Đèn hậu là bộ phận nhỏ nhất trên Honda Wave nhưng lại giữ vai trò lớn nhất mỗi khi trời bắt đầu tối: nó cho xe phía sau biết bạn đang ở đó, và đèn phanh bật sáng mỗi lần bạn giảm tốc. Trên thực tế nhiều khách thuê xe chỉ kiểm tra đèn pha trước mà bỏ qua đèn hậu, đến khi chạy đêm mới phát hiện xe không có ánh sáng đỏ phía sau hoặc bóp phanh mà không có tín hiệu. Bài viết này tổng hợp các thời điểm bạn nên kiểm tra đèn hậu trên Honda Wave, các dấu hiệu đèn đang có vấn đề, cùng cách tự kiểm tra nhanh không cần dụng cụ, viết theo kinh nghiệm thực tế của quán về những lỗi đèn hay gặp trên dòng xe số này.
Đèn hậu trên Honda Wave gồm những phần nào
Trên Honda Wave, cụm đèn hậu phía sau xe gồm hai chức năng gắn chung một bộ: đèn vị trí luôn sáng khi xe nổ máy để báo hiệu xe đang lưu thông, và đèn phanh sáng mạnh hơn khi bạn bóp phanh trước hoặc đạp phanh sau. Nguồn tín hiệu phanh đến từ hai công tắc nhỏ: một công tắc đặt tại tay phải gần ổ côn điều khiển bằng phanh trước, và một công tắc đặt gần chân phanh sau. Đèn hậu dùng bóng đèn nhỏ hoặc dàn đèn tùy đời xe, được che bởi chóa đèn nhựa màu đỏ. Nói cách khác, khi đèn hậu không hoạt động, thủ phạm có thể nằm ở bất kỳ khâu nào trong chuỗi: bóng đèn, đui đèn, công tắc phanh, dây điện hoặc giắc nối. Việc hiểu chuỗi này giúp bạn kiểm tra có trình tự thay vì tháo lung tung.
Bốn thời điểm bắt buộc phải kiểm tra đèn hậu
Thứ nhất là ngay khi nhận xe thuê hoặc mua xe cũ. Bạn bóp cả phanh trước lẫn phanh sau, đứng phía sau xe nhìn xem đèn có bật và có sáng đều không. Đây là lúc duy nhất mọi trục trặc vẫn có thể yêu cầu quán hoặc người bán khắc phục trước khi hợp đồng bắt đầu, nên đừng bỏ qua dù chỉ mất một phút. Thứ hai là trước mỗi chuyến đi xa hoặc dự kiến đi đêm. Đèn hậu hỏng giữa chặng đường tỉnh vắng người, việc sửa chữa không dễ như trong phố, và nguy cơ bị xe container đi sau không nhận ra là có thật. Thứ ba là khi trời mưa hoặc sương mù. Ánh sáng đỏ của đèn hậu xuyên mưa kém hơn ngày thường, nếu bóng đèn vốn đã yếu thì lúc này xe bạn gần như tàng hình với người đi sau. Thứ tư là sau khi xe ngã nhẹ hoặc bị va chạm, vì cụm đèn hậu gắn ở đuôi xe là vị trí chạm đất đầu tiên trong nhiều cú ngã, và chóa đèn bị nứt, giắc điện bị tuột sau cú sốc là chuyện rất phổ biến.
Dấu hiệu đèn hậu đang có vấn đề
Có vài biểu hiện bạn có thể nhận ra ngay khi ngồi trên xe. Đèn vị trí không sáng khi nổ máy, trong khi đèn pha và xi nhan vẫn bình thường. Hoặc đèn sáng nhưng chùm sáng yếu, đỏ nhạt, nhìn mờ từ khoảng cách vài mét. Hoặc tệ hơn: bóp phanh trước thì đèn sáng mà đạp phanh sau thì không, hoặc ngược lại. Đèn chập chờn, lúc sáng lúc không khi xe chạy trên đường xấu, thường báo hiệu dây điện hoặc giắc nối lỏng chứ không phải bóng đèn. Nếu bạn thấy chóa đèn bị ố vàng, nứt tia hoặc nước đọng bên trong, hãy yêu cầu thay hoặc kiểm tra ngay vì chóa mờ làm chùm sáng tán loãng ra mọi hướng thay vì tập trung về phía sau.
