Nhiều người đi xe máy hàng năm trời vẫn lơ là một loại giấy tờ bắt buộc theo pháp luật: giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới. Đây không phải thứ chỉ ô tô mới cần, mà áp dụng cho cả xe máy, và việc tham gia giao thông mà không có nó là hành vi vi phạm bị xử phạt. Bài viết này giải thích bảo hiểm trách nhiệm dân sự xe máy bắt buộc như thế nào, mức bồi thường ra sao, bị phạt bao nhiêu nếu thiếu, và những điều khách thuê xe máy ở Hà Nội cần lưu ý.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc là gì
Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới là loại bảo hiểm nhà nước quy định mọi chủ xe phải mua khi xe tham gia giao thông. Đối tượng được bảo hiểm là trách nhiệm dân sự của chủ xe đối với người thứ ba và hành khách được chở trên xe: nếu xe của bạn gây thiệt hại cho người khác về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản, doanh nghiệp bảo hiểm sẽ đứng ra bồi thường phần nào đó theo giới hạn luật định, thay vì toàn bộ gánh nặng đè lên cá nhân bạn.
Điểm mấu chốt nằm ở chữ bắt buộc. Khác với các loại bảo hiểm tự nguyện như bảo hiểm thân xe hay bảo hiểm tai nạn con người, loại này không có lựa chọn mua hay không. Chừng nào xe còn lưu thông trên đường, chừng đó chủ xe phải duy trì giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực.
Quy định hiện hành theo Nghị định 67/2023
Văn bản đang điều chỉnh loại bảo hiểm này là Nghị định 67/2023/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày mùng sáu tháng chín năm hai nghìn không trăm hai mươi ba, có hiệu lực kể từ ngày ký, thay thế nghị định trước đó. Nghị định quy định rõ điều kiện bảo hiểm, mức phí, số tiền bảo hiểm tối thiểu và cơ chế bồi thường, cùng việc quản lý quỹ bảo hiểm xe cơ giới dùng chung cho cả ngành.
Theo đó, khi xe cơ giới gây tai nạn cho người thứ ba, giới hạn trách nhiệm bảo hiểm đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng là một trăm năm mươi triệu đồng cho một người trong một vụ tai nạn. Đối với thiệt hại về tài sản, giới hạn là một trăm triệu đồng cho một vụ tai nạn. Vượt quá các mức này, phần còn lại mới do chủ xe tự gánh lấy theo trách nhiệm dân sự thông thường.
Cần nói rõ thêm: bảo hiểm bắt buộc bảo vệ người bị thiệt hại trước hết, và phần bồi thường cụ thể được chi trả theo mức quy định tại phụ lục của nghị định tùy mức độ tổn thương, không phải vụ nào cũng được trọn giới hạn cao nhất.
Mức phí một năm bao nhiêu
Mức phí bảo hiểm bắt buộc cho xe máy là con số rất nhỏ so với lợi ích nó mang lại, chỉ vào khoảng vài chục nghìn đồng mỗi năm đối với nhóm xe máy phổ thông, thay đổi theo dung tích xi lanh và việc xe có kinh doanh vận tải hay không. Mức phí cụ thể do nhà nước quy định trong phụ lục của nghị định, các doanh nghiệp bảo hiểm bán theo đúng khung này, không tự ý tăng giảm.
Giấy chứng nhận có thời hạn thường theo năm, hết hạn là phải mua tiếp. Nhiều người dựa vào tem dán trên xe để nhớ hạn bảo hiểm, cách này không đáng tin cậy vì tem dễ bong hoặc nhầm loại giấy dán. Cách duy nhất chính xác là giữ thẻ giấy chứng nhận trong cốp hoặc mang theo người và tự ghi lại ngày hết hạn vào lịch điện thoại.
Thiếu bảo hiểm bị xử phạt thế nào
Kể từ ngày đầu năm 2025, Nghị định 168/2024/NĐ-CP nâng mức phạt với hành vi không có hoặc không mang theo giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự còn hiệu lực đối với người điều khiển xe máy: phạt tiền từ hai trăm nghìn đồng đến ba trăm nghìn đồng, tăng gấp đôi so với mức trước đây. Đây là một trong những lỗi đơn giản nhất để tránh, chỉ cần vài chục nghìn đồng mua bảo hiểm mỗi năm so với khoản phạt gấp nhiều lần cộng rủi ro phải tự bồi thường nếu gây tai nạn.
Ngoài tiền phạt, theo quy định hiện hành người vi phạm còn có thể bị áp dụng biện pháp tạm giữ phương tiện. Nghĩa là một ngày đi vội quên thẻ bảo hiểm ở nhà cũng đủ khiến chuyến đi bị gián đoạn, chưa kể thời gian làm việc với lực lượng chức năng. Với du khách thuê xe tự lái, đây là chi tiết cần đặc biệt lưu ý vì giấy tờ của xe không phải lúc nào cũng nằm gọn trong túi mình.
