Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam trên đường Nguyễn Văn Huyên là điểm cuối tuần vừa học vừa chơi phù hợp mọi lứa tuổi: trong nhà trưng bày văn hóa của năm mươi tộc người, ngoài trời là vườn nhà rường, nhà sàn, nhà dài được dựng theo đúng kiến trúc gốc. Với người đi xe máy, bảo tàng cách trung tâm Hà Nội không xa, chạy xe chỉ hơn hai mươi phút, nhưng vài chi tiết về cung đường, giờ mở cửa và gửi xe sẽ giúp chuyến đi suôn sẻ hơn hẳn. Bài này gợi ý kế hoạch trọn một buổi qua bảo tàng bằng xe hai bánh.
Cung đường từ trung tâm tới bảo tàng
Từ Hồ Gươm hoặc khu Tây Hồ, bạn theo trục Giảng Võ hoặc đường Bưởi lên phía Cầu Giấy, rẽ vào đường Nguyễn Văn Huyên là tới. Đoạn qua khu Dịch Vọng có nhiều hàng cây và ít dốc, chạy xe máy nhẹ nhàng, thích hợp cả người mới lái trong phố. Cách thứ hai cho khách ở phía Tây là theo Khuất Duy Tiến rồi lên Hoàng Quốc Việt, tránh được đoạn đường hồ Tây đông vào cuối tuần, chỉ dài hơn chút mà dễ chạy hơn.
Cuối tuần sáng sớm đường lên Cầu Giấy khá thoáng, nhưng sau chín giờ rưỡi bắt đầu đông người đi ăn sáng và các gia đình ra phố, nên nếu muốn gửi xe dễ, hãy canh khung trước chín giờ. Trên đường đi, nhiều người ghé dừng ở vườn hoa quanh khu vực hoặc các quán cà phê khu Dịch Vọng làm một điểm nghỉ trước bảo tàng, biến quãng chạy hai mươi phút thành nửa buổi dạo phố nhẹ nhàng.
Điểm tham quan trong nhà trước, ngoài trời sau
Khu trưng bày trong nhà giới thiệu đời sống, trang phục, công cụ và nghi lễ của các tộc người Việt Nam qua từng cụm hiện vật. Cách đi hợp lý là chọn vài cụm mình quan tâm nhất thay vì cố xem hết một lượt, vì bảo tàng thông tin rất nhiều và đi nhanh dễ chán. Bé nhà nào cũng thích khu hiện vật nhạc cụ và mô hình ghe thuyền, còn người lớn thường lưu lại lâu ở cụm trang phục thổ cẩm với những đường dệt tinh xảo.
Vườn ngoài trời mới là phần đáng đi xa nhất bằng xe máy: các ngôi nhà gỗ của người Thái, người Ê Đê, người H Mông... được dựng thật giữa vườn cây, trong đó nhà rường và nhà dài đủ để bước vào tham quan. Cuối tuần, khu ngoài trời thường có các hoạt động trải nghiệm truyền thống tùy đợt, như diễn xướng văn nghệ, múa sạp hoặc các trò chơi dân gian, tùy lịch từng đợt mà nội dung khác nhau, nên hứng thú của bạn sẽ đổi theo ngày. Chụp ảnh ở khu nhà sàn là góc đẹp nhất, ánh nắng xuyên qua mái lá tạo tông rất hợp.
Một gợi ý nhỏ cho người thích chụp ảnh: khu nhà dài của người Ê Đê thường có sân gạch rộng phía trước, hợp ảnh chân dung cỡ đứng, còn nhà sàn của người Thái có cầu thang gỗ lên mái hiên, khung hình dọc rất ưa nhìn lúc nắng chếch chiều. Với ảnh cỡ cảnh, con đường gạch men giữa vườn dẫn về phía nhà rường là đường dẫn mắt tự nhiên. Khu vườn có nhiều chỗ nghỉ chân dưới bóng cây, nên người đi cùng không hứng thú chụp ảnh vẫn có chỗ ngồi mát trong khi bạn rê máy.
Giờ mở cửa và cách chuẩn bị trước khi đi
Giờ mở cửa và ngày nghỉ trong tuần của bảo tàng có thể thay đổi theo từng giai đoạn, đặc biệt quanh các dịp lễ và đợt trưng bày mới, vì vậy trước chuyến đi bạn nên kiểm tra thông tin mở cửa trên trang chính thức của bảo tàng. Nếu đi kèm trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, khung sáng mát dễ chịu hơn khung trưa. Mùa hè khu ngoài trời nắng gắt giữa trưa, nên đi sớm và mang theo mũ, nước; mùa đông nên chọn ngày nắng ráo vì phần hay nhất của vườn nhà truyền thống nằm ngoài trời.
Trang phục nên chọn kiểu thoải mái, giày bệt, vì khu ngoài trời đường gạch và bãi cỏ đi lại nhiều. Nếu dự định trải nghiệm giã bánh hay các hoạt động có nước, một khăn giấy ướt và chai nước nhỏ trong balo luôn hữu dụng. Với khách đi bằng xe máy thuê, giấy tờ nên mang theo người, vì bảo tàng đôi khi cần xuất trình vé và khu vực gửi xe gần đó cũng dễ lẫn giấy tờ giữa balo khi có trẻ nhỏ đi cùng.