Kiểm tra công tắc phanh trước và sau
Trên Wave đã chạy lâu, công tắc phanh là vị trí hỏng nhiều nhất trong cả chuỗi đèn hậu, đặc biệt là công tắc phanh sau vì nằm thấp, gần bánh xe, dễ dính nước và bùn khi trời mưa hoặc rửa xe. Cách kiểm tra rất đơn giản: nổ máy, đứng nhìn đèn hậu, bóp phanh trước rồi thả ra, sau đó đạp phanh sau rồi thả ra. Mỗi lần tác động, đèn phải bật tức thì và tắt ngay khi nhả phanh. Nếu một bên có tín hiệu, một bên không, khả năng cao công tắc phía không sáng đã mòn hoặc bị kẹt. Thêm một thói quen nhỏ giúp công tắc bền hơn: giữ khu vực gần chân phanh sạch bụi bẩn, và khi rửa xe bằng vòi nước, hạn chế xịt thẳng vào cụm công tắc.
Bóng đèn và đui đèn
Nếu cả hai công tắc đều ra tín hiệu tốt mà đèn vẫn không sáng, vấn đề thường nằm ở bóng hoặc đui. Bóng đèn sau thời gian dài sử dụng bị đen đầu bóng, chân bóng mòn hoặc ố vàng, chùm sáng vì thế yếu dần. Việc thay bóng đèn hậu trên Wave không tốn kém và công đoạn tháo lắp cũng không phức tạp, nhưng bạn nên dùng bóng đúng thông số ghi trên bóng cũ, vì bóng sai công suất có thể cháy sớm hoặc làm chập mạch. Đui đèn bị oxy hóa, tiếp xúc kém, cũng khiến đèn chập chờn; một lớp nhám nhẹ lên hai chân bóng và lau sạch đui trước khi lắp lại thường giải quyết được phần lớn các trường hợp đèn lúc sáng lúc không.
Vệ sinh chóa đèn để lấy lại chùm sáng
Nhiều chiếc Wave cũ không hề hỏng bóng mà chỉ bẩn: bụi đường bám vào bề mặt trong của chóa, làm chùm sáng đỏ nhạt. Bạn có thể tháo chóa, lau bên trong bằng khăn ẩm mềm, và kiểm tra đồng thời mép gioăng chống nước. Chóa đèn bị ố vàng do nhựa già hóa thì nên thay mới, vì dù bóng mới to nhất chùm sáng vẫn bị chóa mờ che mất một phần. Đây cũng là lý do khi thuê xe, bạn nên chọn những chiếc có chóa đèn còn trong: nó thường phản ánh mức độ chăm sóc tổng thể của quán đối với xe.
Dây điện và giắc nối
Chuỗi lỗi cuối cùng là phần điện phía đuôi xe. Dây điện bị chuột cắn, giắc nối lỏng sau nhiều lần tháo lắp, hoặc mối nối bị oxy hóa vì mưa nước đều khiến đèn hậu hỏng bất chợt. Cách thử nhanh: nổ máy, bật đèn pha, rồi dùng tay lắc nhẹ cụm đèn hậu và bóp phanh liên tục; nếu đèn nhấp nháy theo động tác lắc, chắc chắn có mối tiếp xúc lỏng. Với khách thuê xe, bạn không cần tự sửa phần này: báo quán để họ siết lại giắc hoặc hàn lại mối nối trước khi bạn nhận xe.
