Khách nước ngoài đến Hà Nội rất hay hỏi chúng tôi một câu trước khi thuê xe máy: bằng lái của tôi có dùng được ở Việt Nam không. Đây là câu hỏi đáng trả lời nghiêm túc, vì đi xe không đúng giấy tờ không chỉ bị xử phạt mà còn gây rắc rối lớn nếu chẳng may có tai nạn. Bài viết này giải thích rõ loại giấy phép lái quốc tế nào được công nhận cho xe máy tại Việt Nam theo quy định hiện hành, giấy tờ bạn cần mang theo, và những điều nên chuẩn bị trước khi nhận xe thuê.

Loại giấy phép quốc tế nào được công nhận

Theo quy định hiện hành tại Việt Nam, giấy phép lái xe quốc tế và giấy phép lái xe quốc gia phù hợp với loại xe được phép điều khiển do quốc gia là thành viên của Công ước của Liên hợp quốc về Giao thông đường bộ năm 1968, thường gọi là Công ước Viên, cấp thì được công nhận. Ngoài ra, giấy phép lái xe nước ngoài phù hợp với loại xe được cấp bởi quốc gia được công nhận theo điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên cũng được chấp nhận. Nói cách khác, có hai đường: một là giấy phép theo Công ước Viên 1968, hai là giấy phép từ quốc gia có điều ước công nhận lẫn nhau với Việt Nam.

Điểm quan trọng với khách đi xe máy: giấy phép phải phù hợp với hạng xe hai bánh bạn điều khiển. Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, kể từ ngày 1/1/2025 giấy phép lái xe ở Việt Nam được phân thành mười lăm hạng, trong đó hạng A1 dành cho xe mô tô hai bánh đến một trăm hai mươi lăm centimet khối hoặc xe điện công suất đến mười một kilô oát, và hạng A dành cho xe mô tô hai bánh trên mức đó. Một giấy phép lái quốc tế chỉ thực sự dùng được cho chiếc Wave hay Sirius bạn định thuê khi hạng xe hai bánh được ghi nhận trong giấy phép tương đương các hạng này. Nếu giấy phép của bạn chỉ cho phép lái ô tô thì đó không phải giấy tờ hợp lệ để đi mô tô tại Việt Nam.

Nhiều khách mang giấy phép lái quốc tế kiểu bản dịch công chứng riêng lẻ ở nước ngoài sang. Không phải loại nào cũng được công nhận: bản dịch không kèm cơ chế pháp lý quốc tế thường không thay thế được giấy phép lái quốc tế theo Công ước. Trước chuyến đi, bạn nên kiểm tra xem giấy phép của mình có ghi là International Driving Permit theo Công ước 1968 hay không, và quốc gia cấp có phải thành viên Công ước Viên hay không. Nếu không chắc, hãy xác minh thông tin này từ cơ quan cấp giấy phép của nước bạn trước khi bay sang.

Giấy tờ cần mang theo khi lưu thông

Người có giấy phép lái quốc tế do các nước tham gia Công ước Viên cấp khi lái xe tham gia giao thông trên lãnh thổ Việt Nam phải mang theo cả giấy phép lái quốc tế lẫn giấy phép lái xe quốc gia được cấp phù hợp với hạng xe điều khiển, và phải tuân thủ pháp luật giao thông đường bộ của Việt Nam. Tức là hai tờ giấy phải đi cùng nhau, không phải chỉ một. Bạn nên để cả hai tờ cùng hộ chiếu trong một túi chống nước riêng, vì giấy phép bản giấy có thể bị mưa, mồ hôi làm hỏng trong điều kiện khí hậu Việt Nam.

Với người nước ngoài điều khiển phương tiện cơ giới do nước ngoài đưa vào Việt Nam, quy định hiện hành yêu cầu thêm các giấy tờ như hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế, giấy tờ về cư trú tại Việt Nam, giấy phép lái xe do nước ngoài cấp phù hợp với loại xe điều khiển và còn hiệu lực, cùng các chứng từ về phương tiện theo quy định. Trường hợp này thường gắn với việc làm thủ tục qua doanh nghiệp lữ hành quốc tế của Việt Nam, khác với tình huống phổ biến hơn là khách thuê xe máy tại chỗ. Với khách thuê xe máy ở Hà Nội, phần giấy tờ bạn cần lo trước hết chính là giấy phép lái hợp lệ và hộ chiếu, còn giấy tờ xe là phía cho thuê chuẩn bị.

Nếu giấy phép của bạn không thuộc diện công nhận

Không phải quốc gia nào cũng là thành viên Công ước Viên 1968, và cũng không phải quốc gia nào cũng có điều ước công nhận giấy phép lẫn nhau với Việt Nam. Nếu rơi vào trường hợp này, bạn vẫn có thể đi xe máy hợp pháp tại Việt Nam bằng cách đổi giấy phép lái xe quốc gia sang giấy phép lái xe tương ứng của Việt Nam. Theo quy định mới nhất về sát hạch và cấp giấy phép lái xe của Bộ Công an, người có giấy phép lái xe quốc gia do nước ngoài cấp, nếu đáp ứng điều kiện, làm thủ tục đổi sang giấy phép lái xe tương ứng của Việt Nam; trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác thì áp dụng theo điều ước đó. Người nước ngoài có thẻ thường trú hoặc tạm trú tại Việt Nam đều có thể thực hiện thủ tục đổi này.

