Bài này thuộc chùm mũ bảo hiểm và trang bị trong mục An toàn, về sự khác biệt giữa mũ bảo hiểm nguyên vẹn và mũ ba phần tư. Hai loại mũ này phổ biến nhất trên đường Việt Nam, nhưng che chắn và cảm giác đội hoàn toàn khác nhau, và chọn sai loại có thể khiến bạn đội không đều hoặc bỏ mũ ở nhà trong những chuyến xa. Bài so sánh từng khía cạnh để bạn quyết được dòng nào hợp cách di chuyển của mình. Nên đọc kèm cách chọn mũ bảo hiểm đúng cỡ đầu vì dù loại nào cũng phải khít cỡ mới bảo vệ, kỹ năng đội mũ không bị gió cuốn cho phần quai và tầm gió, và cân nhắc khi gắn đèn pin lên mũ nếu bạn thường đi đường tối.
Câu trả lời nhanh
Mũ nguyên vẹn, còn gọi là mũ kín che trọn cả đầu và cằm, có kính chắn gió trước mặt, bảo vệ tốt nhất trong các loại mũ phổ thông. Mũ ba phần tư ch hở phần cằm và không có tấm chắn kín, thoáng nhẹ hơn và dễ đeo kính, đổi lại vùng hàm mặt không được che. Người đi đường xa, chạy nhanh hoặc chạy đèo nên chọn mũ nguyên vẹn; người đi phố ngắn, sợ bí và hay đeo kính có thể chọn mũ ba phần tư cho tiện dụng hằng ngày.
Phần che cằm và mức bảo vệ
Kiểm nghiệm va chạm cho thấy phần cằm là vùng hư hại nặng khi tai nạn ngã xe, và đây chính là khác biệt lớn nhất: mũ nguyên vẹn ôm trọn cằm, giữ mặt khỏi trượt trực tiếp xuống mặt đường, còn mũ ba phần tư để hở vùng này, lực va đập tới cằm không có lớp vỏ đỡ. Cùng một cú ngã, người đội mũ nguyên vẹn thường đỡ chấn thương vùng mặt hơn hẳn.
Mũ nguyên vẹn còn có kính chắn trước, bảo vệ mắt khỏi bụi, côn trùng và mưa tạt khi chạy nhanh, trong khi mũ ba phần tư phần nhiều phải đeo thêm kính râm hoặc kính gió rời. Với người hay chạy đường trường, kính chắn chính là thứ quyết định việc có thể chạy được quãng dài mà mắt không khô hay đau vì gió hay không.
Độ nặng, thông gió và cảm giác đội
Mũ nguyên vẹn thường nặng hơn do vỏ kín và có kính, đầu hơi nóng hơn khi trời nắng gắt hoặc dừng đèn đỏ lâu, dù các mẫu hiện đại có nhiều khe thoát khí. Đổi lại khi chạy nhanh, mũ nguyên vẹn ôm chắc và ít gió lùa, tiếng gió cũng dịu hơn nên đỡ mỏi tai trên đường dài.
Mũ ba phần tư nhẹ hẳn, thoáng và dễ mang vác, buổi nắng nhẹ hoặc đi chợ gần thì dễ chịu hơn. Nhược điểm là gió đập trực tiếp vào mặt khi chạy nhanh, có người quen rồi không thấy sao, có người chạy đường trường vài tiếng là mỏi mặt và chảy nước mắt, đúng lý do dân chạy xa không chọn loại này.
Tầm nhìn và việc đeo kính
Mũ nguyên vẹn tầm nhìn bị khung che phần ngoại vi, quen rồi mới dễ chịu, kính râm to có khi không nhét vừa trong khung kính. Mũ ba phần tư nhìn thoáng mọi hướng, đeo kính tùy ý, và người đeo kính cận đi lại cũng tiện hơn hẳn, không phải xoay xở trong khoang kính.
Tuy nhiên kính chắn của mũ nguyên vẹn có ưu điểm riêng: chống bốc hơi khi mưa phùn và che luôn bụi đường. Ai từng chạy đèo gặp mưa bụi mù tầm nhìn sẽ hiểu giá trị của tấm kính này, chỉ nhớ vệ sinh kính định kỳ bằng dung dịch mềm để không xước, xước rồi nhìn ngược nắng rất khó chịu.
Với người hay chạy buổi tối, kính chắn của mũ nguyên vẹn còn giúp mắt đỡ mỏi vì không phải nheo lại trước gió lùa, ánh đèn chiếu từ xe ngược chiều cũng đỡ choáng hơn khi có lớp kính màu nhạt. Người đeo kính cận nên thử đội kín cả hai lớp kính trước khi mua, nếu cảm giác bí hoặc mờ hơi thì đổi sang mẫu khung kính lớn hơn thay vì cố chịu.
Giá thành và đối tượng hợp từng loại
Trên thị trường, cả hai loại đều có khung giá rộng từ mức phổ thông tới cao cấp, tổng quát mũ nguyên vẹn nhỉnh hơn một chút cùng chất lượng vì cấu tạo kín phức tạp hơn. Điều quan trọng hơn giá là tem đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy, mua mũ không đạt chuẩn thì rẻ mấy cũng không đáng.