Bảo hiểm bắt buộc khác gì bảo hiểm tự nguyện
Ranh giới cần hiểu rõ: bảo hiểm bắt buộc bảo vệ người khác, tức là bên thứ ba bị thiệt hại do xe của bạn gây ra. Nó không đền cho chiếc xe của bạn, cũng không đền cho người lái xe mình nếu bạn bị thương trong vụ va chạm mà mình có lỗi. Muốn được bảo vệ bản thân và chiếc xe, cần các loại bảo hiểm tự nguyện bổ sung như bảo hiểm tai nạn con người hay bảo hiểm vật chất xe.
Bởi vậy khi nói mua bảo hiểm xe máy, cần hỏi rõ đó là bắt buộc hay tự nguyện, vì nhiều khách tưởng mua một loại là đủ cho mọi rủi ro. Trên thực tế, hai loại này bổ trợ nhau, và điều tối thiểu mà pháp luật đòi hỏi luôn là loại bắt buộc còn hiệu lực.
Khách thuê xe máy cần lưu ý gì
Với khách thuê xe máy ở Hà Nội, câu hỏi thường gặp là xe thuê đã có bảo hiểm chưa và ai chịu trách nhiệm. Việc mua và duy trì các loại bảo hiểm cần thiết trong thời gian thuê xe thuộc trách nhiệm của khách thuê theo thỏa thuận, vì vậy trước khi nhận xe, hãy trao đổi rõ với Mr Tú về phần này, đồng thời tự kiểm tra giấy tờ xe khi giao nhận. Nếu bạn định đi đường dài hoặc chở người, nên cân nhắc các gói bảo hiểm tự nguyện cho bản thân trong thời gian thuê.
Khi lưu thông, hãy mang theo giấy chứng nhận bảo hiểm của xe như mang theo giấy tờ lái xe, vì lực lượng chức năng có thể kiểm tra bất kỳ lúc nào. Nếu giấy tờ được giữ trong cốp xe thuê, hãy hỏi Mr Tú vị trí khóa cốp và giữ chìa dự phòng để không rơi vào tình huống không mở được cốp giữa chừng. Mọi thắc mắc về giấy tờ xe thuê, gọi điện thoại hoặc nhắn Zalo cho Mr Tú là cách nhanh nhất để rõ ràng.
Ngoài bảo hiểm, trang bị kiến thức về luật đi đường cũng quan trọng không kém, các bài trong mục an toàn khi đi xe máy tổng hợp những lỗi hay gặp. Kinh nghiệm thực tế của khách đi trước nằm ở chuyên đề kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, còn những câu hỏi nhỏ về giấy tờ, đặt cọc đã được trả lời tại trang hỏi đáp thuê xe máy.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy có bắt buộc phải có bảo hiểm trách nhiệm dân sự không? Có, đây là loại bảo hiểm bắt buộc đối với mọi chủ xe cơ giới khi xe tham gia giao thông, xe máy không nằm ngoài diện áp dụng.
Thiếu bảo hiểm bị phạt bao nhiêu? Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ đầu năm 2025, người điều khiển xe máy không có hoặc không mang theo giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực bị phạt từ hai trăm nghìn đến ba trăm nghìn đồng, có thể kèm tạm giữ xe.
Bảo hiểm bắt buộc có đền cho xe của mình không? Không. Nó chỉ bồi thường cho bên thứ ba và hành khách bị thiệt hại do xe của bạn gây ra. Muốn bảo vệ xe và bản thân cần các loại bảo hiểm tự nguyện bổ sung.
Giới hạn bồi thường cho người bị thiệt hại là bao nhiêu? Theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP, giới hạn đối với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng là một trăm năm mươi triệu đồng cho một người trong một vụ tai nạn; thiệt hại tài sản là một trăm triệu đồng cho một vụ.
Thuê xe thì ai mua bảo hiểm? Việc mua và duy trì các loại bảo hiểm cần thiết trong thời gian thuê thuộc trách nhiệm khách thuê theo thỏa thuận. Hãy trao đổi rõ với Mr Tú trước khi nhận xe.
Tóm lại
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự xe máy bắt buộc như thế nào đã rõ: đây là loại bảo hiểm nhà nước bắt buộc mọi chủ xe phải duy trì khi xe lưu thông, bảo vệ bên thứ ba bị thiệt hại với giới hạn bồi thường theo Nghị định 67/2023/NĐ-CP, còn thiếu giấy chứng nhận sẽ bị phạt theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Chi phí một năm rất nhỏ so với rủi ro phải gánh. Với khách thuê xe, hãy hỏi rõ phần trách nhiệm bảo hiểm với Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày, và xem trước bảng giá thuê xe máy Hà Nội khi chuẩn bị chuyến đi.
Nguồn tham khảo
Nghị định 67/2023/NĐ-CP quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, giới hạn trách nhiệm và mức phí: xaydungchinhsach.chinhphu.vn. Toàn văn Nghị định 67/2023/NĐ-CP: congbao.chinhphu.vn.