Chùa Hương là chuyến đi ngắn nhất trong nhóm cung đường hướng tây nam khỏi Hà Nội, nhưng cũng là chuyến dễ hỏng kế hoạch nhất nếu chọn sai ngày: đi trúng dịp lễ hội, đoạn đường vào khu di tích và bãi xe đều chật cứng; đi trúng ngày nắng gắt giữa hè thì phần chèo thuyền lại thành phần mệt nhất chuyến. Bài viết thuộc chuỗi cung đường Hòa Bình – Sơn La của chuyên mục cung đường đi xe máy từ Hà Nội, trả lời câu hỏi chạy xe máy từ Hà Nội ra Chùa Hương nên đi lúc nào, theo mùa, theo ngày và theo giờ.

Câu trả lời nhanh

Nếu chỉ chọn được một công thức: đi ngày thường, khởi hành sớm sáng, đến nơi trong khung sáng, trở về trước tối. Mùa đẹp nhất cho người đi xe là sau Tết đến hết các tháng đầu năm theo âm lịch, khi tiết trời mát và đồng ruộng ven đường xanh, nhưng đó cũng là mùa lễ hội đông, nên chốt ngày thường và tránh các ngày rằm, mùng một để đỡ chật. Ngày cuối tuần mà vẫn muốn đi, hãy xuất phát thật sớm và về sớm.

Theo mùa: mỗi thời điểm một tính cách khác nhau

Mỗi năm từ sau Tết, Chùa Hương bước vào mùa lễ hội kéo dài qua các tháng đầu năm theo âm lịch: nườm nượp người, không khí hối hả, chèo thuyền kín chuyến. Đi mùa này là đi giữa lòng đám đông: nên đi ngày thường, đi sáng sớm, và chấp nhận phần chờ đợi ở các điểm đỗ, bến thuyền. Hết mùa lễ, vùng này trở về nhịp thôn quê: vắng, chậm, và dễ chịu với người muốn thong dong ngắm núi đá vôi. Mùa hè nắng gắt thì phần đường đi vẫn ổn, nhưng khung leo lên động và chèo thuyền nên dời về sáng sớm để tránh giữa trưa.

Mùa mưa là mùa cần cân nhắc kỹ nhất: đường vào khu vực trũng, đoạn ven sông dễ trơn, và thuyền trên sông lúc nước to không còn là trải nghiệm thư giãn. Ai chưa quen đường núi quanh co sau mưa thì nên dời hẹn sang ngày khác, hoặc nếu vẫn đi, chạy thật chậm và dừng thường xuyên hơn thường lệ.

Theo ngày: ngày thường, cuối tuần và các ngày đặc biệt

Ngày thường cho trải nghiệm tốt nhất với người đi xe máy: đường vào thoáng, bãi xe dễ tìm chỗ, thuyền không phải chờ lâu. Cuối tuần dòng người từ Hà Nội đổ về theo sớm, và khung giờ cao điểm ở khu di tích thường từ giữa sáng đến sau trưa. Các ngày rằm và mùng một trong mùa lễ hội đông gấp nhiều lần ngày thường, kể cả hôm rơi vào giữa tuần. Lễ hội lớn và các ngày nghỉ dài là lúc khách đông nhất trong năm: với người chỉ muốn ngắm cảnh và đi xe, nên tránh hẳn các khung này, đổi lịch sang tuần thường liền kề.

Theo giờ: nhịp một ngày đi về

Chuyến một ngày có công thức giờ giấc khá chuẩn: xuất phát từ Hà Nội lúc trời còn mát để có quãng đường vào thoải mái, ăn sáng nhẹ trước khi đi hoặc dừng ăn tại chặng giữa; tới khu vực Chùa Hương trong khung sáng, khi ánh sáng đẹp cho phần đi thuyền và động chùa còn mát; đi qua trưa tại chỗ, có thể ăn nhẹ quanh khu vực bến; khởi hành về trong khung giữa chiều, dừng giải lao một lần, về tới Hà Nội trước khi tối hẳn. Ngược giờ với dòng người: mình đi sớm hơn đám đông và về sớm hơn đám đông, cả hai khung yên tĩnh đều thuộc về mình.

Khung giờ cần tránh cho người đi xe máy: chạy đoạn cuối về Hà Nội lúc chạng vạng tối và sau đó. Đoạn này về chiều thường có dòng xe cùng hướng trở lại thành phố, cộng thêm phần đường có nhiều ngã rẽ làng, và mắt người đã mỏi sau cả ngày. Cách phân bổ giải lao trên cung đi hướng Hòa Bình đã bàn trong bài nơi tiếp nước và nghỉ giải lao đi Thành phố Hòa Bình dùng được nguyên cho nhịp này.

Xuất phát kiểu gì cho chuyến ngắn một ngày

Chuyến đi về trong ngày nên chuẩn bị như chuyến dài hơn: xe kiểm tra nhớt, săng, phanh, đèn từ tối hôm trước; đồ đựng gọn trong một cốp, vì đi lễ chùa không cần hành lý; đồ cúng nếu mang theo bọc gọn gàng, không để lỏng trên yên. Lên kế hoạch dạng một ngày kiểu này cũng giống tinh thần của bài ra Mai Châu bằng xe máy: đi trong ngày được không: dễ, với điều kiện giữ nghiêm giờ giấc xuất phát và không để chuyện dừng chơi kéo dài quá kế hoạch.

