Bắc Ninh cách Hà Nội chưa tới bốn mươi cây số theo quốc lộ 1A, khoảng cách đủ gần cho một chuyến đi một ngày nhưng cũng đủ thú vị để ở lại một đêm và thong thả khám phá. Với khách của Mr Tú Motorbike Rental, lịch trình hai ngày một đêm là lựa chọn cân bằng nhất: có thời gian cho cả cụm di tích Đô Bằng nổi tiếng, vừa không phải chạy gấp để về trong ngày. Bài viết này trình bày một lịch trình cụ thể theo từng khung giờ, kèm chi tiết đường đi, những món nên thử, cách chuẩn bị xe thuê cho chuyến qua đêm, và các nguyên tắc an toàn trên quốc lộ. Nếu bạn mới từng chạy xe máy ra khỏi Hà Nội lần đầu, đây là chuyến tập dượt lý tưởng trước khi đi xa hơn.
Ngày một: từ Hà Nội vào trung tâm Bắc Ninh
Xuất phát sớm khoảng tám giờ sáng là khung giờ đẹp nhất, kịp lúc trời mát và tránh được phần nào xe tải trên quốc lộ 1A. Từ khu vực cho thuê xe, bạn theo đường hướng lên cầu Chương Dương hoặc cầu Vĩnh Tuy, men theo quốc lộ 1A qua Gia Lâm, qua sông Đuống rồi rẽ vào trung tâm thành phố Bắc Ninh. Tổng quãng đường chừng ba mươi lăm đến bốn mươi cây số, thời gian thực tế khoảng một tiếng rưỡi nếu đi đều tay và dừng nghỉ một lần. Về tới trung tâm, ghé ngay cụm đền Đô ở xã Đình Bảng, nơi thờ các vua triều Lý với kiến trúc cổ và hồ bán nguyệt trước cổng, di tích quốc gia đặc biệt của vùng đất Kinh Bắc. Ăn trưa tại khu vực gần hồ Đền, nơi có các quán ven đường bán những món ăn dân dã đặc trưng của vùng Kinh Bắc.
Chiều ngày một dành cho chùa Dạm ở xã Nam Sơn, thành phố Bắc Ninh, ngôi chùa cổ có gốc sen bốn mặt với tòa bảo tháp ba tầng quét sơn vàng uy nghi giữa khuôn viên rộng rãi. Từ chùa Dạm, có thể vòng qua di tích đền Bà Chúa Kho ở phường Vũ Ninh, nơi người kinh doanh hay ghé để cầu may trước các kỳ giao dịch lớn, rồi trở về trung tâm nhận phòng nghỉ. Buổi tối dạo khu phố Mới ven sông Cầu, ngắm phố xá lên đèn, rồi chọn một quán phở hoặc bánh cuốn nóng cho bữa tối. Tóm lại ngày một là nhịp độ nhẹ, tổng quãng đường xe chỉ khoảng năm mươi cây số cộng thêm các đoạn rẽ, để dành sức cho ngày hai dài hơn.
Ngày hai: chùa Bút Tháp và đường về
Ngày hai nên khởi hành sớm, bởi điểm nhấn của cả hành trình là chùa Bút Tháp ở xã Đình Tổ, thị xã Thuận Thành, cách trung tâm Bắc Ninh chừng mười lăm cây số về phía nam sông Đuống. Ngôi chùa mang kiến trúc thế kỷ mười bảy gần như nguyên vẹn, nổi tiếng nhất với pho tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay được xem là tuyệt tác điêu khắc gỗ sơn thế của Việt Nam, và là nơi lưu giữ các pho tượng La Hán độc đáo hiếm nơi nào có đủ bộ. Nên dành từ hai đến ba tiếng ở chùa, vừa tham quan vừa chụp ảnh trong khuôn viên rợp bóng cây. Trưa ăn ở Thuận Thành, thử món bánh đúc và gà đồi Thổ Hà, đặc sản làng quê nổi tiếng quanh vùng.
Chiều quay về Hà Nội theo hướng Thuận Thành qua mấy làng quê ven sông Đuống, một cung đường nhỏ đẹp hơn nhiều so với quay lại đúng quốc lộ 1A. Làng gốm Phù Lãng nằm ngay sát đường về, đáng dừng nửa tiếng ngắm lò gốm và chọn vài món lưu niệm. Từ Phù Lãng, bạn nối về quốc lộ 18 hoặc đường đê về phía Hà Nội, tổng thời gian về khoảng một tiếng rưỡi, kịp trả xe trước giờ đóng cửa của quán. Tổng quãng đường hai ngày rơi vào khoảng một trăm hai mươi cây số, quãng đường hoàn toàn nằm trong khả năng của các dòng xe số và xe ga phổ thông.
Chuẩn bị xe và giấy tờ cho chuyến qua đêm
Đi qua đêm là khác biệt lớn nhất so với chuyến trong ngày, nên việc đầu tiên là báo trước cho quán để xác nhận việc thuê kéo dài thêm ngày thứ hai và cách tính tiền, thường là nhân theo số ngày thuê. Kiểm tra xe kỹ hơn chuyến trong phố: độ căng lốp trước sau, độ dơ của dây xích, cảm giác hai tay phanh, đèn pha xi nhan, và đặc biệt hỏi lịch thay nhớt gần nhất vì quãng đường hơn trăm cây số. Với hành trình này, Honda Wave hoặc Yamaha Sirius với giá thuê khoảng 150.000đ mỗi ngày là lựa chọn phổ biến, còn nếu muốn thoải mái để đồ thì Honda Vision khoảng 200.000đ mỗi ngày tiện hơn; danh sách đầy đủ nằm trong trang bảng giá cho thuê xe máy của quán. Về giấy tờ, mang theo CCCD hoặc hộ chiếu theo hợp đồng thuê, đặt cọc thường từ 2.000.000đ đến 5.000.000đ tùy xe và điều kiện thuê, và nhớ rằng mọi dòng xe trên 50cc đều yêu cầu giấy phép lái xe hạng A1 trở lên theo quy định hiện hành.
