Cung đường đi xe máy từ Hà Nội đến Bắc Ninh là một trong những chuyến đi ngắn ngày dễ chịu nhất quanh thủ đô: chỉ khoảng ba mươi cây số, đi mất chừng một tiếng rưỡi kể cả đoạn rời nội đô, đường phẳng, ít dốc, trạm xăng dễ tìm. Bắc Ninh còn là vùng đất quan họ, có đền Đô, chùa Bút Tháp, làng gốm và cả một khu phố cổ nhỏ ngay giữa thành phố. Bài viết này đi từng chặng từ lúc xuất phát ở Hà Nội, qua cầu Đuống, vào đến trung tâm Bắc Ninh, kèm những điểm dừng đáng ghé và cách chuẩn bị xe cho chuyến đi.
Lộ trình chính: đi quốc lộ 1A qua cầu Đuống
Từ trung tâm Hà Nội, bạn rời nội đô theo hướng đông bắc. Đi qua cầu Chương Dương hoặc cầu Long Biên, chạy theo đường Nguyễn Văn Cừ về phía Gia Lâm, rồi theo biển chỉ dẫn nhập vào quốc lộ 1A. Từ đây trở đi, xe của bạn sẽ đi theo hướng đông bắc, qua cầu Đuống sang đất Bắc Ninh, đúng tuyến trục chính nối Hà Nội với Bắc Giang.
Cầu Đuống là điểm mốc quan trọng đầu tiên của chuyến đi. Qua cầu, quốc lộ 1A chạy qua vùng Yên Phong trước khi vào thành phố Bắc Ninh. Đoạn này có nhiều ngã tư có đèn tín hiệu, nhà máy và khu công nghiệp hai bên đường, xe container ra vào khá đều, nên giữ làn phải, không chạy sát xe tải và quan sát kỹ khi rẽ. Tổng thời gian từ cầu Đuống đến trung tâm Bắc Ninh khoảng ba mươi đến bốn mươi lăm phút với tốc độ vừa phải.
Quãng đường toàn tuyến tính từ khu vực Hồ Gươm đến chợ Hồ, trung tâm thành phố Bắc Ninh, vào khoảng ba mươi cây số. Nếu bạn xuất phát từ các quận phía tây như Cầu Giấy hay Nam Từ Liêm, cộng thêm chừng mười cây số nội đô. Cuối tuần hoặc sau giờ tan tầm, đoạn qua Gia Lâm hay kẹt nhẹ, nên tính dư thời gian thay vì vội vàng tăng ga.
Một lưu ý nhỏ: trên quốc lộ 1A có nhiều đoạn gắn camera giám sát tốc độ, nhất là vùng qua khu công nghiệp. Hạn chế chạy vượt quá sáu mươi cây số một giờ trong khu vực đông dân cư; để nắm rõ giới hạn hiện hành, bạn nên đọc trước bài viết về tốc độ tối đa cho xe máy trong khu đô thị.
Phương án phụ: đường gom qua Từ Sơn
Ngoài tuyến chính, có một phương án phụ đáng cân nhắc: chạy theo hướng cao tốc Hà Nội Thái Nguyên, rẽ vào đường nối qua thị xã Từ Sơn rồi xuống thành phố Bắc Ninh. Tuyến này phần lớn đi trên đường gom ven khu công nghiệp, mặt đường khá đẹp, ít bị ngập khi mưa to, và thường vắng xe hơn quốc lộ 1A vào khung giờ giữa trưa.
Tuy nhiên, với xe máy, quốc lộ 1A vẫn là lựa chọn chủ đạo vì quán xá, trạm xăng, tiệm vá lốp dày đặc, gặp sự cố gì cũng dễ xử lý. Đường gom thường vắng dịch vụ hơn, một mình đi nếu hỏng xe giữa trưa nắng sẽ khá cực. Vì thế, trừ khi đoạn 1A ngập hoặc kẹt xe kéo dài do sự cố, bạn cứ yên tâm đi theo tuyến chính.
