lam, gà đồi. Đoạn từ Thanh Sơn trở lên, dân cư thưa dần, bạn nên chuẩn bị sẵn nước, đồ ăn nhẹ và kiểm tra lại áp suất lốp, vì các trạm vá xe, sửa xe ở vùng núi nằm cách nhau khá xa. Nguyên tắc vàng của mọi chuyến đi núi: bụng no, bình xăng đầy, điện thoại đủ pin.
An toàn khi chạy đường trường và đèo
Đường trường nghe dễ mà lại là nơi nhiều chuyện xảy ra, bởi người lái thường chủ quan. Ba lưu ý lớn: thứ nhất, luôn giữ khoảng cách với ô tô tải, không tạt đầu; thứ hai, vào đoạn qua thị trấn, ngã tư phải giảm sớm vì người dân băng đường khá bất ngờ; thứ ba, trên đèo, hạ số trước khi vào cua, không phanh gấp giữa khúc cua dốc. Với các khúc cua gắt kiểu đường gập ghềnh ở vùng Mù Cang Chải, hãy vào cua chậm, ra cua mới tăng ga.
Trời mưa trên đường núi cần được tôn trọng riêng: mặt đường điểm phấn rêu trơn như băng, các đoạn luồng lạch dễ sạt lở. Nếu mưa to, hãy dừng ở quán chờ thay vì cố chạy. Một bài viết chuyên sâu về cách xử lý đường trơn và mưa lớn sẽ giúp bạn tự tin hơn nhiều; ngoài ra bạn có thể tham khảo toàn bộ chuyên mục an toàn khi đi xe máy trước mỗi chuyến đi xa.
Chuẩn bị xe và đồ đạc cho chuyến đi
Một tuần trước khi đi, mang xe ra tiệm kiểm tra lốp, phanh, ắc quy, dây curoa nếu là xe ga, và thay dầu nếu đúng định kỳ. Với xe máy điện, phải tính kỹ trạm sạc trên đường vì vùng núi Yên Bái chưa dày trạm như phố, và công suất xe giảm khi lên dốc dài. Đồ đạc nên chia vào hai lớp: một túi nhỏ đựng giấy tờ, tiền, điện thoại, sạc; một ba lô lớn buộc chặt vào yên sau. Buộc đồ thật chắc, không để hành lý dây tụt ra sau lưng khi qua dốc.
Trang phục thì ưu tiên tiện dụng: giày bít mũi có độ bám, quần dài co giãn, áo chống nắng và gió, mũ bảo hiểm full-face hoặc tối thiểu nửa đầu đạt chuẩn, kèm găng tay mỏng để cả tay không bị tê dại vào buổi sớm trên đèo. Nếu bạn chưa có kinh nghiệm đi phượt xa, hãy dạo đọc kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội để biết chọn dòng xe nào bền đường trường thay vì ôm một chiếc xe ga đô thị lên đèo.
Thuê xe từ Hà Nội nên tính thế nào
Nhiều người chọn thuê xe máy tại Hà Nội rồi chạy thẳng lên Yên Bái vì tiện cả lộ trình lẫn chi phí so với gửi xe khách. Khi thuê, hãy nói rõ với bên cho thuê rằng bạn định đi đường dài vùng núi để được gợi ý dòng xe có phanh và lốp tốt, đồng thời hỏi kỹ chính sách hỗ trợ nếu xe hỏng giữa đường. Giá thuê chênh nhau theo dòng xe và thời gian thuê, nên hãy xem bảng giá thuê xe máy ở Hà Nội làm cơ sở, rồi liên hệ trực tiếp để xác nhận xe còn và chốt giá hiện tại.
Cũng nên lưu ý khung giờ nhận và trả xe: phần lớn cửa hàng hoạt động trong giờ hành chính, nếu bạn về muộn hoặc đi sớm hơn giờ mở cửa, hãy thống nhất từ trước để chuyến đi không bị đứt gánh ở khâu đầu tiên.
Tóm lại
Đi xe máy từ Hà Nội đến Yên Bái mất khoảng 4 đến 5 giờ với cung 155 km tới thành phố Yên Bái qua hướng Việt Trì, và khoảng 5 đến 6 giờ nếu bạn chọn hướng quốc lộ 32 tới vùng Nghĩa Lộ phía tây. Xuất phát sớm, nghỉ đúng điểm, chuẩn bị xe chắc, giữ tốc độ trên đèo, thì khoảng cách ấy chỉ là một buổi sáng thoải mái. Yên Bái không quá xa để bạn trì hoãn, và cũng không quá gần để đi ẩu. Lên lịch trình, kiểm tra xe, và khởi hành.
Các cung đường liên quan
Ngoài hướng Yên Bái, từ Hà Nội bạn còn nhiều lựa chọn cung đường ngắn khác cho những dịp cuối tuần gọn hơn, đã được gộp lại trong chủ đề cung đường Tây Bắc xa và danh sách các cung đường phượt từ Hà Nội trên trang.