Bài này thuộc chùm Sa Pa – Lào Cai – Yên Bái trong mục Du lịch, về việc tìm quán ngon giá bình dân ở Y Tý. Bản làng nằm sát biên giới, hàng quán chủ yếu là quán ăn nhỏ của người bản địa, nấu món miền núi đúng vị quê mình. Bài tóm lại quán ăn ở Y Tý thường như thế nào, món gì đáng thử, cách chọn quán sạch, mức giá tham khảo và nên chuẩn bị gì cho bữa ăn khi chạy xe máy lên vùng cao. Nên đọc kèm trải nghiệm một ngày ở Y Tý bằng xe máy để hình dung nhịp sống ở bản, điểm dừng chụp ảnh giữa đường lên đèo Khau Phạ cho chặng di chuyển, và đồ ăn vặt dọc phố ở đèo Khau Phạ cho các món ăn nhẹ dọc đường.
Câu trả lời nhanh
Y Tý có các quán ăn nhỏ của người bản địa tập trung quanh trung tâm xã, chủ yếu bán món vùng cao như lợn cắp nách, gà đen, cá suối và rau rừng, giá mỗi món thường từ vài chục đến hơn trăm nghìn, nên hỏi giá trước khi gọi. Buổi tối nhiều quán đóng sớm, vì thế ăn trưa no tại bản và gọi món trước qua nơi lưu trú là cách chắc ăn nhất.
Quán ăn ở Y Tý thường như thế nào
Y Tý là xã biên giới của huyện Bát Xát, vùng cao nên chợ và hàng quán không nhộn nhịp như phố thị. Đa số quán là gian nhà nhỏ mở ra đường, chủ quán dậy sớm đi chợ mua rau, cá suối và thịt lợn do người trong xã bán. Khách phượt tới ăn chủ yếu vào buổi trưa và chiều, khi các đoàn chạy xe từ Sa Pa hoặc từ Lào Cai lên kịp bản.
Quán ít khi có thực đơn in sẵn, món ăn tùy theo hôm đó có gì, cách gọi phổ biến là nhìn vạc trong bếp hoặc hỏi thẳng chủ quán hôm nay nấu được những gì. Bàn ghế đơn sơ nhưng sạch sẽ, ngồi ăn giữa núi rừng và mây trôi thì chẳng nơi nào dễ chịu bằng. Nhiều quán chỉ đông khách vào mùa ruộng bậc thang đẹp mắt, vì thế khi đến muộn nên hỏi trước giờ đóng cửa và giá từng món.
Các món đáng thử khi đến Y Tý
Lợn cắp nách là món danh tiếng nhất của vùng, con lợn đen thả rừng tự kiếm ăn nên thịt săn chắc và thơm, thường được nướng hoặc kho gừng. Gà đen của người Mông cũng nổi tiếng, da đen thịt ngọt, luộc chấm muối tiêu chanh là đủ thấy vị. Thắng cố là món truyền thống ấm bụng, hợp với tiết trời lạnh, không phải ai cũng quen nhưng đáng thử một lần cho biết.
Cá suối bắt từ các khe nước quanh bản đem rán giòn hoặc nướng thơm, rau rừng như cải mèo, măng xào tỏi, nấm bỏ vào lẩu đều tươi ngon mà phố thấp khó có được. Cơm lam nướng trong ống tre, xôi ngũ sắc và rượu táo méo là phần tráng miệng và đồ uống đã quen với ai từng lên vùng cao. Buổi sáng ở bản thường chỉ có xôi, cơm và trứng, ăn nhanh cho kịp lên đỉnh ngắm mây trước khi nắng lên. Món nào cũng nên gọi vừa đủ, vì quán nhỏ hiếm khi giữ lại được phần đã nấu.
Chọn quán sạch và an toàn khi đi phượt
Ưu tiên quán có người bản địa ăn kèm, vì quán nào nấu ngon và sạch thì dân trong xã biết rõ nhất. Quan sát góc bếp trước khi ngồi: vạc được rửa, rau ngắt sẵn để trong rổ, cá và thịt treo nơi thoáng. Món nướng và món kho chín kỹ an toàn hơn món sống hoặc các món gỏ, đặc biệt với người bụng yếu sau chặng đường dài.
Nước uống nên gọi nước đun sôi để nguội hoặc nước đóng chai, tránh uống nước giếng chưa qua xử lý. Rửa tay trước khi ăn, mang theo giấy ướt và xà phòng nhỏ trên xe cho tiện. Một bình nước nóng để trên xe cũng hữu ích, vừa cho uống giữa chặng vừa dùng rửa tay khi dừng nghỉ. Nếu đi cùng trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, gọi món thanh đạm như canh rau, cơm nóng thay vì món nhiều dầu và vị đậm. Đồ ăn để qua đêm dễ hỏng, đừng tiếc phần thừa mà mang theo trên đường.