An toàn trên quốc lộ 1A
Quốc lộ 1A đoạn Hà Nội tới Bắc Ninh không khó nhưng rất nhộn nhịp, xe tải và xe container ra vào các khu công nghiệp dày đặc. Ba nguyên tắc sống còn: không bám sát xe tải, không vượt ở gần ngã tư hoặc khi tầm nhìn bị che, và luôn bật xi nhan trước khi rẽ. Trong khu đông dân cư, tốc độ tối đa cho xe máy chỉ từ 50 đến 60 km/h tùy cấu hình đường, và sau biển kết thúc khu đông dân cư xe máy cũng chỉ được mở tối đa 60 đến 70 km/h tùy cấu hình đường, thấp hơn khung dành cho ô tô. Nếu muốn nắm rõ khung tốc độ hiện hành cùng mức phạt của từng mức vượt, bài viết về tốc độ tối đa cho xe máy trong khu đô thị đã tóm lược đầy đủ, còn toàn bộ các chủ đề an toàn khác nằm trong mục cẩm nang an toàn khi điều khiển xe máy. Một mẹo nhỏ khi chạy đoàn hai xe trở lên: đi so le nhau và giữ khoảng cách đều, đừng chạy song song sát vai nhau làm cả nhóm che hết mặt đường.
Dự trù chi phí cho chuyến hai ngày
Chi phí của một chuyến hai ngày một đêm đi Bắc Ninh bằng xe thuê thường gói lại trong ba khoản chính. Khoản thứ nhất là tiền thuê xe: hai ngày với một chiếc xe số phổ thông khoảng 300.000đ theo giá niêm yết một trăm năm mươi nghìn mỗi ngày, hoặc 400.000đ nếu chọn xe ga tầm Honda Vision với giá hai trăm nghìn mỗi ngày. Khoản thứ hai là tiền xăng, quãng đường khoảng một trăm hai mươi cây số với xe số tiết kiệm thường chỉ tạm khoảng một bình nhỏ, chi phí bỏ ra khiêm tốn so với đi xe khách đôi. Khoản thứ ba là ăn uống và nghỉ qua đêm, tùy bạn chọn quán dân dã hay nhà nghỉ tầm trung quanh khu phố Mới ven sông Cầu. Tiền đặt cọc xe từ 2.000.000đ đến 5.000.000đ được hoàn lại khi trả xe đúng hợp đồng, nên giữ đầy đủ hóa đơn và giấy tờ để mọi thứ rõ ràng.
Nếu bạn đi nhóm, hãy tính thêm cách chia gánh nặng: một xe chở đồ chung cho cả nhóm, một xe chạy đầu dẫn đường và một xe áp sát sau, luân phiên vị trí giữa các chặng để không ai phải bám ga mệt. Chia đều tiền xăng theo từng chặng ngay tại trạm đổ xăng giúp nhóm không bị số sổ cuối chuyến, một kinh nghiệm nhỏ nhưng giữ được không khí vui vẻ suốt hành trình.
Nếu bỗng chỉ còn một ngày
Trường hợp kế hoạch đổi bất ngờ và bạn chỉ còn trọn vẹn một ngày, hãy thu gọn lại thành tuyến ngắn nhất: sáng đi thẳng vào đền Đô, trưa ăn quanh hồ Đền, chiều ghé chùa Bút Tháp ở Thuận Thành rồi về Hà Nội theo đường đê qua làng gốm Phù Lãng. Tuyến rút gọn này vẫn chạm được tới những điểm nhấn lớn nhất của vùng Kinh Bắc trong khoảng một trăm cây số, miễn là bạn xuất phát sớm và chấp nhận nhịp đi nhanh hơn. Ngược lại, nếu sau chuyến hai ngày mà bạn vẫn muốn ở thêm, có thể kéo dài lịch trình qua cụm di tích Lương Tài hoặc vùng đê sông Đuống, nhưng nhớ báo lại cho quán để gia hạn thuê đúng cách.
Vài kinh nghiệm nhỏ cho chuyến đi trọn vẹn
Về chỗ nghỉ, khu vực trung tâm thành phố Bắc Ninh và ven sông Cầu có nhiều lựa chọn phòng nghỉ các tầm giá, cuối tuần nên đặt trước vì đây là điểm đến gần nên thường kín chỗ vào tối thứ Bảy. Về thời điểm trong năm, mùa thu và xuân là hai mùa dễ chịu nhất, còn mùa hè nên xuất phát sớm để tránh nắng giữa trưa và canh mưa rào đầu chiều. Mang theo áo mưa mỏng dù dự báo có nắng, vì thời tiết miền Bắc đổi nhanh. Cuối cùng, trước khi trả xe, chạy thử lại một vòng ngắn và báo ngay cho quán nếu phát hiện bất thường gì, đó là cách giữ mọi thứ minh bạch cho cả hai bên. Nếu sau chuyến này bạn muốn mở rộng hành trình xa hơn về phía bắc sông Đuống hoặc vòng lên các tỉnh trung du, hãy tham khảo mục cẩm nang du lịch đi xe máy quanh Hà Nội, và các tuyến chi tiết khác đã được tổng hợp trong bộ cẩm nang cung đường đi xe máy của quán.