Gửi xe quanh bảo tàng
Bảo tàng nằm trong khu dân cư văn hóa Cầu Giấy, có bãi gửi xe máy cho khách tham quan ngay gần khuôn viên, cuối tuần khá đông nên càng đi sớm càng dễ có chỗ dựng thoáng đãng. Phí gửi xe máy quanh khu này ở mức phố, bạn nên chuẩn bị tiền lẻ. Với xe thuê, thói quen khóa cổ, chụp ảnh hiện trạng và lấy vé giữ xe vẫn nên duy trì như mọi chuyến, vì bãi đông cũng là bãi dễ lẫn xe hơn bình thường.
Một lưu ý nhỏ: nhiều gia đình ghép chuyến bảo tàng với ăn trưa ở khu Dịch Vọng, nên nếu định ở lại cả ngày, hãy nhớ vị trí bãi xe và chụp biển số bãi gửi. Cách tốt là chụp cả biển hiệu đường để tìm lại đúng ngõ khi bụng no và nắng chiều làm mọi con ngõ nhìn na ná nhau.
Ghép vào một ngày cuối tuần trọn vẹn
Sáng dành cho bảo tàng là đủ thấy phần hay nhất, phần lớn khách ở lại hai tới ba tiếng. Buổi chiều, từ khu Cầu Giấy bạn có thể chạy tiếp hướng hồ Tây ngắm chiều trên các đường ven hồ, một vòng nhẹ nhàng khép lại ngày. Nếu đi theo nhóm bạn trẻ, ghép thêm một quán cà phê trần trên đường Bưởi là công thức được nhiều người áp dụng, vừa nghỉ chân vừa chờ giờ tan nắng gắt.
Với khách du lịch ở lại Hà Nội nhiều ngày, bảo tàng là điểm hợp cho ngày giữa tuần hoặc ngày trời không đẹp để đi xa, vì phần trong nhà không phụ thuộc thời tiết. Kế hoạch cho các ngày đẹp trời nên dành cho các cung đường xa hơn, như các chuyến ra ngoại thành hoặc vùng ven, nơi nắng đẹp lên khung cảnh hơn hẳn. Đối chiếu lịch của mình với các bài viết về cung đường từ Hà Nội giúp bạn phân bổ ngày đẹp và ngày xấu cho khéo.
Chạy xe an toàn trên trục Cầu Giấy
Trục đường lên bảo tàng qua các nút giao lớn như nút giao Buổi hoặc các đoạn qua Khuất Duy Tiến có nhiều xe khách và xe bus, nên nguyên tắc an toàn quan trọng nhất là không chạy sát bên phải làn xe bus, và chủ động nhường đường ở các điểm bus dừng. Đèn vàng sắp đổi thì giảm tốc chuẩn bị dừng thay vì tăng ga, vì đoạn này người đi bộ băng đường nhiều, đặc biệt cuối tuần có trẻ nhỏ.
Cuối tuần xe buýt tuần tra ít hơn nhưng xe cá nhân đông hơn, nhiều gia đình chở trẻ ngồi sau. Giữ khoảng cách với các xe chở trẻ, không bóp còi trong khu dân cư, và khi ra vào bãi gửi giảm sát nhờ hậu cảnh quan sát. Với người thuê xe mới nhận sáng hôm đó, nên chạy thử vòng phố trước khi lên đường, để quen tay lái chiếc xe mình chưa từng chạy.
Các câu hỏi thường gặp
Bảo tàng Dân tộc học nằm ở đâu? Trên đường Nguyễn Văn Huyên, khu Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, cách Hồ Gươm hơn hai mươi phút chạy xe máy.
Bảo tàng mở cửa ngày nào, giờ nào? Giờ mở và ngày nghỉ trong tuần thay đổi theo từng giai đoạn, nên kiểm tra trang chính thức của bảo tàng trước khi đi.
Nên tham quan trong nhà hay ngoài trời trước? Nên đi trong nhà trước lúc mát, rồi ra vườn nhà truyền thống ngoài trời khi nắng dịu, hoặc đảo lại vào mùa hè để né trưa nắng.
Chỗ gửi xe máy ở bảo tàng có không? Có bãi gửi xe cho khách quanh khuôn viên, cuối tuần đông nên đi sớm, và nhớ lấy vé giữ xe.
Chuyến này hợp cho trẻ nhỏ không? Rất hợp, khu ngoài trời với nhà sàn và các hoạt động trải nghiệm thường cuốn hút trẻ hơn khu trưng bày trong nhà.
Tóm lại
Một buổi cuối tuần ở Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam là chuyến đi ngắn gọn mà đầy chất Hà Nội: chạy xe quen trục Cầu Giấy, xem văn hóa các tộc người trong nhà, rồi thong dong giữa vườn nhà sàn ngoài trời. Nếu bạn cần thuê xe máy ở Hà Nội cho chuyến này, hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để biết xe hiện có. Bạn cũng có thể xem tổng hợp gợi ý du lịch quanh Hà Nội bằng xe máy cho các ngày còn lại, tham khảo cung đường phượt từ Hà Nội cho những ngày trời đẹp, hoặc đọc kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội trước khi nhận xe. Giá thuê xe nên được xác nhận qua bảng giá thuê xe máy theo ngày, tuần, tháng trước khi đặt xe.