Chỉ cần một chén rượu hoặc một lon bia trước khi cầm lái, bạn đã có thể bị xử phạt hành chính khi bị kiểm tra trên đường. Từ ngày 01/01/2025, mức phạt nồng độ cồn đối với người lái xe máy được quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, thay cho Nghị định 100/2019/NĐ-CP trước đó. Bài viết này giải thích rõ ba mức vi phạm nồng độ cồn khi lái xe máy, mức xử phạt hiện hành theo từng mức, cùng những điều khách thuê xe cần lưu ý để giữ an toàn cho mình và người cùng đường.
Hiện hành cấm tuyệt đối: không nồng độ cồn nào được phép
Điểm quan trọng nhất cần nhớ: quy định hiện hành cấm tuyệt đối việc điều khiển xe mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn. Không còn khái niệm uống vừa phải rồi vẫn về được. Với xe máy, dù kết quả đo rất thấp, bạn vẫn bị xử phạt. Nguyên tắc cấm tuyệt đối này đã áp dụng từ Nghị định 100/2019/NĐ-CP và tiếp tục được giữ nguyên tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP, với mức phạt tiền được nâng lên đáng kể.
Nhiều người vẫn nghĩ bia không tính là rượu, hoặc một cốc nhỏ không sao. Thực tế, mỗi người chuyển hóa cồn khác nhau nên không có công thức dân gian nào đảm bảo bạn về máy đo bằng không. Cách duy nhất an toàn là không uống gì có cồn nếu còn phải lái xe, và nếu đã uống thì xếp xe, đi taxi hoặc nhờ người chưa uống chở giúp.
Ba mức vi phạm nồng độ cồn với xe máy
Theo Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, vi phạm nồng độ cồn của người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy được chia thành ba mức dựa trên kết quả đo trong máu hoặc trong khí thở. Mức thứ nhất là khi trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn nhưng chưa vượt quá 50 miligam trên 100 mililít máu, hoặc chưa vượt quá 0,25 miligam trên 1 lít khí thở. Mức thứ hai là khi vượt quá 50 miligam đến 80 miligam trên 100 mililít máu, hoặc vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam trên 1 lít khí thở. Mức thứ ba, nặng nhất, là khi vượt quá 80 miligam trên 100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam trên 1 lít khí thở.
Cách đo bằng máy đo khí thở là hình thức phổ biến nhất khi lực lượng chức năng kiểm tra trên đường. Kết quả nín thở vào ống đo sẽ được quy đổi tương ứng với nồng độ trong máu. Nếu bạn không đồng ý với kết quả, có thể yêu cầu lấy máu xét nghiệm theo trình tự pháp luật, song trong đa số trường hợp kết quả khí thở được chấp nhận làm căn cứ xử phạt.
Mức xử phạt hiện hành theo từng mức vi phạm
Với mức vi phạm thứ nhất, tức nồng độ cồn chưa vượt quá 50 miligam trên 100 mililít máu hoặc chưa vượt quá 0,25 miligam trên 1 lít khí thở, người lái xe máy bị phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Đây là mức nhẹ nhất nhưng số tiền đã gấp nhiều lần so với quy định cũ, cho thấy thái độ nghiêm khắc của cơ quan quản lý với hành vi này.
Với mức thứ hai, khi nồng độ cồn vượt quá 50 miligam đến 80 miligam trên 100 mililít máu hoặc vượt quá 0,25 miligam đến 0,4 miligam trên 1 lít khí thở, người lái xe máy bị phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng, đồng thời bị trừ điểm giấy phép lái xe. Mức phạt này đã tương đương chi phí thuê xe máy trong rất nhiều ngày, một cái giá đắt cho một bữa nhậu vội.
Với mức thứ ba, khi nồng độ cồn vượt quá 80 miligam trên 100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam trên 1 lít khí thở, mức phạt tiền lên tới từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng, kèm theo việc bị trừ điểm giấy phép lái xe. Với các trường hợp gây hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm còn có thể bị xử lý hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo Bộ luật Hình sự.
Tại sao mức phạt lại nghiêm khắc đến vậy
Số liệu tai nạn giao thông liên quan đến rượu bia nhiều năm qua là lý do chính. Uống rượu bia làm giảm khả năng phán đoán, làm chậm phản xạ tay lái, giảm tầm nhìn trong đêm và khiến người lái ảo giác về tốc độ. Với xe máy vốn không có khung xe bảo vệ, một cú ngã ở tốc độ bình thường cũng đủ gây chấn thương nghiêm trọng. Vì vậy, mọi khoản phạt đều hướng tới một mục tiêu duy nhất: giảm thiểu số người cầm lái sau khi đã uống.
