Cung đường Hà Nội tới Bắc Ninh chỉ dài hơn ba mươi cây số, nhưng ai đi nhiều lần đều biết: phần đáng nhớ của chuyến đi thường nằm ở những lần dừng lại, chứ không phải ở quãng chạy thẳng. Dừng đúng chỗ vừa để nghỉ tay lái, vừa để chuyến đi có thêm những khung hình và câu chuyện. Bài viết này điểm qua từng điểm dừng đáng giá theo đúng thứ tự xuất phát từ Hà Nội, từ quán giải khát ven quốc lộ tới cụm di tích cổ, kèm cách chọn thời điểm dừng và vài nguyên tắc dừng xe ven đường cho người thuê xe máy. Nếu bạn đã đọc hai bài trước về tuyến này, hãy xem bài này như bản đồ nghỉ chân chi tiết đi kèm hành trình một ngày hoặc hai ngày.
Chặng đầu, dừng giải khát ven quốc lộ 1A
Chặng đầu từ cầu Chương Dương tới ngã tư Từ Sơn dài chừng mười lăm cây số, là đoạn bụi và xe tải nhiều nhất tuyến, nên dừng đầu tiên nên là một quán nước ven đường sau khi qua khỏi khu công nghiệp. Các quán giải khát nằm liền dải đường gom ven 1A có mái che và chỗ để xe trước cửa, hợp để uống một cốc trà đá, giãn tay chân mười lăm phút rồi chạy tiếp. Nguyên tắc chọn quán ở chặng này đơn giản: ưu tiên quán có bãi xe rộng, tránh quán sát khúc cua hoặc đầu ngã tư nơi xe container phóng nhanh, và ngó trước xem có chỗ ngồi không phải lấn ra lòng đường. Dừng ở đây cũng là dịp kiểm tra nhanh lốp và gương xe sau chặng gập ghềnh đầu tiên.
Cụm đền Đô ở Đình Bảng, điểm dừng văn hóa lớn nhất
Đền Đô nằm ở xã Đình Bảng, nơi thờ tám vị vua triều Lý, với kiến trúc cổ kính, hồ bán nguyệt trước cổng và hàng cây cổ thụ rợp mát quanh sân. Đây là điểm dừng đáng dành nhiều thời gian nhất tuyến: bạn có thể gửi xe trong bãi trước khuôn viên, đi bộ thong thá giữa những mái ngói cổ, và chụp ảnh ở hồ sen trước cổng đền nếu đúng mùa. Không gian đền yên tĩnh bất kể ngày thường, chỉ cuối tuần đông khách thập phương hơn, nên ai thích vắng nên đi buổi sáng sớm. Từ đền, khu chợ và các quán ăn quanh đó chỉ cách vài trăm mét, tiện ghép bữa trưa luôn tại chỗ thay vì chạy thêm.
Chùa Dạm và đền Bà Chúa Kho, hai điểm dừng ngắn đáng giá
Chùa Dạm ở xã Nam Sơn là một trong những ngôi chùa cổ nhất vùng Kinh Bắc, nổi bật với tòa bảo tháp ba tầng sơn vàng uy nghi giữa khuôn viên rộng rãi. Điểm dừng này hợp kiểu đi bộ nhẹ: gửi xe trước cổng, thắp nén hương, rồi men theo hàng cột đá cổ trong vườn chụp vài tấm ảnh. Chùa ít đông như đền Đô nên hợp với người thích yên tĩnh, và quãng di chuyển từ đền Đô sang chùa chỉ mươi phút chạy xe, tiện ghép liền mạch. Từ chùa Dạm, có thể vòng qua đền Bà Chúa Kho ở phường Vũ Ninh, nơi người kinh doanh hay đến cầu may; đền nhỏ, kiến trúc không quá đồ sộ, nhưng không khí trang nghiêm và khuôn viên xanh mát vẫn đáng nửa giờ dừng chân.
