Bài này thuộc chùm Sa Pa – Lào Cai – Yên Bái trong mục Du lịch, về đồ ăn vặt đường phố dọc cung đèo Khau Phạ mà người đi xe máy thường gặp. Đèo Khau Phạ là một trong những cung đèo dài và đẹp nhất miền Bắc, hai đầu đèo đều có các điểm dân cư nhỏ bán ăn vặt phục vụ khách qua đường, từ hạt dẻ nóng, ngô nướng đến bát thắng cố. Bài tóm lại các món thường gặp, giá tham khảo nên chuẩn bị, cùng lưu ý ăn uống an toàn trên đường đèo. Nên đọc kèm việc đi xe máy lên đèo Khau Phạ có khó tìm đường không để biết mặt bằng cung đường, dịp lễ lên đèo có đông người không vì ngày đông cũng là ngày hàng quán nhiều nhất, và những món đáng mua về từ bản Tả Van nếu bạn đi trọn vòng cung Sa Pa.

Câu trả lời nhanh

Đường phố hai đầu đèo Khau Phạ chủ yếu là các hàng nhỏ của người dân địa phương: hạt dẻ nướng, ngô nướng trên than, khoai sọ, xôi ngũ sắc và thỉnh thoảng có bát thắng cố hoặc bún gừng. Chợ nhỏ ở chân đèo phía Mù Cang Chải thường chỉ họp sáng sớm, còn các quán ven quốc lộ bán cả ngày cho khách đi đường. Đồ ăn vặt ở đây ăn được, giá mềm hơn phố lớn, nhưng nên chọn hàng đông khách, nướng chín kỹ và mang theo nước sạch riêng.

Các món thường gặp dọc đèo

Hạt dẻ nướng là món gắn liền với mùa thu ở vùng cao, cỡ tháng chín đến tháng mười một là lúc hạt dẻ béo nhất, các bà các mẹ bày chảo rang ngay mép đường, mua gói nóng giắt vào hông xe cho ấm suốt đoạn đèo dài. Ngô nướng và khoai sọ cũng bán quanh năm, ngô vùng cao dẻo và ngọt hơn ngô đồng bằng, nướng trên than hoa thơm đặc trưng.

Xôi ngũ sắc, xôi nếp nương đồ với lá cây nhuộm màu, thường bán theo nắm hoặc theo gói, ăn chắc bụng và giữ ấm khá tốt cho người đi xe trên cao. Thắng cố là món đặc sản của người Mông, một tô gồm lòng, tiết và thịt trâu bò hầm với thảo mộc, bán theo buổi ở các quán nhỏ, ăn nóng rất hợp với tiết trời se lạnh đỉnh đèo.

Giá cả nên chuẩn bị bao nhiêu

Món ăn vặt vùng này thường bán theo gói nhỏ hoặc theo cây số cân, giá chung dao động quanh mức vài chục nghìn đồng cho một gói hạt dẻ hay một bắp ngô, tô thắng cố hay bát bún gừng giá cao hơn chút nhưng vẫn rẻ so với mặt bằng phố khách sạn. Giá có thể nhích lên mùa lễ tết khi khách đông, nên hỏi trước khi mua, và chuẩn bị tiền lẻ là tiện nhất vì nhiều hàng nhỏ không thể quét mã.

Cần lưu ý giá chỉ mang tính tham khảo tại thời điểm bạn đi, mỗi hàng mỗi giá và mùa vụ cũng làm giá đổi theo. Đừng trả giá kịch xuất với hàng rong của người địa phương, phần chênh lệch thường chỉ vài nghìn đồng, còn thiện cảm và câu chuyện hỏi han về món ăn đôi khi đáng giá hơn.

Ăn uống trên đường đèo cần lưu ý gì

Nguyên tắc an toàn khi ăn vặt dọc đèo là chọn hàng đông người mua và đồ nướng chín kỹ, hạn chế các món ăn nguội để lâu ngoài gió. Đèo Khau Phạ cao, mây và sương nhiều, vi khuẩn sinh sôi chậm hơn vùng thấp nhưng món nước để nguội vẫn dễ gây bụi đường lẫn vào. Bát tô ở hàng đông thường được tráng nước sôi, đó là chi tiết nhỏ mà đáng để ý.

Uống nước thì nên mang theo bình riêng, nước nguồn ven đèo nhìn trong nhưng chưa qua kiểm định, thèm thì dùng nước sôi của quán hoặc trà tại chỗ. Trái cây rửa bằng nước sạch mới ăn, các gói bánh kẹo đóng gói sẵn mua về làm quà là lựa chọn an toàn nhất cho người có bụng nhạy cảm.

Nơi nên dừng chân ăn an toàn

Chân đèo hai phía đều có cụm quán nhỏ ven quốc lộ: phía Mù Cang Chải có các hàng dừng chân cho khách ngắm ruộng bậc thang, phía Tú Lệ có hàng bán hạt dẻ và xôi nổi tiếng cả vùng. Các quán có chỗ để xe rộng, bán cả nước suối và mì gói cho khách đường xa, dừng tại đây vừa ăn vừa nghỉ tay lái trước khi vào đèo là nhịp phổ biến của các nhóm đi xe.

