Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam là điểm dừng thú vị cho khách du lịch tự đi: bên trong là trưng bày về năm mươi tư dân tộc, bên ngoài là khu vườn với những ngôi nhà truyền thống thật, từ nhà sàn đến nhà rường. Nhưng trải nghiệm thay đổi khá nhiều tùy thời điểm bạn tới, và câu hỏi được hỏi nhiều nhất là sáng sớm hay chiều muộn mới đẹp. Bài này so sánh hai khung giờ theo ánh sáng, lượng khách và hoạt động thực tế, kèm lời khuyên di chuyển bằng xe máy từ nội thành.
Sáng sớm có gì đẹp
Khung giờ sáng, thường từ lúc mở cửa tới khoảng mười giờ, là lúc bảo tàng yên tĩnh nhất. Nhóm khách du lịch theo tour thường đến gần trưa, nên nếu bạn vào sớm, các phòng trưng bày thoáng người, dễ chụp ảnh không bị người lạ vào khung hình, và đọc chữ thuyết minh thong thả. Ánh sáng buổi sáng cũng dịu khi rọi qua cửa sổ các nhà trưng bày, cho bức ảnh trong nhà ấm hơn so với đèn trần ban ngày.
Điểm mạnh nhất của buổi sáng nằm ở khu vườn ngoài trời. Nhiệt độ còn mát, sương chưa tan hết trên cỏ, và các ngôi nhà truyền thống đứng hiền giữa vườn cây, rất hợp để chụp ảnh kiểu sống ảo hoặc kỷ yếu. Trẻ em cũng dễ chịu hơn khi thăm vườn buổi sáng, khi mà chạy nhảy chưa nắng gắt. Nếu dự định cả khu trong lẫn khu ngoài, đi sáng giúp bạn làm phần vườn trước khi trưa nắng lên, rồi trở vào nhà trưng bày mát máy lạnh trong giờ nóng nhất.
Chiều muộn có gì đẹp
Chiều muộn, từ khoảng ba giờ rưỡi tới giờ đóng cửa, có một thứ mà buổi sáng không có được: nắng vàng. Ánh đèn chiều đổ nghiêng qua mái nhà rường, nhà dài làm bức ảnh có chiều sâu hẳn, và nền trời buổi chiều muộn vào mùa đẹp thường trong veo. Với người mê chụp ảnh, đây là khung giờ đáng giá nhất của bảo tàng, miễn là bạn canh lịch đóng cửa để khỏi bị xao nhãng phần trong nhà.
Nhược điểm của chiều là lượng khách: các nhóm đến trưa thường vẫn đang tham quan, khu vườn đông hơn và một số nhà có khi phải chờ tới lượt vào xem. Ngoài ra, thời gian bị ép sát giờ đóng cửa, nên nếu bạn muốn đọc kỹ phần trưng bày trong nhà thì chiều không đủ. Chiều muộn hợp nhất cho người đã từng đến bảo tàng và quay lại chủ yếu để chụp ảnh ngoài trời, hoặc cho nhóm đi sau một buổi sáng ở nơi khác.
Một vấn đề nhỏ nữa của khung chiều là ánh nắng đổ hướng về phía tây: một số góc nhà truyền thống nằm xuống bóng khá sớm, khoảng bốn giờ rưỡi năm giờ mùa đông, nên mùa thu đông bạn không nên dồn hết kế hoạch ảnh vào nửa giờ cuối. Ngược lại, mùa hè nắng kéo dài hơn nhưng cũng gay gắt hơn ngay cả sau bốn giờ, nên dù là mùa nào, hãy vào khu vườn ngay khi tới để tranh thủ thời gian đẹp, rồi mới vào nhà trưng bày sau.
Nên chọn theo mục đích của bạn
Tóm lại theo mục đích: đi lần đầu, muốn hiểu về các dân tộc và xem đủ trong ngoài, hãy chọn sáng sớm. Muốn chụp ảnh đẹp với nắng vàng, đã quen bảo tàng hoặc ít quan tâm phần chữ nghĩa, hãy chọn chiều muộn. Đi kèm trẻ nhỏ, sáng vẫn nhỉnh hơn vì con còn khỏe và không bị nắng chiều mệt. Đi cuối tuần, cả hai khung giờ đều đông hơn ngày thường, nhưng sáng sớm vẫn là ít người nhất.
Cần lưu ý lịch mở cửa có thể thay đổi theo ngày trong tuần và các dịp nghỉ lễ, nên trước chuyến đi, hãy kiểm tra thông tin chính thức của bảo tàng về giờ mở, giờ bán vé cuối và lịch đóng cửa định kỳ để tránh đến nhầm ngày. Nhóm đông hoặc mang đồ cồng kềnh nên tính thêm thời gian gửi đồ ở quầy trước khi vào.
Khu vườn ngoài trời mới là phần ăn tiền của khung giờ
Nhiều khách mới đến chỉ đi phần nhà trưng bày rồi về, nhưng phần đáng nhớ nhất của bảo tàng lại là khu vườn với các công trình kiến trúc dân tộc được dựng lại như thật: nhà sàn, nhà dài, nhà rường, nhà trình tường với bếp, cối xay và công cụ sinh hoạt bày bên trong. Đây là chỗ duy nhất ở Hà Nội bạn có thể đi bộ giữa nhiều kiểu nhà của các vùng trong một buổi chiều, nên nếu thời gian eo hẹp, hãy ưu tiên khu vườn trước.
