Câu hỏi này đến từ chính trải nghiệm đi phố của nhiều khách thuê xe: kẹt xe giữa giờ cao điểm, người bấm còi loạn xạ, có xe gắn thêm còi điện rú inh ỏi vượt xa tiếng còi zin. Trả lời ngắn gọn là có, hành vi sử dụng còi ầm ĩ, bấm còi liên tục, rú ga trong khu đông dân cư hoặc tại các cơ sở khám chữa bệnh bị xử phạt rất nặng theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, văn bản có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Đây không còn là lỗi nhẹ với mức phạt vài trăm nghìn như trước, mà thuộc nhóm vi phạm bị phạt tiền tới tám triệu đồng hoặc hơn. Bài viết này giải thích mức phạt cụ thể, ranh giới giữa dùng còi hợp lệ và vi phạm, cùng vài lưu ý cho người thuê xe máy chạy trong phố.
Mức phạt hiện hành là bao nhiêu
Theo Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển xe mô tô, xe gắn máy sử dụng còi liên tục, rú ga liên tục trong khu đông dân cư hoặc tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, bị phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Nếu hành vi vi phạm mà gây tai nạn giao thông, mức phạt tăng lên từ 10.000.000 đồng đến 14.000.000 đồng, đồng thời người vi phạm còn bị trừ điểm giấy phép lái xe theo quy định của nghị định. Đáng chú ý, khung phạt này áp dụng cho cả hành vi rú ga, nẹt pô liên tục, kiểu chạy xe rất hay gặp ở các nhóm xe máy trẻ cuối tuần.
So với thời kỳ Nghị định 100/2019/NĐ-CP, đây là bước tăng vọt. Trước đây lỗi dùng còi sai quy định với xe máy chỉ dừng ở mức vài trăm nghìn đồng, nên không đủ sức răn đe. Nay mức phạt ngang với nhiều lỗi điều khiển nguy hiểm khác, phản ánh quan điểm rằng tiếng ồn giao thông bất chấp cũng là một dạng mất trật tự đô thị, ảnh hưởng sức khỏe cộng đồng và an toàn của người tham gia giao thông.
Quy định về còi xe nói chung
Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định phương tiện cơ giới đường bộ, trong đó có xe mô tô, xe gắn máy, phải có còi đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia để đảm bảo yêu cầu an toàn. Còi chỉ được sử dụng với mục đích cảnh báo, báo hiệu cho các phương tiện và người tham gia giao thông khác biết, chứ không phải công cụ giải tỏa cá nhân khi kẹt xe. Luật cũng cấm sử dụng còi trong thời gian từ 22 giờ ngày hôm trước đến 5 giờ ngày hôm sau trong khu đông dân cư và khu vực cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, trừ xe ưu tiên đang đi làm nhiệm vụ.
Về thiết bị, người điều khiển không được tự ý lắp đặt còi khác với thiết kế của nhà sản xuất, ví dụ gắn còi điện đa âm, còi hơi hay còi xe tải lên xe máy. Các loại còi độ này thường vượt âm lượng cho phép, và việc lắp đặt sai thiết bị cũng thuộc nhóm hành vi vi phạm về điều kiện an toàn của phương tiện khi tham gia giao thông. Với khách thuê xe, nếu nhận xe có dấu hiệu được gắn còi lạ, bạn nên hỏi rõ và đề nghị đổi xe khác, vì người cầm lái mới là người trực tiếp bị lập biên bản khi bị kiểm tra.
Ranh giới nào giữa còi hợp lệ và còi ầm ĩ
Dùng còi đúng quy định là khi bạn cần cảnh báo cho đối tượng cụ thể: một người đi bộ đang băng ngang không chú ý, một xe phía trước lấn làn gần va chạm, hoặc khi vượt xe trong tình huống cần báo hiệu. Một tiếng còi ngắn, đúng lúc, giữ đúng âm lượng thiết kế của xe là hợp lệ. Bấm còi kéo dài, bấm liên hồi trong dòng xe đang dừng vì tắc đèn, hoặc bấm còi để giục người đi trước chạy nhanh hơn khi rõ ràng không có chỗ chạy, là những tình huống dễ rơi vào vi phạm.
Bối cảnh cũng quan trọng. Cùng một hành vi bấm còi trong đoạn đường vắng giữa trưa và trong con ngõ dân cư lúc nửa đêm có hậu quả hoàn toàn khác. Khu đông dân cư, khu vực bệnh viện, trường học là những nơi quy định siết chặt nhất, bởi tiếng còi ở đây ảnh hưởng trực tiếp đến giấc ngủ người bệnh và trẻ nhỏ. Khi thuê xe máy đi phố cổ Hà Nội, bạn đang chạy giữa vùng phố dày đặc biệt, nơi vỉa hè hẹp và nhà dân san sát, nên chuẩn mực giữ còi lại càng cần thiết.