Vì sao đèn hậu lại quan trọng đến vậy khi đi phố
Khác với đèn pha phục vụ chính người cầm lái, đèn hậu phục vụ người khác: nó là tín hiệu duy nhất báo cho xe đi sau biết bạn đang phanh lại. Trong giờ cao điểm Hà Nội, các xe thường bám sát nhau trong khoảng cách rất ngắn, và phần lớn va chạm từ phía sau xảy ra khi xe trước giảm tốc đột ngột mà xe sau không nhận ra kịp. Một chiếc xe không có đèn phanh sáng rõ gần như mù với người đi sau trong điều kiện trời tối hoặc mưa. Ngoài nguy cơ tai nạn, xe thiếu đèn hậu cũng không đáp ứng điều kiện trang bị an toàn khi tham gia giao thông, và nếu bị dừng kiểm tra bạn sẽ phải chịu xử lý theo quy định hiện hành. Trong chuyên mục an toàn khi đi xe máy, quán có nhiều bài viết về cách giữ khoảng cách và phòng tránh va chạm từ phía sau, bạn nên đọc thêm nếu thường chạy vào khung giờ đông.
Khi nhận xe thuê, hãy kiểm tra đèn hậu theo trình tự này
Trình tự kiểm tra mất khoảng ba phút. Bước một: nổ máy, xác nhận đèn vị trí sáng. Bước hai: bóp phanh trước ba bốn lần, quan sát đèn phanh từ phía sau hoặc nhờ người cùng đi xem. Bước ba: lặp lại với phanh sau. Bước bốn: bật đèn pha, xi nhan, còi để kiểm tra đồng thời cả cụm điện. Bước năm: lắc nhẹ đuôi xe và bóp phanh để phát hiện tiếp xúc lỏng. Nếu bất kỳ bước nào sai, yêu cầu quán chỉnh sửa hoặc đổi xe trước khi ký hợp đồng. Khi chuẩn bị đi xa, bạn có thể tham khảo thêm kinh nghiệm thuê xe máy Hà Nội để biết những điểm khác cần kiểm trước chuyến đi, và tra cứu trước bảng giá thuê xe máy để chọn dòng xe phù hợp hành trình của mình.
Câu hỏi thường gặp
Khách hay hỏi đèn hậu yếu có phải lỗi nghiêm trọng không: nếu đèn vẫn bật mỗi lần phanh thì chưa nguy hiểm ngay, nhưng hãy báo quán để thay bóng sớm, vì bóng yếu thường là bước cuối trước khi cháy hoàn toàn. Câu hỏi thứ hai là tự thay bóng đèn hậu được không: được nếu bạn thạo tháo chóa, nhưng với xe thuê, cách khôn ngoan nhất là gọi quán, vì thay bóng sai thông số có thể ảnh hưởng cả mạch điện. Câu hỏi thứ ba là bao lâu nên kiểm tra đèn hậu một lần: mỗi lần nhận xe, trước chuyến đi đêm, và mỗi lần xe bị ngã hoặc tiếp xúc nước nhiều là đủ. Câu hỏi cuối là đêm hôm trước đèn còn sáng, sáng hôm sau không sáng thì lỗi ở đâu: thường là công tắc phanh hoặc giắc nối, hai vị trí nhạy với nước và độ ẩm ban đêm.
Tóm lại
Đèn hậu là thiết bị an toàn bị kiểm tra ít nhất nhưng bỏ phí nhiều nhất trên Honda Wave. Bốn thời điểm vàng để kiểm tra là khi nhận xe, trước chuyến đi đêm hoặc đi xa, khi trời mưa, và sau khi xe ngã. Hầu hết các lỗi nằm ở công tắc phanh, bóng đèn, chóa mờ hoặc giắc nối lỏng, đều phát hiện được trong vài phút bằng đôi mắt và hai tay phanh. Nếu bạn muốn thuê một chiếc Wave được bảo dưỡng đèn điện đầy đủ trước mỗi chuyến, hãy liên hệ trước với Mr Tú, và xem thêm các bài viết về Honda Wave khác trong chuyên mục xe máy để biết thêm những điểm cần kiểm tra trước và trong chuyến đi.