Chuẩn bị xe và đồ dùng trước khi lên đường
Đây là chuyến đi ngắn nhưng vẫn nên kiểm tra xe như một chuyến đường trường thu nhỏ. Bóp nhẹ thành lốp trước sau xem độ căng hơi, nhìn độ dơ của dây xích, bóp thử cả hai phanh, thử đèn pha và xi nhan, đồng thời hỏi chủ xe lần thay nhớt gần nhất. Nếu bạn thuê xe máy ở Hà Nội, hãy chọn quán có chế độ bảo dưỡng đều đặn và nhận xe sau khi đã cùng chủ xe kiểm tra kỹ từng mục trên; với xe số phổ thông như Honda Wave hay Yamaha Sirius, mức thuê thường vào khoảng một trăm năm mươi nghìn đồng một ngày, giá cụ thể nên xem tại bảng giá cho thuê xe máy của quán trước khi đặt cọc.
Đồ đạc nên gọn nhẹ: một áo mưa hai tấm, mũ bảo hiểm kín gió, điện thoại sạc đầy pin kèm sạc dự phòng, một chai nước. Mùa hè nên khởi hành sớm để tránh nắng gắt trên quốc lộ 1A vốn ít bóng cây. Mùa đông có sương sớm ở ven sông Đuống, chú ý tầm nhìn lúc sáu bảy giờ sáng, chạy chậm lại ở đầu cầu.
Về giấy tờ, mang theo CCCD và các loại giấy tờ theo yêu cầu của hợp đồng thuê xe. Đặt cọc thường trong khoảng hai triệu đến năm triệu đồng tùy xe và điều kiện thuê; mức cụ thể bạn xác nhận trực tiếp với quán trước khi đến nhận xe. Nếu đây là lần đầu thuê xe máy đi tỉnh, hãy gọi trước cho quán để hỏi rõ các bước chuẩn bị giấy tờ trước khi đến nhận xe.
Những điểm dừng đáng ghé trên đường đi
Ngay sau cầu Đuống, bạn đi qua vùng đất Đình Bảng thuộc Từ Sơn, nơi có đền Đô hay còn gọi là đền Lý Bát Đế, thờ tám vị vua triều Lý. Đền nằm cách trục quốc lộ 1A không xa, rẽ vào chỉ mất vài phút. Đây là điểm dừng đầu tiên rất đáng ghé: không gian đền rộng rãi, cây cổ thụ rợp mát, phù hợp nghỉ giải lao nửa tiếng trước khi vào trung tâm thành phố.
Đi tiếp về phía trung tâm thành phố Bắc Ninh, bạn sẽ đến chợ Hồ và khu phố cổ nhỏ quanh đó. Đây là vùng sầm uất nhất tỉnh: phố xá nhộn nhịp, đặc sản bày bán hai bên đường, quán ăn quán nước san sát. Gửi xe ở bãi gần chợ rồi đi bộ vài vòng là đủ cảm nhận nhịp sống của một tỉnh lỵ đồng bằng Bắc Bộ.
Nếu còn thời gian trong ngày, có thể chạy tiếp về hướng Thuận Thành thăm chùa Bút Tháp, cách trung tâm chừng mười lăm cây số, nổi tiếng với tượng Quan Âm nghìn mắt nghìn tay và kiến trúc cổ được gìn giữ gần như nguyên vẹn. Với chuyến đi một ngày, gợi ý phân bổ là đền Đô buổi sáng, chợ Hồ buổi trưa, chùa Bút Tháp buổi chiều, rồi trở về Hà Nội trước khi trời tối. Còn nếu muốn ở lại qua đêm, hãy xem thêm phần lịch trình hai ngày một đêm, hoặc tham khảo mục cẩm nang du lịch đi xe máy quanh Hà Nội để chọn thêm điểm đến.