Vì khu vườn là không gian mở, chất lượng trải nghiệm phụ thuộc thời tiết và ánh sáng nhiều hơn phần trong nhà. Sáng sớm, mặt cỏ còn ướt và khí trời trong làm màu gỗ nhà hiện rõ vân; chiều muộn, nắng nghiêng làm mái rêu và bờ rậu đổ bóng dài đẹp mắt. Ngược lại, giờ trưa nắng gắt khiến vườn trống trải và chụp ảnh khó chịu, thêm lý do để khung sáng hoặc khung chiều muộn đều hơn trưa.
Di chuyển bằng xe máy từ nội thành
Bảo tàng Dân tộc học nằm ở đường Nguyễn Văn Huyên, quận Cầu Giấy, cách khu Hồ Gươm khoảng bảy tám km, đi xe máy khoảng hai mươi phút tùy giờ. Đường trực tiếp nhất đi qua đường Hoàng Quốc Việt hoặc Láng, cả hai trục đều có làn rộng nhưng giờ cao điểm sáng và chiều muộn rất đông, nên nếu chọn khung giờ sáng sớm, xuất phát sớm giúp bạn vừa khỏi tắc vừa tới kịp lúc mở cửa.
Về chỗ đỗ xe, bảo tàng có bãi gửi xe với phí gửi nhỏ, nhưng cuối tuần hoặc dịp lễ có thể đầy sớm; phương án dự phòng là các bãi gửi lân cận trên đường Nguyễn Văn Huyên. Khi trả xe chiều muộn, bật đèn vì đoạn về qua các ngã tư đường Láng, Hoàng Quốc Việt đông xe khách và xe tải nhẹ. Nếu đi nhóm nhiều xe, hẹn gặp tại một điểm cố định gần cổng thay vì dừng chờ trên vỉa hè đường lớn gây cản trở.
Gợi ý ghép lịch trình trong ngày
Một ngày chơi đẹp quanh khu vực này: sáng dành cho bảo tàng, trưa ăn ở các phố ẩm thực gần khu vực Đào Tấn hoặc Giảng Võ, chiều ghé thêm một điểm trong nội đô rồi về. Ngược lại, nếu bạn ở gần Hồ Tây, bảo tàng hợp làm điểm dừng chiều muộn sau một sáng ở phố cổ, vì đường về qua Hồ Tây chiều đẹp và mát.
Đi kiểu ghép lịch trình cũng ảnh hưởng tới lựa chọn khung giờ. Sáng sớm hợp với lịch trình dồn cả ngày tham quan, còn chiều muộn hợp với kiểu một điểm duy nhất sau các việc khác. Nếu nhóm có cả người lớn tuổi, buổi sáng thuận hơn vì việc di chuyển trên xe máy trong nắng chiều muộn mùa hè dễ gây mệt và mất nước. Mang theo nước lọc dù đi khung giờ nào, vì khu vườn rộng và ít điểm bán nước hơn phần nhà trưng bày.
Với khách thuê xe máy, lịch trình kiểu này tiện vì xe máy luồn linh hoạt giữa các điểm mà không phụ thuộc xe công cộng, và chi phí gửi xe ở các điểm tham quan đều rẻ. Chỉ cần nhớ canh giờ trả xe thuê để khỏi phát sinh phí thêm giờ, và trả xe trong giờ mở cửa của cửa hàng từ 08:00 đến 17:00.
Các câu hỏi thường gặp
Sáng sớm hay chiều muộn đến bảo tàng đẹp hơn? Sáng sớm yên tĩnh và mát cho phần tham quan, chiều muộn có nắng vàng đẹp cho chụp ảnh ngoài trời; chọn theo mục đích chính của bạn.
Bảo tàng Dân tộc học có xa trung tâm không? Khoảng bảy tám km từ Hồ Gươm, đi xe máy hai mươi phút tùy giờ, đường qua Láng hoặc Hoàng Quốc Việt.
Có chỗ gửi xe máy không? Có bãi gửi xe tại bảo tàng với phí nhỏ, nhưng cuối tuần có thể đầy sớm nên tính thêm bãi lân cận.
Đi bảo tàng mất bao lâu? Tham quan kỹ phần trong và khu vườn thường cần nửa ngày; nếu ít thời gian, ưu tiên phần quan tâm nhất và giữ lại nửa sau cho lần tới.
Nên đi ngày thường hay cuối tuần? Ngày thường vắng người hơn hẳn; cuối tuần đông khách nhưng hoạt động hướng dẫn có khi lại nhộn nhịp hơn.
Tóm lại
Sáng sớm thắng về sự yên tĩnh và mát mẻ, chiều muộn thắng về nắng vàng cho ảnh đẹp, nên hãy chọn khung giờ theo mục đích chính của chuyến thăm và kiểm tra giờ mở cửa chính thức trước khi đi. Nếu bạn cần thuê xe máy ở Hà Nội để tự do ghép lịch trình tham quan, hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để hỏi xe hiện có, hoặc xem trước bảng giá thuê xe máy ở Hà Nội để chọn gói thuê theo ngày. Bạn cũng nên ghé chuyên mục du lịch tham khảo thêm các điểm đến khác, đọc chuyên mục cung đường nếu muốn kết hợp chuyến dài hơn, và xem kinh nghiệm thuê xe máy trước khi nhận xe.