Lốp sau là bộ phận chịu tải chính của Honda Click, đồng thời là chi tiết quyết định khả năng bám đường, độ an toàn khi phanh và cảm giác vận hành hằng ngày. Khác với lốp trước, lốp sau vừa gánh trọng lượng người lái lẫn hàng hóa trong cốp, vừa truyền lực kéo của động cơ xuống mặt đường, nên mức hao mòn luôn nhanh hơn. Bài viết này hướng dẫn cách bảo dưỡng lốp sau của Click đúng trình tự, từ kiểm tra áp suất, đo độ mòn gai lốp, cân bằng bánh, đến nhận biết thời điểm cần thay, để chiếc xe của bạn luôn chắc chắn trên mọi cung đường.
Vì sao lốp sau của Click hao mòn nhanh hơn
Click là xe tay ga phổ biến nhất phân khúc tại Hà Nội, được dùng nhiều để đi phố, chở người và chở đồ. Mỗi lần vặn ga, động cơ truyền toàn bộ lực kéo qua bánh sau, làm lớp cao su mặt lốp ma sát trực tiếp với mặt đường và mòn dần. Khi phanh, đặc biệt với kiểu phanh đĩa sau của các phiên bản mới, lực bám của lốp sau quyết định quãng đường dừng xe. Lốp sau còn gánh thêm tải trọng khi bạn để đồ nặng trong cốp hoặc chở thêm người.
Chính vì chịu nhiều vai trò, lốp sau thiếu chăm sóc sẽ xuống cấp theo ba hướng: gai lốp mòn nhẵn làm giảm độ bám, áp suất sai lệch khiến lốp mòn lệch hình vát hoặc mòn hai vai, và cấu trúc bên trong bị tổn thương do cán hố bom, gờ giảm tốc. Ba hướng xuống cấp này đều có thể phát hiện sớm nếu bạn có thói quen kiểm tra lốp định kỳ, thay vì đợi đến khi xe trượt ván hoặc nổ lốp giữa đường.
Kiểm tra áp suất lốp: việc đầu tiên và quan trọng nhất
Áp suất đúng giúp lốp tiếp xúc mặt đường đúng thiết kế, mòn đều, và giảm thiểu nhiệt sinh ra khi lăn. Với Click, bạn nên kiểm tra áp suất lốp sau khoảng mỗi hai tuần, hoặc trước mỗi chuyến đi dài. Nếu không có thông số riêng từ nhà sản xuất cho từng phiên bản, mức áp suất thông dụng của dòng xe tay ga cỡ nhỏ thường quanh mức hai mươi lăm pounds trên inch vuông cho bánh sau khi chở một người, và có thể bổ sung thêm chút ít khi chở hai người hoặc đồ nặng. Bạn nên tra số áp suất khuyến nghị chính xác cho đời xe của mình trong sách hướng dẫn, hoặc hỏi thợ tin cậy khi bảo dưỡng.
Dấu hiệu áp suất non: lốp mòn nhanh ở hai vai mà giữa gai vẫn còn sâu, xe đặm nặng, ga ăn kém và tiêu hao xăng tăng. Dấu hiệu áp suất căng quá: lốp mòn nhấn ở giữa rãnh chính, xe ì ìt qua hố, độ bám giảm khi đi trên mặt đường ướt. Cả hai trường hợp đều bất lợi cho an toàn, và biên độ sai áp suất chỉ cần vài pounds cũng đã làm thay đổi rõ cảm giác lái.
Tại Hà Nội, nhiều tiệm vá lốp và cả trạm khí tự động có đồng hồ đo áp suất, việc kiểm tra mất chưa đến một phút. Thói quen sạc áp suất định kỳ còn giúp bạn phát hiện sớm lốp bị thủng kim loại nhỏ, rò rỉ chậm, thay vì sáng ra gặp bánh xẹp hoàn toàn.
Đo độ mòn gai lốp và nhận biết thời điểm thay
Gai lốp là những rãnh theo hình khúc xương gấu chạy quanh chu vi mặt lốp, có tác dụng thoát nước và tạo mép bám. Khi gai mòn gần bằng với các gờ cao su tiêu chuẩn nằm giữa các rãnh, nghĩa là lốp đã tới giới hạn an toàn. Cách đo nhanh nhất không cần dụng cụ: dùng một que Matches hay đầu đũa cắm vào rãnh, nếu rãnh còn sâu hơn nửa đốt ngón tay là lốp vẫn dùng được; nếu rãnh chỉ còn nông gần bằng mặt gai, nên chuẩn bị thay.
Đừng chờ lốp nhẵn tuyệt đối mới thay. Lốp mòn đến giai đoạn cuối mất khả năng thoát nước, trên đường mưa Hà Nội rất dễ bị trượt ván khi vào cua hoặc phanh gấp. Ngoài độ sâu gai, hãy quan sát hình dạng mòn: mòn lệch một vai thường do áp suất sai hoặc vành méo; mòn nhấn giữa rãnh chính do áp suất căng quá; mòn vằn lục cục không đều có thể do hệ thống truyền lực hoặc chất lượng lốp kém.
Một chi tiết ít người để ý là tuổi lốp. Cao su lão hóa theo thời gian ngay cả khi gai còn tốt, biểu hiện qua các vết nứt nhỏ li ti trên hông lốp, gọi là nứt ozone. Lốp đã dùng trên bốn năm, hoặc lốp dự trữ để lâu, nên được thợ kiểm tra trước khi tin tưởng tuyệt đối.
