Mỗi sáng ra lấy xe, ngửi thấy mùi xăng nồng quanh yên sau, nhiều người mặc đó là do hôm qua đổ xăng vương ra ngoài. Đôi khi đúng là vậy, nhưng khi mùi kéo dài nhiều ngày, đậm lên sau khi xe đỗ nắng, hoặc kèm vết ố loang dưới gầm xe, thì bình xăng có mùi xăng đã là dấu hiệu rò rỉ thật sự chứ không còn là chuyện đổ xăng vương vãi. Bài viết này thuộc cụm kiến thức về các loại xe máy, hướng dẫn cách kiểm tra từng điểm hay rò rỉ nhất quanh bình xăng, phân biệt rò nhẹ có thể vá ngay với rò nặng phải dừng xe, và những việc khách thuê xe nên báo sớm cho chủ xe. Cách tự kiểm tra tổng thể chiếc xe trước chuyến đi dài đã có ở bài tự kiểm tra xe máy trước chuyến đi dài, còn mùi khét từ máy thì là chuyện khác hẳn, đã bàn trong xe máy rung đầu máy có đáng lo không.
Câu trả lời nhanh
Mùi xăng quanh xe đến từ bốn điểm hay hở nhất: nắp bình xăng làm kín kém, miệng bình và van thoát hơi bị tắc, đường ống và dây phao bị lão hóa nứt, hoặc gioăng bình xăng dưới đáy đã chai mất độ khít. Kiểm tra theo trình tự từ dễ tới khó: mở nắp bình xem gioăng nắp còn mềm không, lau khô quanh miệng bình rồi để một đêm xem vết ướt quay lại chỗ nào, soi gầm xe tìm vệt xăng loang, và bóp nhẹ ống xăng xem chỗ nối có rịn không. Rò nhỏ tại nắp hoặc ống thì thay bằng được giá rẻ, nhưng nếu xăng loang dưới gầm xe nhiều hoặc mùi đậm lên khi máy đang chạy, nên dừng xe và gọi hỗ trợ, vì rò rỉ xăng gần khu máy nóng là nguy cơ cháy.
Phân biệt mùi xăng bình thường và mùi của rò rỉ
Xe máy chạy xăng nên thi thoảng có mùi xăng nhẹ là khó tránh: khi đổ xăng, khi nổ máy buổi sáng lạnh, hoặc khi đỗ xe ngay cạnh xe khác vừa đổ xăng xong. Loại mùi này thoáng qua trong vài phút đến vài giờ, không đọng lại thành vết ướt quanh xe. Khác biệt của rò rỉ là mùi cố định: xe đỗ cả đêm sáng ra vẫn nồng, mùi tập trung quanh một góc xe chứ không tỏa đều, và càng để trong phòng kín càng nhận rõ.
Bằng chứng vật lý đáng tin hơn mũi là vết loang: lót một tờ báo hoặc vải khô dưới gầm xe nơi nghi ngờ, để qua một đêm. Có vệt ố vàng loang trên giấy là rò rỉ xác định. Cách này không cần dụng cụ gì và cho câu trả lời rõ ràng hơn mọi phỏng đoán từ mùi.
Bốn điểm hay rò rỉ nhất quanh bình xăng
Điểm đầu tiên là nắp bình xăng: gioăng nắp sau vài năm bị chai cứng và nứt rãnh, mất độ làm kín, xăng hơi thoát ra quanh mép nắp. Điểm thứ hai là hệ thống thoát hơi và van cân bằng áp suất của bình xăng hiện đại: van này bị bám bụi hoặc kẹt làm áp suất trong bình dồn lên, đẩy xăng hơi ra qua chỗ thoát. Điểm thứ ba là ống xăng và các khớp nối: ống cao su lão hóa theo năm tháng, nứt nhỏ ở mặt bóp hoặc ngay chỗ côn vào, rịn từng giọt khi máy chạy vì bơ tăng áp nhẹ trong đường dẫn.
Điểm thứ tư và nghiêm trọng nhất là gioăng bình xăng: tấm làm kín giữa thân bình và các lỗ đường ống ở đáy, hoặc mối hàn của bình sau những cú va đập. Gioăng chai thì rịn liên tục, còn mối hàn nứt sau va chạm thường rò mạnh và nhìn thấy vệt loang nhanh dưới xe. Hai dạng cuối này không tự xử được tại nhà và cần thợ ngay.
Trình tự kiểm tra tại chỗ trong mười phút
Bước một, chọn nơi thoáng và khô, dựng xe đứng thẳng trên chân chống giữa nếu có, vì bình xăng nghiêng làm xăng dồn về một bên, cho kết quả sai. Bước hai, mở nắp bình: quan sát gioăng nắp còn đàn hồi không, rãnh thoát quanh miệng bình có cặn bẩn dày không; lau sạch, đóng lại. Bước ba, lau khô toàn bộ mặt dưới khu bình xăng bằng khăn sạch, để xe qua đêm trên tờ giấy lót, sáng soi giấy xem vết loang xuất hiện tại vị trí nào. Bước bốn, lần theo ống xăng từ bình xuống bình phao của chế hòa khí hoặc bơ phun: bóp nhẹ từng khớp nối, ngón tay ướt hay thấy vệt rịn là tìm ra chỗ.
Nếu vết loang chỉ quanh nắp bình, khả năng cao là gioăng nắp, việc thay đơn giản và rẻ. Nếu vết loang dưới đáy bình, đừng cố chợp giù hay mở vít gì thêm, mà chuyển sang phần tiếp theo: đây là lúc cần thợ. Cần nhớ rằng rò rỉ xăng không nằm trong nhóm việc an toàn để thử nghiệm lần đầu trên đường.