Quy trình đổi bằng thường yêu cầu dịch thuật công chứng giấy phép cũ, giấy tờ cư trú, khám sức khỏe và nộp hồ sơ tại cơ quan cấp giấy phép lái xe. Nếu chuyến đi của bạn ngắn, đổi bằng có thể không kịp; khi đó lựa chọn thực tế là dùng phương tiện công cộng, taxi hoặc xe đạp điện không yêu cầu giấy phép mô tô. Đừng vì vài ngày chơi mà liều đi mô tô không đúng giấy tờ, vì nếu bị dừng xe, việc xử lý sẽ làm mất cả buổi chơi của bạn, chưa kể kỷ lục vi phạm có thể ảnh hưởng đến các lần nhập cảnh sau.

Lưu ý với khách thuê xe máy tại Hà Nội

Khi bạn thuê xe máy ở Hà Nội, phía cho thuê sẽ yêu cầu xem giấy phép lái hợp lệ và giấy tờ tùy thân trước khi giao xe, đó là cách bảo vệ cả hai bên. Bạn nên chủ động cho người cho thuê xem giấy phép lái quốc tế kèm giấy phép quốc gia để họ ghi nhận thông tin. Với xe máy trên năm mươi centimet khối, giấy phép lái xe phù hợp là bắt buộc theo pháp luật Việt Nam, và không bên cho thuê nào nghiêm túc chấp nhận cho bạn mượn xe khi bạn không có giấy tờ hợp lệ. Người cho thuê có thể tư vấn cho bạn loại xe nào phù hợp với hạng bằng lái bạn có, vì đi xe quá hạng bằng cũng là vi phạm.

Một vài kinh nghiệm thực tế từ khách quốc tế của chúng tôi: đầu tiên, hãy hỏi trước qua điện thoại hoặc tin nhắn về yêu cầu giấy tờ, đừng để đến nơi mới biết thiếu. Thứ hai, mang bản photo riêng để phòng mất bản gốc, nhưng khi lưu thông vẫn phải có bản gốc theo người. Thứ ba, nếu bạn định lái nhiều lần trong chuyến đi dài, cân nhắc đổi bằng sớm ngay khi đến để cả chuyến đi sau đó nhẹ lòng. Cuối cùng, đội mũ bảo hiểm là bắt buộc với cả người lái lẫn người ngồi sau, và người cho thuê thường tặng kèm mũ, bạn nên chọn mũ vừa đầu thay vì nhận mũ tròng hờ hững.

Các câu hỏi thường gặp

Bằng lái quốc tế của tôi có dùng được ngay tại Việt Nam không? Chỉ khi giấy phép do quốc gia thành viên Công ước Viên 1968 cấp hoặc thuộc diện điều ước công nhận lẫn nhau với Việt Nam, và phù hợp hạng xe hai bánh bạn định điều khiển.

Tôi cần mang theo những gì khi đi xe máy? Giấy phép lái quốc tế kèm giấy phép lái quốc gia của bạn, và giấy tờ tùy thân như hộ chiếu; hai tờ giấy phép phải đi cùng nhau khi lưu thông.

Bằng lái nước ngoài không thuộc diện công nhận thì làm sao? Bạn có thể làm thủ tục đổi sang giấy phép lái xe của Việt Nam nếu đáp ứng điều kiện về cư trú và hồ sơ, hoặc dùng phương tiện không yêu cầu giấy phép mô tô.

Xe máy điện có cần bằng lái quốc tế không? Xe máy điện có công suất tương đương mô tô vẫn yêu cầu giấy phép lái phù hợp; hãy xác nhận với người cho thuê về loại xe và hạng bằng cần có.

Thuê xe có cần bằng lái cho xe dưới năm mươi phân khối không? Với xe gắn máy dưới năm mươi centimet khối, pháp luật hiện hành có quy định riêng về điều kiện người điều khiển; bạn nên hỏi trực tiếp người cho thuê để xác nhận trước khi thuê.

Tóm lại

Giấy phép lái quốc tế dùng được cho xe máy ở Việt Nam khi nó do quốc gia thành viên Công ước Viên 1968 cấp hoặc thuộc điều ước công nhận lẫn nhau, đi kèm giấy phép quốc gia, và phù hợp hạng xe hai bánh. Nếu không thuộc diện công nhận, bạn vẫn có đường đổi bằng sang giấy phép Việt Nam. Nếu bạn đang cần thuê xe máy tại Hà Nội và muốn biết rõ loại xe nào hợp với hạng bằng lái của mình, hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn và cập nhật tình trạng xe hiện có. Bạn cũng nên xem thêm tổng hợp lưu ý an toàn khi đi xe máy, tham khảo kinh nghiệm thuê xe máy ở Hà Nội, ghé chuyên mục hỏi đáp thuê xe máy, hoặc xem bảng giá thuê xe máy theo ngày, tuần, tháng.

Nguồn tham khảo