Ăn uống: những món nên thử ở Bắc Ninh
Chuyến đi ngắn thế này thì phần thưởng lớn nhất chính là món ăn. Bánh phu thê Đình Bảng là thứ hầu như ai cũng mua về làm quà: vỏ trong dẻo, nhân đậu xanh dừa bào, vị ngọt vừa phải. Khu phố cổ quanh chợ Hồ có nhiều tiệm bán loại này đóng gói sẵn; chọn tiệm đông khách sẽ ổn hơn tiệm vắng.
Bên cạnh đó, bạn nên thử một bữa trưa với phở hay bún ở các quán mặt phố gần chợ: nước dùng ngọt vị xương, đậm chất ẩm thực đồng bằng. Nem rán, chè kho và gà đồi vùng Yên Phong cũng là những thứ đáng thử nếu gặp quán bán. Cuối cùng, dừng ở một quán nước vỉa hè, nghe vài câu đờn quan họ phát ra từ loa tiệm, cũng là một trải nghiệm rất riêng của vùng đất này.
Nhớ hai nguyên tắc khi ăn uống: chọn quán đông người và chỉ dùng đồ ăn đã nấu chín kỹ. Tránh để xe ở chỗ vắng, luôn khóa cổ và khóa điện từ nếu xe có trang bị, vì khu chợ và ven đền đông người qua lại suốt ngày.
An toàn trên quốc lộ và đường tỉnh
Tuyến 1A đoạn này không khó đi nhưng cũng không phải là đường để thả ga. Xe tải và xe container ra vào khu công nghiệp Yên Phong liên tục, tầm nhìn của bạn bị che khuất nhiều khi đi sát phía sau chúng. Quy tắc đơn giản: không bám sát xe tải, không vượt khi gần ngã tư, luôn bật xi nhan và quan sát gương trước khi rẽ. Với người lần đầu chạy đường tỉnh, các nguyên tắc cơ bản này được trình bày kỹ hơn trong mục cẩm nang an toàn khi điều khiển xe máy.
Thời tiết cũng cần để ý: mùa mưa, mặt đường qua cầu Đuống dễ trơn, vạch sơn đường giảm độ bám rõ rệt khi ướt. Mùa hè có vài điểm vá lại lồi lõm, chạy vừa phải để tránh va chạm. Nếu đi bằng bản đồ điện tử, chọn khung giờ tránh tan tầm của các khu công nghiệp, thường từ bốn giờ rưỡi chiều trở đi dòng xe trên tuyến dày đặc hơn hẳn.
Nếu đi theo nhóm, hãy thống nhất trước điểm hẹn và tốc độ chung để không rơi vào thế mỗi người một tốc độ. Bố trí hàng dọc: người quen đường đi đầu, người ít kinh nghiệm đi giữa, một người có kinh nghiệm áp sau. Đây là cách đi nhóm an toàn mà nhiều khách của quán đã áp dụng khi rủ nhau đi các tuyến ven Hà Nội.
Trở về Hà Nội và trả xe
Trước khi quay về, hãy đổ xăng sớm hơn bạn nghĩ một chút, vì rời khu vực chợ Hồ rồi, các trạm xăng thưa dần cho tới khi về gần ven đô. Về đến Hà Nội, nếu bạn thuê xe, đổ xăng về đúng mức đã nhận theo hợp đồng rồi ghé quán trả sớm hơn giờ hẹn một chút, tranh thủ trời còn nắng để hai bên dễ đối chiếu hiện trạng xe.
Chuyến đi Hà Nội Bắc Ninh tuy ngắn nhưng gói trọn những thứ khiến người ta mê đi xe máy: một cung đường quen mà vẫn có điều mới ở từng chặng, một vùng đất giàu văn hóa và những món ăn đáng nhớ. Để chuẩn bị cho lần sau, hoặc nếu bạn định đi tiếp xa hơn về phía bắc sông Đuống, hãy tham khảo các bài viết khác trong bộ cẩm nang cung đường đi xe máy của quán.