Mức giá tham khảo khi ăn ở Y Tý
Giá ăn ở Y Tý nói chung dễ chịu hơn các điểm du lịch lớn, một bữa cho hai người thường tốn vài trăm nghìn là đã no, món đặc sản như lợn cắp nách hoặc gà đen có giá cao hơn món thường ngày. Giá thay đổi theo mùa và theo từng năm, vì thế cách chắc nhất là hỏi giá từng món trước khi gọi, chủ quán ở bản tính tiền thẳng thắn và nói rõ giá ngay khi được hỏi.
Đặc sản mang về như mật ong rừng, nấm hương, táo méo hoặc thịt trâu gác bếp có giá dao động theo chất lượng, nên hỏi vài hàng rồi mới quyết định. Cẩn thận với hàng rao giá rẻ bất thường, đặc sản thật của vùng cao luôn có mức giá riêng của nó. Chuẩn bị tiền lẻ, vì chợ bản ít khi quét được thẻ hay trả tiền qua điện thoại.
Kế hoạch ăn uống khi chạy xe lên Y Tý
Chặng đường từ Hà Nội hoặc Sa Pa lên Y Tý dài, nên ăn sáng no trước khi xuất phát và dự kiến dừng ăn trưa ở Bát Xát hoặc tại các quán ven đường. Nếu đến bản muộn, gọi món trước qua số điện thoại của quán hoặc nhờ chủ nơi lưu trú nấu, để khi tới chỉ việc ngồi ăn nóng. Mang theo bánh mì, hoa quả và nước lọc trên xe cho những chặng vắng vẻ.
Trời lạnh vùng cao tiêu tốn năng lượng nhanh, các món nóng như lẩu, thắng cố hoặc cơm nóng giữ ấm rất tốt cho người lái. Sau bữa tối không nên lập tức chạy xe trong đêm, nghỉ khoảng ba mươi phút cho bụng dễ chịu rồi mới di chuyển. Trước chuyến đi, chuẩn bị xe kỹ và chọn dòng xe máy đủ khỏe cho đường dốc dài để hành trình lên bản được an toàn.
Câu hỏi thường gặp
Buổi tối ở Y Tý có quán ăn mở không?
Nhiều quán đóng sớm sau khi trời tối, nên gọi món trước qua nơi lưu trú. Vài quán gần trung tâm xã mở muộn hơn vào mùa nhiều khách, nhưng đừng trông chờ hàng quán mở khuya như phố.
Khách không quen món bản địa nên ăn gì?
Cơm nóng, canh rau rừng, gà luộc và trứng đều dễ ăn, gần với vị quen thuộc. Món đậm như thắng cố nên thử phần nhỏ trước, hợp khẩu vị thì gọi thêm.
Ở Y Tý có quán bán đồ chay không?
Ít khi có quán chay riêng, nhưng chủ quán nấu được rau rừng xào, canh rau, cơm và đậu phụ nếu bạn hỏi trước. Nói rõ nhu cầu từ đầu để họ chuẩn bị cho kịp.
Ăn một bữa ở Y Tý tốn khoảng bao nhiêu?
Tùy món và số người, bữa đơn giản thường vài trăm nghìn cho hai người, món đặc sản hay tính theo cân. Luôn hỏi giá trước khi gọi cho chắc.
Nên thử món nào trước tiên?
Lợn cắp nách nướng và gà đen luộc là hai món dễ khiến khách nhớ nhất, kèm chén muối tiêu chanh. Trời lạnh thì thêm một nồi lẩu rau rừng nóng hổi.
Có thể mua đặc sản Y Tý về làm quà không?
Có, nấm hương, mật ong rừng, táo méo và thịt trâu gác bếp hay được mua về. Nên mua tại chợ bản hoặc quán quen, hỏi giá vài hàng trước khi chốt.
Đi xe máy lên Y Tý cần mang đồ ăn dự phòng không?
Nên mang nước và bánh mì, vì chặng đường dài có đoạn vắng quán. Ăn no trước khi qua đèo, tránh để bụng đói mà lái xe trên đường dốc.
Nguồn tham khảo
Quy định pháp luật giao thông đường bộ có ảnh hưởng trực tiếp tới việc vận hành xe máy trên các tuyến đường:
Tóm lại
Quán ngon giá bình dân ở Y Tý là các quán ăn nhỏ của người bản địa quanh trung tâm xã, nấu món vùng cao tươi ngon với giá dễ chịu. Hỏi giá trước khi gọi, chọn quán đông khách bản địa và ăn món nấu chín kỹ là đủ an toàn cho chuyến phượt. Nếu chuyến đi rơi vào cuối tuần, nên gọi món sớm vì quán nhỏ phục vụ được ít khách cùng lúc. Khi cần một chiếc xe máy khỏe cho chặng đường lên vùng cao, xem bảng giá thuê xe máy để chọn dòng xe phù hợp, hoặc liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày, để được tư vấn nhanh.