Phố Mới ven sông Cầu, điểm dừng nghỉ buổi tối
Nếu lịch trình của bạn kéo dài tới tối, khu phố Mới ven sông Cầu ở trung tâm thành phố Bắc Ninh là nơi dừng chân hợp lý nhất: đường ven sông thẳng, thoáng, có vỉa hè rộng để xe, hàng quán chiếu sáng lên tới tận khuya. Buổi tối nơi đây khá nhộn nhịp với người đi bộ địa phương, các quán giải khát và đồ ăn vỉa hè, tạo cảm giác an toàn hơn hẳn dừng ở các đoạn quốc lộ vắng. Đây cũng là chỗ dừng để bạn tính toán quãng về: kiểm tra đèn xe, uống nước nóng, và nếu mệt thì nghỉ ngơi cho tỉnh táo trước khi chạy chặng về trong đêm. Lưu ý nhỏ: một số đoạn vỉa hè đông xe buổi tối, hãy để xe gọn theo hướng lề để không cản lối đi bộ của người dân quanh khu.
Làng gốm Phù Lãng, điểm dừng về Hà Nội
Trên đường về theo hướng Thuận Thành, làng gốm Phù Lãng nằm sát sông Đuống là điểm dừng đẹp nhất chặng cuối. Làng nổi tiếng với gốm đỏ nung đất sét vàng, các lò gốm rải rác dọc ngõ, và nghệ nhân còn làm việc ngay tại hiên nhà. Bạn có thể dừng xe, đi bộ vài phút ngắm các gian trưng bày chum vại, ấm trà, đồ trang trí, và chọn vài món gốm nhỏ làm quà; giá cả ở làng thường dễ chịu hơn các điểm bán gốm trong phố. Đi về chiều muộn hợp nhất: nắng xiên vàng trên những bức tường gốm đỏ, không khí làng quê yên ả sau tiếng xe 1A, và từ làng về Hà Nội chỉ còn chừng một tiếng chạy xe.
Nguyên tắc dừng xe ven đường cho người thuê xe
Dừng ven đường trên quốc lộ khác hẳn dừng trong phố, nên bốn nguyên tắc sau đáng thuộc lòng. Một, chỉ dừng ở các đoạn có lề rộng hoặc bãi xe, tuyệt đối không dừng ngay sau khúc cua hoặc trên làn xe tải chạy nhanh. Hai, luôn bật xi nhan trước khi tấp vào lề, và về số không trước khi xuống xe để xe không trôi. Ba, để xe sát mép ngoài cùng, tránh che biển báo hoặc lối đi của người dân. Bốn, nếu dừng lúc trời tối, bật đèn vị trí và tìm chỗ có đèn đường. Các quy tắc an toàn ven đường này cùng cách xử lý các tình huống trên quốc lộ được tóm lược kỹ hơn trong mục cẩm nang an toàn khi điều khiển xe máy của quán, đáng đọc trước chuyến đi xa đầu tiên của bạn.
Chọn điểm dừng theo thời gian trong ngày
Chặng sáng sớm nên ưu tiên dừng giải khát ngắn, vì cơ thể còn sung và cảnh đẹp chụp được nhiều ở các cụm di tích lúc sáng. Buổi trưa, hãy dừng ở nơi có bóng mát như khuôn viên đền Đô hoặc quán ven phố Mới, tránh đứng giữa quảng trường nắng lúc giữa trưa. Buổi chiều muộn hợp với làng gốm và các điểm ngắm sông, khi nắng vàng và ít bụi hơn sáng. Nếu chỉ có nửa ngày, chọn hai điểm: một điểm văn hóa như đền Đô, một điểm nghỉ chân như làng gốm trên đường về, vừa đủ chất và không vội. Cách phân bổ này cũng giúp mỗi chặng chạy giữa hai lần dừng chỉ mươi lăm phút, ngắn đủ để không mệt, dài đủ để cảm giác chuyến đi trọn vẹn.
