Bài này thuộc chùm Sa Pa – Lào Cai – Yên Bái trong mục Du lịch, về việc cân nhắc đi Y Tý bằng xe máy trong những tháng nắng gắt. Y Tý nổi tiếng với mây và mùa lúa, nhưng cũng là vùng địa hình cao, đường dốc quanh co, và mùa nắng ở đây có nét khác hẳn vùng đồng bằng. Bài xem xét tháng nắng gắt ở Y Tý ra sao, đoạn đường nào nặng nắng nhất, cần chuẩn bị gì cho xe và người, cùng lời khuyên nên hay chưa nên. Nên đọc kèm trải nghiệm một ngày ở Y Tý bằng xe máy cho bức tranh tổng thể chuyến đi, điểm dừng chụp ảnh giữa đường đến Đèo Khau Phạ cho chặng đường thường đi trước khi lên Y Tý, và đồ ăn vặt đường phố ở Đèo Khau Phạ cho điểm nghỉ chân trên đường lên.
Câu trả lời nhanh
Có thể đi Y Tý bằng xe máy vào tháng nắng gắt, nhưng nên đi với lịch trình né giờ nắng nặng: xuất phát sớm, nghỉ trưa nơi râm mát, chiều đi tiếp lúc nắng đã dịu. Người nào lần đầu chạy cung núi cao, hoặc xe đã yếu, thì nên chọn đi vào thời tiết dịu hơn trong năm hoặc đi bằng phương tiện khác rồi thuê xe ở địa phương.
Y Tý tháng nắng gắt trông thế nào
Nhiều người hình dung Y Tý lúc nào cũng mây mù, thực ra Y Tý có mùa nắng rõ rệt, trời trong xanh, mây chỉ giăng vào sáng sớm hoặc sau cơn mưa. Nắng ở vùng cao gắt hơn người mới tưởng: độ cao hơn hai nghìn mét khiến tia nắng gay gắt hơn hẳn so với dưới đồng bằng, da bỏng nhanh nếu không che, còn nhiệt độ ban ngày vẫn dễ chịu vì gió núi, chỉ khác là bóng nắng lăn nhanh và cảm giác nóng tăng vọt khi dừng xe phơi trực tiếp.
Mùa nắng gắt ở Y Tý thường đi kèm trời quang đãng, tầm nhìn đẹp, con đường bản rẫy hiện rõ từng khúc cua, đây cũng là dịp chụp ảnh đẹp nhất trong năm. Đổi lại, rủi ro về thời tiết mùa này không nằm ở mưa to mà nằm ở cái nắng kèm không khí rất khô: nhiều người bị say nắng, khô miệng và mệt sớm hơn trong ngày mà không nhận ra là thiếu nước, vì vậy uống đều từng ngụm nhỏ suốt chặng, và nước ở vài quán dọc đường thỉnh thoảng khan hiếm, nên chủ động mang theo đủ cho cả người lẫn pha nóng máy.
Cung đường Y Tý dưới nắng: đoạn nào nặng nhất
Chặng từ đường cái lên Y Tý là phần nặng nhất với người đi xe máy nắng: dốc dài, mặt đường có đoạn gồ ghề, hơi nóng bốc lên từ mặt đá khiến xe máy nhỏ yếu thế, thỉnh thoảng lại xuôi ngược xe tải chở hàng. Đi cung này vào giữa trưa, nắng chiếu thẳng xuống mặt dốc cộng phản chiếu từ đá khiến người chóng lả, cảm giác mệt đuối hoàn toàn khác với chạy đèo trong mát.
Ngược lại, sáng sớm và chiều muộn trên cùng chặng đó lại là trải nghiệm đáng giá: gió mát, ánh sáng đẹp, bản làng thấp thoáng dưới sườn đồi. Vì vậy nhịp đi phù hợp nhất là chạy chặng dốc trước chín giờ sáng hoặc sau ba giờ chiều, còn khung giữa trưa nên dành để nghỉ, ăn và đi bộ chụp ảnh quanh bản.
Chuẩn bị xe và người trước khi đi
Về xe: kiểm tra dầu máy, phanh, căng bánh trước chặng dốc dài, siết lại gương và ốc xe cộ, phanh tải là yếu tố sống còn khi xuống dốc hàng cây số liên tục. Về người: áo dài tay mỏng chống nắng, mũ bảo hiểm có kính chắn bụi, kem chống nắng thoa lại sau mỗi lần dừng, nước mang theo nhiều hơn dự kiến, khoảng hai lít cho mỗi người cho chặng sáng.
Thêm vài thứ đáng mang: khăn lạnh quấn cổ lau mồ hôi, kính râm giảm chói khi nắng phản chiếu mặt đá, đèn xin hoặc đèn hậu tốt vì vài khúc cua hầm hố dễ gặp xe ngược chiều từ phía khuất, và chút đường hoặc bánh kẹo chống tụt huyết áp khi đi nắng lâu. Người hay say nắng nên mang sẵn thuốc thông thường mình đã dùng quen, không thử loại mới giữa chuyến đi.