Vì sao mức phạt lại nặng đến vậy
Tiếng ồn giao thông không phải phiền toái nhỏ. Các nghiên cứu về sức khỏe cộng đồng đã ghi nhận phơi nhiễm tiếng ồn đường bộ kéo dài gây rối loạn giấc ngủ, tăng huyết áp và căng thẳng cho người sống dọc các trục đường. Với người tham gia giao thông, một tiếng còi quá lớn bật lên bất ngờ có thể khiến người đi xe phía trước giật mình, đánh lái sai và gây tai nạn. Đây chính là lý do quy định phạt hành vi dùng còi ầm ĩ nằm trong nhóm chế tài cao của Nghị định 168/2024/NĐ-CP.
Ngoài lý do an toàn, việc xử phạt nghiêm cũng nhằm duy trì nếp sống văn minh đô thị. Du khách nước ngoài đi phố cổ thường nhắc nhiều đến tiếng còi xe ở Hà Nội như một trải nghiệm gây khó chịu. Mỗi người cầm lái bớt một tiếng còi không cần thiết là một phần nhỏ làm không gian phố dễ chịu hơn cho cả người dân lẫn khách du lịch.
Lưu ý cho khách thuê xe máy
Khi thuê xe máy, bạn nên kiểm tra còi của xe cùng lúc kiểm tra đèn và xi nhan trước khi nhận. Còi zin của Honda Wave, Yamaha Sirius hay các dòng xe phổ biến thường đủ nghe trong phố, không cần độ thêm gì. Nếu còi kêu yếu hoặc chập chờn, hãy đề nghị bên cho thuê kiểm tra vì đây là thiết bị an toàn bắt buộc của xe. Trong chuyến đi, hãy để còi cho đúng việc: cảnh báo nguy hiểm tức thời, và kiềm chế trong các tình huống chỉ vì nóng ruột.
Nếu bạn chạy xe vào khung giờ đêm trong khu phố đông dân cư, hãy nhường đường chậm rãi thay vì bấm còi giục, vì sau 22 giờ quy định cấm sử dụng còi trong khu đông dân cư. Đi chậm hơn vài phút vẫn rẻ hơn một biên bản phạt hành chính gấp nhiều lần giá thuê xe trong ngày.
Một kinh nghiệm nhỏ cho khách đi nhóm: khi đi nhiều xe cùng nhau trong phố, nhóm thường có thói quen bấm còi gọi nhau giữa dòng xe. Cách đúng là giữ khoảng cách gần nhau ngay từ đầu, ai lag lại thì cả nhóm tấp vào lề chờ, thay vì dùng còi làm tín hiệu liên lạc. Thói quen này giúp cả nhóm tránh những tình huống còi bị hiểu nhầm là khiêu khích trên đường, vốn không hiếm ở giờ cao điểm.
Các câu hỏi thường gặp
Bấm còi liên tục trong khu dân cư bị phạt bao nhiêu? Từ 8.000.000 đến 10.000.000 đồng theo Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, nếu gây tai nạn giao thông mức tăng lên 10 đến 14 triệu đồng.
Rú ga, nẹt pô liên tục có bị phạt không? Có, rú ga liên tục trong khu đông dân cư hoặc cơ sở khám chữa bệnh chịu mức phạt như dùng còi liên tục.
Bấm còi ban đêm có bị phạt không? Quy định cấm sử dụng còi từ 22 giờ đến 5 giờ trong khu đông dân cư và khu vực cơ sở khám chữa bệnh, trừ xe ưu tiên làm nhiệm vụ.
Lắp còi điện to hơn còi zin có sao không? Việc lắp còi không đúng thiết kế nhà sản xuất thuộc hành vi vi phạm về điều kiện an toàn của phương tiện, đừng độ còi trên xe thuê.
Còi xe thuê bị yếu nên làm gì? Đề nghị bên cho thuê kiểm tra, thay thế trước khi bạn xuất phát, vì còi là thiết bị an toàn bắt buộc trên xe.
Tóm lại
Sử dụng còi ầm ĩ, bấm còi và rú ga liên tục trong khu đông dân cư hiện bị phạt tới 8 đến 10 triệu đồng, và có thể lên tới 14 triệu nếu gây tai nạn, kèm trừ điểm giấy phép lái xe. Còi sinh ra để cảnh báo nguy hiểm, không phải để giải tỏa nóng ruột, và sau 22 giờ trong khu phố bạn nên giữ xe im lặng hết mức. Nếu bạn cần thuê xe máy tại Hà Nội với xe chuẩn zin, còi đèn đầy đủ, hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày. Bạn có thể đọc thêm chuyên mục hỏi đáp về thuê xe máy, tham khảo các câu hỏi thường gặp khi thuê xe, hoặc xem kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội. Trước khi nhận xe, đọc qua danh sách thủ tục thuê xe máy để chuẩn bị giấy tờ nhanh gọn.