Kết hợp dừng chân cho chuyến hai ngày
Nếu bạn đi theo lịch trình hai ngày một đêm, cách phân bổ điểm dừng hợp lý là chia theo cụm theo ngày. Ngày một, chỉ dừng ở ba chỗ: quán giải khát ven 1A sau chặng đầu, đền Đô cho khung văn hóa chính, và phố Mới ven sông Cầu khi tối về nhận chỗ nghỉ. Ngày hai dành cho chùa Dạm sáng sớm, chùa Bút Tháp ở Thuận Thành vào giữa sáng khi mặt trời đã lên nhưng chưa nắng gắt, và làng gốm Phù Lãng trên đường về chiều. Cách chia này giúp mỗi ngày chỉ có hai đến ba lần dừng lớn, tránh tình trạng dừng liên tục khiến mốc thời gian trễ dần rồi cuối hành trình phải chạy gấp, chính là lúc tay lái mệt và dễ sai nhất.
Một lưu ý nhỏ khi dừng ở các cụm di tích: nhiều điểm có giờ nghỉ trưa của người trông giữ, thường vào khoảng giữa trưa, nên nếu tới sát giờ ấy bạn có thể phải chờ hoặc quay lại; muốn chắc chắn, hãy hỏi giờ mở cửa ngay khi dừng điểm đầu tiên trong ngày, hoặc gọi trước cho Mr Tú để xác nhận trước cả tuyến. Cuối cùng, mang theo một chiếc khăn giấy ướt và chai nước nhỏ trong cốp, vì các điểm dừng ven hồ và làng quê không phải chỗ nào cũng có hàng nước gần đó.
Ăn uống quanh các điểm dừng
Chuyến đi nhiều dừng chân cũng là chuyến đi nhiều bữa ăn vặt, nên tính sẵn vài địa chỉ quanh cụm di tích giúp bạn không lơ ngơ lúc đói. Quanh đền Đô, các quán ven đường trong khu Đình Bảng bán bún, phở và các món dân dã từ sáng tới trưa, giá vùng ven, hợp để ăn liền rồi vào đền. Quanh phố Mới ven sông Cầu, dải quán về tối đa dạng hơn, từ đồ nướng tới chè và giải khát, hợp cho bữa tối sau ngày dài. Trên chặng về qua Thuận Thành và Phù Lãng, các quán nhỏ dọc đường bán bánh đúc, gà đồi và các đặc sản làng quê, đáng dừng nửa tiếng thử trước khi rời vùng Kinh Bắc. Nguyên tắc chung vẫn là chọn quán đông người địa phương và có chỗ để xe trước cửa, hai dấu hiệu hiếm khi sai.
Mẹo nhỏ khi thuê xe cho chuyến nhiều điểm dừng
Chuyến nhiều dừng chân đồng nghĩa với việc xe phải khởi động lại nhiều lần trong ngày, nên khi nhận xe hãy kiểm tra đề và ắc quy ngay: đề nổ phải êm, đèn phải sáng đều cả hai pha. Với các dòng xe số phổ thông như Honda Wave hay Yamaha Sirius, mức thuê khoảng 150.000đ mỗi ngày là đủ cho tuyến này, còn nếu bạn định chở gốm hay nhiều đồ quà về thì xe ga như Honda Vision với cốp rộng đáng cân nhắc hơn, danh sách đầy đủ nằm trong trang bảng giá cho thuê xe máy của quán. Muốn đọc thêm về lịch trình trọn tuyến hoặc các tuyến lân cận, hãy tham khảo hai bài về cẩm nang du lịch đi xe máy quanh Hà Nội, còn các cung đường khác đã được ghi chép chi tiết trong bộ cẩm nang cung đường đi xe máy của quán. Nếu cần tư vấn nhanh về xe phù hợp với lịch trình nhiều dừng, cách chắc nhất vẫn là gọi trực tiếp cho Mr Tú trước khi nhận xe.