Trên thân đèo ít quán, chủ yếu là các xe hàng rong nhỏ bày ở các khúc ngắm cảnh, bán hạt dẻ, ngô và mận đào theo mùa. Nếu định ăn chính trên đèo, nên mang theo đồ ăn nhẹ và chọn quán ở hai đầu đèo cho bữa no, còn thân đèo chỉ nên dừng ăn vặt và chụp ảnh. Đỗ xe phải sát lề rộng có biển quan sát, tuyệt đối không dừng ngay khúc cua mù.

Ngoài ra, một số hàng rong còn bán mận đá và đào đất vào giữa hè, hai thứ trái cây vùng cao ăn giòn mát hiếm thấy ở chợ dưới xuôi. Các hàng này thường chỉ bán theo phiên sáng và tan trước khi mây buông kín đèo, muốn ăn được bạn nên lên đèo sớm, vừa dễ đi đường vắng vừa kịp mùa hàng rong.

Một kinh nghiệm nhỏ nữa là nên ăn nhẹ trước khi vào đèo chứ không để bụng đói gặp mây, vì đoạn đèo dài hơn một giờ chạy xe và không có hàng quán đều đặn giữa chừng, còn đường đèo thì đòi hỏi sự tập trung cao độ. Ăn vừa đủ no kèm chút nước ấm, tránh ăn quá no hoặc uống lạnh ngay trước khi vào đèo, cơ thể nặng nề mà người buồn ngủ lái trên khúc cua thì không nào an toàn hơn.

Mùa nào lên ăn gì cho đúng vụ

Mỗi mùa đèo Khau Phạ có món khác nhau làm điểm nhấn: mùa thu khoảng tháng chín tháng mười là hạt dẻ và ngô nướng kèm ruộng bậc thang chín vàng, mùa hè có mận, đào và các trái cây ôn đới, mùa đông lạnh giá thì thắng cố và bún gừng nóng là thứ bán chạy nhất. Đi đúng vụ không chỉ ăn ngon rẻ hơn mà còn chứng kiến cảnh các hàng rong bày kín theo chiều dài đoạn đường đẹp.

Tết và các dịp lễ, chợ phiên hai đầu đèo đông hơn hẳn, có thêm thịt trâu gác bếp, rêu đá và các loại mang về làm quà. Nếu bạn định kết hợp mua quà, nên chừa chỗ trong cốp hoặc mua ở chặng cuối hành trình để đỡ phải chở nặng qua các khúc dốc dài của đèo.

Câu hỏi thường gặp

Trên thân đèo Khau Phạ có quán ăn không?

Rất ít, chủ yếu là hàng rong nhỏ ở các khúc ngắm cảnh bán hạt dẻ, ngô nướng theo mùa. Bữa ăn no nên ăn ở hai đầu đèo như Tú Lệ hoặc Mù Cang Chải.

Ăn thắng cố ở đèo có an toàn không?

Ở quán đông khách, nấu nóng và bán trong buổi thì ổn. Người bụng yếu nên ăn ít thử trước, món này nhiều gia vị thảo mộc không hợp với mọi người.

Hạt dẻ Khau Phạ mua về để được bao lâu?

Hạt dẻ rang để nơi khô thoáng thường ăn ngon trong vài ngày, muốn để lâu nên mua loại còn vỏ kín và rang lại khi ăn. Mua ở chân đèo thường tươi hơn hàng đóng gói sẵn.

Trên đèo có hàng bán nước uống không?

Có hàng rong bán nước đóng chai vào mùa cao điểm, nhưng không đều, nên tự mang theo bình nước. Các quán hai đầu đèo luôn có nước suối và trà.

Ăn vặt ven đèo có đắt hơn không?

Kinh phí so với phố lớn thường rẻ hoặc ngang, riêng dịp lễ khách đông giá có thể nhích. Hỏi giá trước và chuẩn bị tiền lẻ là cách đơn giản nhất.

Trẻ nhỏ ăn đồ nướng ven đường có được không?

Được nếu nướng chín kỹ và còn nóng, tránh món để nguội lâu. Trẻ nhỏ nên ưu tiên xôi, ngô và trái cây đã rửa sạch, hạn chế món lòng tiết.

Mua quà gì ở đèo Khau Phạ dễ mang?

Hạt dẻ, thịt trâu gác bếp và các loại trái cây ôn đới là dễ mang nhất, ít hư trên đường xe. Rêu đá và mật ong nên mua nơi có uy tín để tránh hàng pha.

Nguồn tham khảo

Tóm lại

Đồ ăn vặt ven đèo Khau Phạ dân dã và giàu bản sắc, từ hạt dẻ nướng mùa thu đến tô thắng cố nóng mùa đông, giá mềm và ăn được nếu chọn hàng đông khách. Nếu bạn cần thuê xe máy để chinh phục cung đèo này, hãy xem bảng giá thuê xe máy hoặc liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày, để được tư vấn nhanh.