Lịch trình gợi ý để tránh nắng
Xuất phát từ nơi nghỉ gần chân dốc trước bảy giờ sáng để leo chặng nặng lúc trời còn mát, tới Y Tý khoảng giữa sáng, nhận chỗ nghỉ rồi ăn trưa nhẹ. Từ mười một giờ tới ba giờ chiều là khung nắng gắt nhất, nên ở lại trong bản: lang thang chợ, ghé thăm nhà dân, ngủ trưa hoặc ngồi ghi lại hình ảnh dưới mái hiên. Sau ba giờ chiều, khi nắng dịu, chạy vòng ra các điểm ngắm bản ven rẫy rồi về trước sáu giờ tối.
Nếu ở lại thêm một ngày, sáng sớm dậy ngắm mây trên rẫy, đây là khung giờ Y Tý đẹp nhất trong mùa nắng, mây tụ ở thung lũng trước khi tan dần dưới nắng. Chuyến về cũng theo nguyên tắc né trưa: rời Y Tý sớm hoặc về muộn sau khi nắng đã xế, di chuyển trong khung mát vừa đỡ mệt cho người vừa đỡ nóng máy khi xuống dốc dài.
Vậy rốt cuộc có nên đi hay không
Nếu bạn đã quen đường núi, xe chắc, và chấp nhận nhịp đi chậm rãi né giữa trưa, thì tháng nắng gắt vẫn là dịp tốt đi Y Tý: trời đẹp, tầm nhìn xa, ít mưa dông đột ngột, ảnh đẹp. Cái giá bạn trả là phải kỷ luật với giờ giấc và bảo vệ bản thân khỏi nắng chứ không thể ỷ vào thời tiết mát mẻ như mùa khác.
Ngược lại, nếu đi lần đầu cung núi cao, đi cùng người lớn tuổi hoặc trẻ nhỏ, hoặc xe đang có dấu hiệu yếu, thì nên chờ dịp khác hoặc đổi kế hoạch: đi xe khách tới gần rồi thuê xe địa phương chạy cung quen, trải nghiệm vẫn trọn mà rủi ro giảm rõ. Mùa mây hoặc mùa lúa ở Y Tý sau này sẽ là dịp đáng chờ hơn cho chuyến đầu tiên. Còn nếu đã quyết định đi ngay trong tháng nắng gắt, hãy để mình dư thời gian, không xếp lịch chạy gối chặng, vì phần trăm lớn cảm xúc chuyến đi phụ thuộc vào việc bạn có được nghỉ đúng lúc trời nóng nhất hay không.
Câu hỏi thường gặp
Nắng vùng cao có khác nắng đồng bằng không?
Có, độ cao khiến nắng gắt và khô hơn, da dễ cháy nắng dù trời mát, nên che chắn cẩn thận và thoa kem chống nắng lại nhiều lần trong ngày.
Tháng nắng gắt ở Y Tý hay mưa không?
Vẫn có mưa rào về chiều, thường ngắn và rõ rệt hơn mùa mưa, nên mang áo mưa mỏng và chủ động về nơi nghỉ sau bốn giờ chiều.
Đi giữa trưa được không nếu quá lịch trình?
Không nên, hãy nghỉ trưa nơi râm mát một tới hai tiếng, chạy nắng gắt trên dốc vừa mệt người vừa nóng máy, rủi ro sự cố tăng lên, thêm một lý do nữa là quán nghỉ trưa ven đường lên bản thưa thớt, tìm chỗ mát giữa trưa không phải lúc nào cũng dễ.
Trẻ nhỏ đi Y Tý mùa nắng được không?
Được nếu lịch trình nhàn, chặng dốc đi buổi sớm, trẻ che nắng kỹ và uống nước đủ, còn nếu chặng dài nhiều ngày thì nên cân nhắc kỹ hơn.
Máy xe yếu đi cung Y Tý có vượt nổi không?
Cung dốc cao nên xe dưới một trăm phân khối xăng vẫn lên được nếu máy khoẻ, nhưng nên đi sớm khi trời mát, tránh gò máy trên dốc dài giữa trưa nắng.
Nước và đồ ăn dọc đường có dễ mua không?
Có quán dân thưa thớt chứ không dày như trục đường cái, nên mang theo nước dự trù, ăn sáng đầy đủ trước khi leo dốc và mua thêm ở bản cuối trước khi về.
Nên nghỉ ở Y Tý bao nhiêu ngày?
Một đêm là vừa cho trải nghiệm lần đầu, hai ba đêm nếu thích đi chậm, chụp ảnh nhiều nơi và muốn ngắm mây sớm nhiều buổi liên tiếp. Đi chậm còn giúp bạn có giờ về chiều an toàn hơn, không phải dồn chặng cuối vào khung tối trên đường dốc.
Nguồn tham khảo
Tóm lại
Tháng nắng gắt vẫn có thể đi Y Tý bằng xe máy nếu bạn đi sớm, nghỉ trưa, che chắn nắng cẩn thận và xe chắc chắn, đổi lại là trời quang tầm nhìn đẹp nhất trong năm. Nếu bạn cần thuê xe máy cho chuyến đi, hãy xem bảng giá thuê xe máy hoặc liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày, để được tư vấn nhanh.