Ở Hà Nội, xe máy là phương tiện đi lại của hầu hết mọi người, và người mẹ bầu cũng không ngoại lệ: đi làm, đi khám, đi chợ. Câu hỏi phụ nữ mang thai có nên chạy xe máy không vì thế rất thực tế, và câu trả lời không đơn thuần là có hay không. Nó phụ thuộc vào giai đoạn mang thai, sức khỏe của từng người, quãng đường và cả chiếc xe đang cưỡi. Bài này đi qua từng khía cạnh để bạn tự quyết cho chuyến đi của mình.
Chủ đề thuộc nhóm kỹ năng nâng cao trong mục an toàn, và có liên quan tới quy định về mũ bảo hiểm cho người ngồi sau xe máy dành cho các bà bầu được chở đi. Trước hết cần nói rõ: mọi khuyến nghị dưới đây không thay thế lời dặn của bác sĩ theo dõi thai kỳ của bạn.
Câu trả lời nhanh
Phụ nữ mang thai vẫn có thể chạy xe máy nếu thai kỳ ổn định, bạn thấy khỏe, và chuyến đi ngắn trên đường quen. Ba tháng giữa thường là giai đoạn dễ chịu nhất để tự lái. Ba tháng cuối, bụng to dần khiến tư thế ngồi và thao tác phanh ga khó hơn, và đó là lúc nên giảm dần tự lái, chuyển sang được chở hoặc đi xe khác. Bất cứ lúc nào bác sĩ có dặn tránh rung xóc hay hoạt động rủi ro, hãy nghe theo dặn ấy trước mọi khuyến nghị chung.
Ba tháng đầu: cẩn thận nhưng chưa cần bỏ xe
Ba tháng đầu bụng chưa to, tư thế đi xe gần như không đổi. Rủi ro lớn nhất ở giai đoạn này không phải là tư thế mà là sự mệt mỏi: ốm nghén, buồn nôn, choáng váng khi đói. Người hay bị ốm sáng nên tránh tự lái vào buổi sớm, hoặc ăn nhẹ gì đó trước khi cầm xe, vì một cơn choáng giữa đường phố đông nguy hiểm hơn nhiều so với việc lái xe nói chung.
Đi khám sớm và hỏi thẳng bác sĩ về việc đi lại của bạn. Thai kỳ mỗi người một khác: có người ổn định hoàn toàn, có người cần nằm nghỉ. Chỉ người theo dõi thai của bạn mới có câu trả lời đúng cho riêng bạn.
Một thay đổi nhỏ nên làm ngay từ tháng đầu: thắt dây an toàn không có trên xe máy, nhưng bạn có thể chỉnh cách mang đồ. Bỏ giày cao gót, đi giày bệt có độ bám; buộc túi xách gọn vào cốp thay vì đeo lệch vai; và nếu balo thì chỉnh dây để hai vai chịu đều, vìtúi đồ nặng lệch một bên làm xe dễ nghiêng khi dừng đèn.
Ba tháng giữa: giai đoạn vàng của người tự lái
Sau khi nghén thuyên giảm, đa số bà bầu cảm thấy khỏe và tỉnh táo nhất ở giai đoạn giữa thai kỳ. Nếu thai ổn định, đây là thời điểm tự lái thoải mái nhất: bụng chưa cản trở, tinh thần tốt, thể lực ổn. Nhiều người tranh thủ giai đoạn này đi làm, đi công chuyện, thậm chí đi những chuyến ngắn cuối tuần.
Dù khỏe, hãy giữ vài nguyên tắc: quãng đường ngắn dưới một tiếng, tránh giờ cao điểm, và không chạy khi trời nắng gắt. Giữa trưa Hà Nội mùa hè, ngồi sau vỏ xe nóng cộng nắng to dễ làm người mang thai chóng mặt, nên hãy chọn sáng sớm hoặc chiều muộn.
Giữ khoảng cách với xe phía trước dài hơn bình thường cũng là điều nên tập từ giai đoạn này, giống như trong kỹ năng giữ khoảng cách an toàn khi chạy xe máy. Thời gian phản ứng của người mang thai không chậm hơn, nhưng bụng càng lớn thì thao tác né tránh càng hạn chế, nên khoảng cách thừa ra luôn đáng giá.
Ba tháng cuối: giảm tự lái, chuyển sang được chở
Từ tháng bảy trở đi, bụng to khiến bạn phải ngồi ngả người sau, tay với xa hơn về phía tay lái, và động tác ngó sau gần như không làm nổi. Đây là lúc những chuyến tự lái nên thu hẹp dần: chỉ đi chặng cực ngắn, tốc độ nhẹ, đường vắng; còn lại hãy nhờ người thân chở.
Khi ngồi sau, tư thế thoải mái hơn nhưng cũng có bài riêng: hai chân để lên hai bên guốc chân, lưng dựa vào người lái nếu cần, và luôn đeo mũ bảo hiểm đạt chuẩn như đã nói trong mũ bảo hiểm cần đạt tiêu chuẩn nào. Người lái chở bà bầu phải chạy êm: vào ga nhẹ, tránh phanh gấp, tránh ổ gà.
Gần ngày dự sinh, tốt nhất là ngừng hẳn tự lái. Một cơn co thắt hoặc cơn đau bất ngờ giữa phố không phải lúc bạn muốn xử lý tình huống giao thông.