Khi nào phải dừng xe ngay
Ba tình huống buộc dừng ngay: thấy xăng nhỏ giọt xuống đất khi xe đang đỗ, mùi xăng đột ngột đậm lên khi máy đang chạy nóng, và thấy vệt ướt loang gần khu ống pô hoặc máy. Trong cả ba, tắt máy, đẩy xe ra chỗ thoáng xa nguồn lửa, không nổ máy lại, và tìm cách đưa xe tới thợ. Xăng bốc hơi nhanh và hơi xăng nặng hơn không khí, dồn xuống thấp quanh khu máy nóng, nên va chạm nhiệt dù hiếm nhưng hậu quả lớn, không đáng để chạy tiếp cho kịp việc.
Trên đường, nếu mùi xăng lên trong lúc chạy, đừng vội mở bình xăng ngay để nhìn: bình vừa chạy xong áp suất cao và xăng nhiệt độ ấm bốc hơi mạnh, mở nắp ngay dễ bị phun hơi ra. Tìm chỗ đỗ an toàn, chờ máy nguội bớt vài phút, rồi mới kiểm tra. Với những ai hay để áo mưa và giày dép trong khoang gần bình xăng, mùi xăng ám vào đồ cũng là chỉ báo phụ đáng để ý.
Với khách thuê xe: cần báo và cần làm gì
Khách thuê xe nên làm bài kiểm tra báo giấy lót một đêm nếu nghi rò rỉ, vì cách này mô tả được chính xác vị trí vết loang cho chủ xe thay vì chỉ báo mùi xăng chung chung. Nếu trong lúc thuê thấy mùi xăng đậm khi chạy hoặc vệt xăng dưới xe, nên dừng xe ở chỗ an toàn và báo ngay, không cố chạy tiếp cho hết ngày thuê. Việc mô tả kèm thời điểm, ví dụ mùi đậm lên sau hai mươi phút chạy, giúp thợ chẩn đoán nhanh có phải rò ở đường ống chịu áp khi máy chạy hay không. Cần trao đổi trực tiếp về tình trạng xe trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày thì liên hệ Mr Tú Motorbike Rental qua điện thoại hoặc Zalo.
Cũng nên nhớ mùi xăng và mùi dầu nhớt khác nhau: xăng nồng bay nhanh, nhớt ngái nặng ám lâu. Đôi khi chỗ rịn lại là nhớt quanh nắp đổ nhớt hoặc trục bánh, đã bàn trong kinh nghiệm thay nhớt xe máy đúng chu kỳ. Phân biệt hai loại mùi trước khi báo giúp chủ xe mang đúng phụ tùng và dụng cụ khi đến.
Câu hỏi thường gặp
Mùi xăng sau khi đổ xăng là bình thường chứ?
Có, vài phút sau khi đổ là bình thường, do hơi xăng thoát quanh miệng bình và vương ra tay áo, khẩu trang. Mùi kéo dài sang ngày hôm sau hoặc đậm dần thì không còn là chuyện đổ xăng nữa mà cần kiểm tra theo trình tự bốn điểm hay rò.
Nắp bình xăng bị hở có tự hết không?
Không. Gioăng nắp chai là hư hỏng một chiều, không tự hồi phục. Thay nắp hoặc gioăng nắp là việc đơn giản, và nên thay ngay khi thấy gioăng cứng hoặc nắp vặn không còn cảm giác khít.
Rò rỉ ống xăng thì có tự đi được tới tiệm không?
Nếu rịn rất nhẹ và không nhỏ giọt, chạy chậm tới tiệm gần nhất trong vài km là chấp nhận được, mở cửa thoáng và tránh đường đông. Nếu xăng nhỏ giọt xuống đất thì không chạy, mà đẩy xe hoặc gọi hỗ trợ.
Chi phí sửa rò rỉ bình xăng thường thế nào?
Tùy điểm rò: thay nắp bình hoặc ống xăng là hạng rẻ và làm nhanh, xử gioăng đáy bình hoặc rà mối hàn thì tốn hơn và có thể phải để xe lại tiệm vài ngày vì cần tháo bình ra. Hỏi thợ phạm vi việc sửa trước khi làm là cách tốt nhất để không bị trúng giá ngoài dự kiến.
Có phòng được rò rỉ bình xăng không?
Có phần nào: đổ xăng đúng miệng không vương, không chất hàng nặng đè lên khu bình, tránh để xe nắng gắt lâu ngày làm cao su lão hóa nhanh, và thay ống xăng theo tuổi xe dù chưa hỏng. Thói quen để ý vệt ướt dưới gầm sau những cơn mưa cũng giúp phát hiện sớm.
Tóm lại
Mùi xăng kéo dài là dấu hiệu rò rỉ chứ không phải chuyện vương vãi, và bốn điểm cần lần là nắp bình, van thoát hơi, ống xăng cùng khớp nối, và gioăng đáy bình. Bài kiểm tra giấy lót một đêm cho câu trả lời vị trí chính xác hơn mọi phỏng đoán từ mũi. Rò nhẹ ở nắp hoặc ống thì sửa rẻ, còn vệt loang dưới gầm, mùi đậm khi máy nóng hoặc xăng nhỏ giọt thì dừng xe và gọi thợ. Khách thuê nên báo sớm kèm mô tả rõ. Xem thêm các việc bảo dưỡng và kiểm tra định kỳ khác tại trang chủ đề bảo dưỡng và kiểm tra xe máy.