Đi nhóm thì chốt trước giờ giấc và điểm hẹn trong khu di tích, vì nơi này đông và sóng người dễ khiến nhóm lạc nhau. Chọn trước điểm gặp nếu mất liên lạc, và nhớ điện thoại các bạn dễ cạn pin vì chụp hình cả ngày: mang sạc dự phòng là chi tiết nhỏ mà cứu cả chuyến.

Trục đường vào khu vực Chùa Hương

Về phần đường, hướng đi từ Hà Nội vào khu vực Chùa Hương nằm trong nhóm cung quen thuộc của người hay chạy xe hướng tây nam: ra khỏi thành phố theo các trục lớn, qua các huyện ven, rồi rẽ vào đường hướng khu vực Mỹ Đức. Đoạn đầu đường rộng và đông, đoạn giữa bắt đầu có các ngã rẽ làng và khúc cua, và đoạn vào khu di tích là đoạn cần đi chậm nhất: đông người đi bộ, có dòng xe ra vào bãi đỗ, và nhiều đoạn tầm nhìn bị che bởi hàng cây và khúc cua. Người chưa quen cung này nên tránh dồn tốc độ ở đoạn cuối, dù quãng đường tổng không dài.

Chạy kiểu gì trên cung này: giữ tốc độ đều ở đoạn giữa, chủ động nhường cho các xe tải chở hàng vào vùng khu dân cư, và không bám sát đoàn xe nào chỉ vì muốn đi nhanh hơn. Cung hướng này cũng thường xuyên có các nhóm đi lễ đông xe, nên nếu thấy đoàn xe phía trước giữ nhịp ổn, bám theo khoảng cách an toàn thay vì vượt liên tục vừa mệt vừa rủi ro. Kinh nghiệm đi theo đoàn kiểu an toàn đã được bàn kỹ trong các bài về kinh nghiệm đi xe máy theo đoàn an toàn.

Gửi xe và quản lý đồ đạc trong khu di tích

Tại khu di tích, phần lớn thời gian của khách là đi thuyền và leo động, tức là rời khỏi xe khá lâu. Đây là lúc áp dụng nghiêm nguyên tắc đã bàn ở trên: xe gửi trong bãi có người trông, đồ giá trị chia ra mang theo người, mũ bảo hiểm và áo gió cất cốp khóa kép. Đi lễ thường mang theo đồ cúng, xôi, tiền lẻ: gói gọn trong một túi nhỏ đeo theo người, tránh để trong cốp xe dưới nắng cả buổi vì nhiệt độ trong cốp giữa trưa có thể làm hỏng đồ cúng tươi.

Về điện thoại: chụp hình ở khu núi đá vôi và trên thuyền rất hao pin, và tín hiệu ở một số khe động yếu, nên chụp chọn lọc thay vì quay liên tục, tắt các ứng dụng nền, và mang theo pin dự phòng. Ai định đi qua trưa mới về thì tính thêm thời gian chờ thuyền vào khung cao điểm: mùa lễ, khung giữa sáng bến thuyền đông nhất, nhường lại khung sớm cho khách đi nhanh và khung chiều muộn cho người ở lại lâu.

Câu hỏi thường gặp

Chạy xe máy từ Hà Nội ra Chùa Hương mất bao lâu?

Với nhịp đi thoải mái kèm dừng giải lao, phần đường đi phù hợp khung một buổi sáng sớm. Nên tính cả thời gian dừng, vì đoạn vào khu vực có nhiều ngã làng và khúc cua; đếm giờ theo tổng chuyến, không chỉ theo cây số.

Đi mùa lễ hội có đáng không?

Đáng nếu muốn hòa vào không khí lễ: trang nghiêm, nhộn nhịp, nhiều hoạt động. Không đáng nếu mục đích là ngắm cảnh và chạy xe thong thả: đông người làm mọi khung giờ dài thêm, từ chỗ đỗ xe đến bến thuyền. Cân nhắc rõ mình đi để thứ gì rồi mới chốt mùa.

Ngày mưa có nên vẫn đi?

Không nên nếu mưa kéo dài, vì phần trải nghiệm chính của điểm này là đi thuyền và leo động, đều kém an toàn khi trơn ướt. Mưa rào ngắn giữa ngày thường không đáng ngại, nhưng hãy xem dự báo cả ngày và phần đường về trước khi quyết định.

Có nơi gửi xe an toàn tại khu Chùa Hương không?

Có bãi gửi xe quy mô lớn phục vụ khách lễ hội, mùa đông người nên chọn bãi gần bến thuyền có người trông, khóa xe kép và mang đồ giá trị theo người. Nguyên tắc chọn bãi đỗ an toàn dọc đường đi đã có bài riêng để đọc trước chuyến.

Tóm lại

Chạy xe máy từ Hà Nội ra Chùa Hương nên đi lúc ngày thường, sáng sớm, về giữa chiều; mùa sau Tết đến hết các tháng đầu năm theo âm lịch là mùa đẹp nhất nhưng cũng đông nhất, nên tránh rằm, mùng một và các dịp lễ lớn nếu muốn thong thả. Chuẩn bị xe từ tối hôm trước, hành lý gọn, và giữ nghiêm giờ xuất phát là toàn bộ phần kỹ thuật của một chuyến ngắn mà trọn.