Đối với khách du lịch thuê xe máy, chuyện bị phạt còn ảnh hưởng đến lịch trình cả chuyến đi. Ngoài số tiền phạt, bạn phải mất thời gian làm việc với cơ quan chức năng, có thể bị tạm giữ giấy tờ và xe. Nếu bạn thuê xe của quán, việc để xe bị tạm giữ do vi phạm nồng độ cồn cũng tạo phiền phức không đáng có cho cả hai bên. Trách nhiệm pháp lý trong trường hợp này luôn thuộc về người đang điều khiển xe.
Kinh nghiệm đi ăn nhậu khi đang thuê xe máy
Kế hoạch thực tế nhất là xếp lịch nhậu vào buổi không cần di chuyển tiếp, hoặc chọn quán gần chỗ ở để đi bộ về. Nếu cả nhóm đều uống, hãy để một người hoàn toàn không uống làm nhiệm vụ chở xe về. Nhiều nhóm khách của Mr Tú chọn cách thuê một xe nhưng luân phiên di chuyển bằng taxi sau bữa ăn, để hôm sau vẫn có xe nguyên vẹn cho hành trình tiếp theo.
Một lưu ý nhỏ nhưng quan trọng: không nên nghĩ rằng ngủ một giấc ngắn là hết cồn. Cồn mất đi theo thời gian chứ không theo cảm giác tỉnh táo, và kết quả đo máy mới là căn cứ pháp lý duy nhất. Nếu hôm trước uống nhiều khuya, sáng hôm sau bạn vẫn có thể dương tính với máy đo, nhất là khi phải chạy xe đi sớm.
Khi bị dừng xe kiểm tra thì cần làm gì
Giữ bình tĩnh và phối hợp là cách xử lý đúng nhất khi bị dừng xe kiểm tra nồng độ cồn. Bạn nên chuẩn bị sẵn giấy phép lái xe và giấy tờ liên quan đến xe để trình khi được yêu cầu. Khi thổi máy đo, làm theo hướng dẫn của người thực hiện nhiệm vụ, thổi đủ và đều rồi chờ kết quả. Nếu kết quả cho thấy có vi phạm, biên bản sẽ được lập ngay tại chỗ và bạn sẽ nhận quyết định xử phạt kèm thời hạn nộp phạt cũng như địa điểm nộp.
Điều không nên làm là cãi vã, chống đối người thi hành công vụ hoặc tìm cách bỏ chạy, vì những hành vi đó có thể phát sinh thêm vi phạm mới nghiêm trọng hơn nhiều. Nếu bạn là khách nước ngoài, hãy yêu cầu hỗ trợ phiên dịch hoặc gọi cho người quen hiểu luật để đồng hành trong buổi làm việc. Nộp phạt đúng hạn giúp bạn sớm hoàn tất thủ tục và không bị áp dụng thêm biện pháp cưỡng chế.
Những vi phạm thường đi kèm cần tránh
Khi bị kiểm tra nồng độ cồn, người lái xe thường vi phạm thêm nhiều lỗi khác đi kèm. Không đội mũ bảo hiểm, không mang giấy phép lái xe phù hợp, hoặc xe không có giấy tờ hợp lệ đều bị xử phạt riêng từng hành vi. Cộng dồn lại, một lần dừng xe kiểm tra có thể tốn kém hơn cả chuyến du lịch của bạn. Vì vậy, trước mỗi hành trình, hãy đội mũ đúng chuẩn, kiểm tra giấy tờ và đừng để rượu bia phá hỏng một ngày vui.
Người mới lái xe ở Hà Nội cũng nên đọc thêm các lưu ý an toàn khi di chuyển trong nội đô, như cách quan sát gương, giữ khoảng cách và xử lý đường một chiều. Những kỹ năng nền tảng này giúp bạn tránh cả lỗi phạt nguội lẫn tai nạn không mong muốn. Bạn có thể tìm thấy nhiều bài viết thực tế về chủ đề này trong mục cẩm nang an toàn khi đi xe máy của quán.
Nếu vẫn còn băn khoăn về giấy tờ, bằng lái cần có khi thuê xe, hãy tham khảo trang hỏi đáp thuê xe máy để được giải đáp chi tiết từng trường hợp, từ người Việt Nam đến khách nước ngoài.
Nguồn tham khảo
Mr Tú Motorbike Rental luôn nhắc khách hàng: vui vẻ du lịch nhưng tuyệt đối không uống rượu bia trước và trong lúc lái xe. Nếu bạn cần tư vấn thêm về an toàn hoặc muốn xem bảng giá thuê xe máy hiện tại cho hành trình sắp tới, hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo để được hỗ trợ nhanh nhất.