Cân bằng bánh và kiểm tra độ thẳng hàng
Bánh sau quay với tốc độ cao, chỉ cần một trọng lượng lệch nhỏ cũng gây rung giật và mòn không đều. Cân bằng bánh sau nên làm mỗi khi thay lốp mới hoặc vá lốp, và nên kiểm tra lại nếu xe rung bất thường ở tốc độ cao. Quá trình cân bằng dùng máy quay thử bánh với tấm chì bù dồn vào vành, mất vài phút tại tiệm lốp.
Bên cạnh cân bằng, bố trí thẳng hàng của bánh sau bị lệch cũng làm lốp mòn vát nhanh. Cách kiểm tra sơ bộ: đặt xe trên chống chân giữa trên nền phẳng, nhìn từ phía sau xem bánh sau có song song với bánh trước, thân xe có thẳng. Nếu lốp mòn lệch một bên kéo dài dù áp suất đúng, khả năng xe bị lệch hệ thống đuôi xe, nên mang tới thợ để chỉnh lại.
Vết thủng, vá lốp và khi nào nên thay hẳn
Lốp sau là vị trí gặp đinh nhiều nhất, vì bánh trước hứng vật nhọn thì thường lướt qua, còn bánh sau cán đúng vị trí vật đó. Khi lốp bị non nhanh, bạn nên tìm lỗ thủng bằng xà phòng bong bóng tráng lên mặt lốp, nơi ra bong bóng là điểm rò. Vá lốp từ bên trong bằng miếng vá nhiệt là cách bền nhất, hạn chế vá ruột xe kiểu nấm bơm từ bên ngoài cho lỗ lớn, vì độ bền kém hơn.
Khi nào không nên vá mà thay: lỗ thủng to hơn kích thước ngòi bút, thủng ở hông lốp hoặc gần vành, lốp đã vá quá nhiều điểm, hoặc hỏng kết hợp với gai mòn gần cực hạn. Chi phí thay lốp sau không nhỏ, nhưng an toàn khi đi phố và đi xa quan trọng hơn nhiều, nhất là xe máy không có vách ngăn bảo vệ người lái như ô tô.
Kinh nghiệm cho người thuê xe
Khi nhận xe Click thuê, hãy dành một phút cho lốp sau: nhìn bốn phía mặt lốp tìm vết cắt sâu, kiểm tra gai còn rõ, hông lốp không nứt, và nhấn mạnh tay vào mặt lốp để ước lượng áp suất còn đủ. Nếu xe để lâu ngày, lốp có thể non tự nhiên, đề nghị tiệm sạc lại trước khi bạn lên đường. Trong hành trình, nếu cảm giác xe đùn nặng, đà về phía sau lạ, hoặc nghe tiếng phập phùng bất thường, dừng lại kiểm tra áp suất bánh sau trước tiên.
Khách thuê dự định đi cung đường xa như các tỉnh lân cận Hà Nội nên chọn xe có lốp còn tốt ngay từ đầu, vì thay lốp giữa đường vừa tốn thời gian vừa khó tìm đúng cỡ lốp phù hợp. Trước khi chốt xe, bạn có thể tham khảo bảng giá thuê xe máy tại Hà Nội để cân đối chi phí giữa các dòng xe.
Các câu hỏi thường gặp
Bao lâu kiểm tra áp suất lốp sau Click một lần? Khoảng hai tuần một lần trong dùng phố, và bắt buộc trước mỗi chuyến đi dài. Áp suất non dần theo thời gian là chuyện bình thường, không phải lốp hỏng.
Lốp sau mòn nhanh hơn lốp trước bao nhiêu? Thông thường lốp sau mòn nhanh hơn rõ rệt vì chịu lực kéo và tải trọng. Đừng thay hai lốp cùng lúc chỉ vì lốp sau đã hết, nếu lốp trước còn tốt.
Vá lốp sau có an toàn để đi xa không? Vá nóng từ bên trong cho lỗ nhỏ ở mặt gai là ổn để dùng tiếp, nhưng nên hỏi thợ độ tin cậy của miếng vá nếu bạn định đi cung đường dài.
Đổi cỡ lốp dày hơn cho Click được không? Nên giữ đúng cỡ lốp nhà sản xuất khuyến nghị. Cỡ khác thay đổi độ cao yên, chỉ số đồng hồ và cảm giác lái, thậm chí cọ vào che bùn khi chở nặng.
Thuê xe bị nổ lốp giữa đường thì làm gì? Gọi hỗ trợ của bên cho thuê theo số đã lưu, đồng thời đẩy xe tới vị trí an toàn. Không chạy tiếp trên lốp xẹp vì làm hỏng vành và viên lốp.
Tóm lại
Bảo dưỡng lốp sau Honda Click đúng cách gói trong ba việc: giữ áp suất đúng và kiểm tra đều đặn, theo dõi độ sâu gai lốp và hình dạng mòn, và cân bằng bánh định kỳ kết hợp thay lốp đúng thời điểm. Với khách thuê xe, một phút kiểm tra lốp khi nhận xe là khoản đầu tư rẻ nhất cho an toàn chuyến đi. Để đọc thêm các hướng dẫn tương tự cho từng dòng xe, bạn ghé chuyên mục xe máy, hoặc duyệt các bài viết về Honda Click để chăm xe đúng nhịp. Trước mỗi chuyến đi xa, đừng quên các lưu ý an toàn khi đi xe máy.