Về người dùng: người chạy cung đường xa, hay đi đường cao tốc hoặc chạy nhóm buổi tối thì mũ nguyên vẹn là lựa chọn hiển nhiên. Người đi lại trong nội đô, quãng ngắn, cần tiện mang theo và thường đeo kính thì mũ ba phần tư đủ dùng và thoải mái hơn. Cũng có người sắp cả hai dòng, mũ nguyên vẹn cho chuyến xa, mũ ba phần tư cho phố, đó cũng là cách đáng cân nhắc.
Bảo quản và thay thế
Mũ nguyên vẹn cần vệ sinh lớp đệm trong và kính thường xuyên hơn vì kín khí, mồ hôi đọng lâu gây mùi, tháo đệm giặt phơi theo hướng dẫn của hãng. Mũ ba phần tư dễ phơi và khô nhanh hơn, nhưng vành mũ hở cũng dễ va hơn khi cất, nhớ treo bằng móc hoặc đặt lên bề mặt phẳng.
Cả hai loại đều theo nguyên tắc chung: từng va đập mạnh hay rơi từ cao là nên thay, vỏ có vết nứt là thay ngay, và sau vài năm sử dụng thì đệm lót xẹp xuống, lớp bảo vệ suy giảm nên cân nhắc mũ mới. Chiếc mũ đúng chuẩn, đúng cỡ và đúng loại nhu cầu chính là khoản đầu tư đáng nhất trên một chiếc xe.
Chỉ số bảo quản của hai loại cũng khác nhau ở chỗ mũ nguyên vẹn có thêm lớp kính cần chăm sóc, kính trầy sâu thì tầm nhìn giảm, thay kính đúng mẫu là việc nên làm định kỳ. Mũ ba phần tư đơn giản hơn, chỉ cần giữ lớp đệm trong khô thoáng và không úp trực tiếp lên sàn ướt sau khi đi mưa.
Bảo quản đúng cách giúp chiếc mũ giữ độ bền nhiều năm, tiết kiệm hơn nhiều so với việc thay mũ liên tục vì ố mùi hay hỏng đệm. Hãy đặt mũ ngửa trên bề mặt phẳng khi ở nhà, tránh treo lỏng ở tai xe vì rung làm lỏng vít kính.
Câu hỏi thường gặp
Mũ nguyên vẹn là mũ kín đúng không?
Đúng, mũ nguyên vẹn hay mũ kín là một loại, che trọn đầu và cằm, có kính chắn phía trước, cho mức bảo vệ cao nhất trong các loại mũ phổ thông.
Đi phố hằng ngày nên dùng loại nào?
Quãng ngắn, đi chậm, mũ ba phần tư nhẹ thoáng là đủ và dễ chịu. Nếu đường đi có đoạn chạy nhanh hoặc hay chạy tối, mũ nguyên vẹn vẫn đáng cân nhắc.
Mũ nguyên vẹn có bí lắm không?
Nắng nóng dừng đèn đỏ lâu sẽ thấy nóng hơn mũ ba phần tư, nhưng khi chạy thì các khe thoát khí của mẫu hiện đại vẫn thoáng đáng kể. Chọn mẫu có nhiều khe thoáng là bớt được cảm giác bí.
Đeo kính cận thì loại nào tiện hơn?
Mũ ba phần tư tiện hơn, kính đeo thoải mái. Với mũ nguyên vẹn nên chọn mẫu khung kính rộng hoặc kính cận gọn tròn, thử đội cùng kính trước khi mua.
Hai loại đều hợp pháp khi đi xe máy không?
Cả hai đều được dùng, miễn là đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mũ bảo hiểm cho người đi mô tô, xe máy. Mức bảo vệ thì mũ nguyên vẹn cao hơn, nhưng luật không ép loại.
Trời mưa loại nào đỡ ướt mặt hơn?
Mũ nguyên vẹn có kính chắn nên mưa phùn ít tạt vào mặt, mũ ba phần tư cần kính gió hoặc áo mưa che. Mưa to thì nên trú, không loại mũ nào chạy được khi tầm nhìn mất hẳn.
Nên mua mũ rẻ của loại nguyên vẹn hay mũ tốt của loại ba phần tư?
Ưu tiên chất lượng trước loại hình: một chiếc mũ ba phần tư đạt chuẩn, đúng cỡ vẫn bảo vệ tốt hơn một chiếc mũ nguyên vẹn trôi nổi không đạt chuẩn. Nếu ngân sách chỉ đủ một, chọn chiếc đạt chuẩn và khít đầu.
Nguồn tham khảo
Tóm lại
Mũ nguyên vẹn bảo vệ trọn cả cằm và mặt, hợp người chạy xa chạy nhanh, mũ ba phần tư nhẹ thoáng, hợp đi phố ngắn và người đeo kính, cả hai đều phải đạt chuẩn và khít cỡ mới phát huy tác dụng. Nếu bạn cần thuê xe máy cho các chuyến đi quanh Hà Nội, hãy xem bảng giá thuê xe máy hoặc liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày, để được tư vấn thêm.