Chọn chiếc xe phù hợp khi mang thai
Chiếc xe hợp cho bà bầu là xe nhẹ, yên thấp, chân chống dễ. Xe ga phổ thông thường nhẹ và thấp hơn các dòng xe côn hay xe thể thao, nên dễ dựng khi dừng đèn và dễ chống chân ở nơi nghiêng. Khi bụng to, mỗi lần dừng xe đều là một bài toán giữ thăng bằng, và chiếc xe nhẹ giải bài toán đó tốt hơn.
Trước khi mang bầu lớn, nhiều người vẫn đi chiếc xe ta có sẵn. Nếu chiếc xe hiện tại nặng và cao, giai đoạn mang thai là lúc đáng thuê một chiếc nhẹ hơn cho vài tháng. Cần tìm chiếc xe nhẹ yên thấp ở Hà Nội, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn, hoặc xem trước bảng giá thuê xe máy để so các dòng xe.
Nếu thuê xe, hãy chạy thử vài vòng trước khi nhận: thử phanh, thử dựng xe, thử bước lên xuống. Trong giai đoạn nhạy cảm này, đừng ngại yêu cầu chiếc xe được bảo dưỡng gần nhất.
Những tình huống nên tránh hẳn
Mưa to và đường trơn: đất đá cát bụi bắn lên người, đường trơn dễ ngã, và người mang thai ngã là rủi ro không đáng thử. Cao điểm sáng chiều: tắc đường buộc bạn giữ thăng bằng liên tục bằng chân, rất mỏi lưng. Đường dài liên tỉnh: rung xóc nhiều giờ không tốt cho thai, và xa nhà cũng khó xử lý nếu có vấn đề sức khỏe.
Đêm khuya cũng nên tránh, vì ánh sáng kém cộng mệt mỏi cuối ngày làm giảm sự tỉnh táo. Tương tự, khi có dấu hiệu mệt bất thường trong ngày, hãy đi taxi hay xe ôm công nghệ, để chiếc xe nghỉ hôm đó. Không chuyến đi nào quan trọng bằng một chuyến đi an toàn, và biết dừng cũng là một kỹ năng.
Khi nào nên dừng hẳn việc đi xe máy
Mấy dấu hiệu sau đây nói rõ đã đến lúc dừng: chóng mặt hoặc buồn nôn xuất hiện khi lái; đau lưng dữ dội sau mỗi chuyến ngắn; bác sĩ chẩn đoán tiền sản giật, động thai, hoặc dặn nghỉ ngơi tuyệt đối. Khi có bất kỳ dấu hiệu nào trong đó, việc đi lại nên chuyển sang người thân hoặc phương tiện có người lái.
Dừng xe không có nghĩa là mất tự do đi lại. Nhiều gia đình bố trí lại lịch: chồng chở vợ đi khám, chợ gần thì đi bộ, chợ xa thì đặt đồ giao tận nhà. Sự sắp xếp đó giữ an toàn cho cả mẹ và bé, và sau sinh bạn vẫn quay lại được chiếc xe của mình.
Câu hỏi thường gặp
Đi xe máy có gây sảy thai không?
Thai kỳ bình thường không dễ dàng bị ảnh hưởng bởi các chuyến đi ngắn trên đường bằng phẳng. Rủi ro nằm ở tai nạn, ngã, và rung xóc liên tục trên đường xấu. Vì vậy đi chặng ngắn, đường quen, tránh xóc là cách giữ an toàn, còn lo lắng riêng thì trao đổi với bác sĩ của bạn.
Bà bầu ngồi sau xe máy có an toàn hơn tự lái không?
Về thao tác, ngồi sau nhàn hơn và người lái có thể là người nhà chạy êm. Nhưng bộ phận đỡ tai nạn thì giống nhau, nên điều kiện an toàn vẫn là đường quen, tốc độ nhẹ và mũ bảo hiểm đạt chuẩn cho cả hai người.
Ba tháng cuối có nên đi xe máy đường dài không?
Không nên. Chặng xa nghĩa là nhiều giờ rung xóc, ít cơ hội nghỉ, và cách xa cơ sở y tế. Nếu buộc phải đi xa trong thai kỳ muộn, hãy chọn phương tiện có người lái chuyên nghiệp và chặng có điểm dừng.
Mang thai có được thuê xe máy không?
Được, và thuê còn tiện ở chỗ bạn được chọn chiếc nhẹ, yên thấp thay vì chịu chiếc xe nặng sẵn ở nhà. Hãy nói rõ nhu cầu khi thuê để được chọn chiếc phù hợp, và đặt câu hỏi về tình trạng bảo dưỡng của xe.
Người chở bà bầu cần chú ý gì?
Chạy êm là ưu tiên số một: ga nhẹ, phanh sớm, tránh ổ gà và tránh vượt táo bạo. Thỉnh thoảng hỏi xem người ngồi sau có mỏi hay cần nghỉ không, và luôn nhớ cả hai phải đội mũ đạt chuẩn.
Tóm lại
Phụ nữ mang thai có nên chạy xe máy không: được, khi thai kỳ ổn định và bạn biết điều chỉnh theo từng giai đoạn. Ba tháng đầu tránh ốm nghén khi lái, ba tháng giữa là giai đoạn thoải mái nhất, ba tháng cuối giảm dần và chuyển sang được chở. Chọn xe nhẹ yên thấp, tránh mưa to, cao điểm, đường dài và đêm khuya, và nghe theo bác sĩ trước mọi lời khuyên chung. Nếu bạn cần một chiếc xe nhẹ để đi lại trong thời gian mang bầu, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn chọn xe phù hợp.