Kinh nghiệm chọn giờ xuất phát tránh tắc đường là bài học mà bất kỳ ai lượn qua các trục chính Hà Nội vào sáng thứ hai đều thuộc lòng: giờ nào rời nhà quyết định chuyến đi dài ngắn, đôi khi còn quyết định cả tâm trạng của người cầm lái. Chọn giờ sai, đoạn mười lăm phút có thể thành một tiếng đồng hồ. Bài viết này thuộc cẩm nang kinh nghiệm đi xe máy, tổng hợp các mốc giờ nên đi và nên né cho người đi xe trong đô thị lẫn người chuẩn bị hành trình dài.
Câu trả lời nhanh
Trên các tuyến nội đô Hà Nội, tránh hai khung giờ cao điểm: sáng khoảng 6 giờ 30 đến 8 giờ 30 và chiều khoảng 16 giờ 30 đến 18 giờ 30 các ngày làm việc. Muốn đi nhanh trong thành phố, chọn trước 6 giờ sáng, giữa trưa từ 11 giờ 30 đến 13 giờ 30, hoặc sau 19 giờ. Nguyên tắc chung là đi vào khung người khác đang ngồi yên trong phòng làm việc hoặc đang ngủ, và tránh khung mọi người cùng di chuyển một lúc. Với chuyến đi xa bằng xe máy, khung lý tưởng là rời phố trước 6 giờ sáng để ra khỏi vùng đô thị trước khi cao điểm lan ra các trục vành đai và ngoại thành, và quan trọng hơn: về tới nơi trước khi trời tối.
Hai khung giờ cao điểm thực sự ác liệt
Khung sáng bắt đầu từ khi học sinh và người đi làm ùn ra đường, quanh 6 giờ 30, và chỉ dịu sau 8 giờ 30 khi các cổng cơ quan đã khép. Đây là lúc các tuyến vành đai, các cầu chính và các nút giao gần trường học đông nhất. Khung chiều ngược lại bắt đầu khoảng 16 giờ 30, khi xe tải được phép lưu thông thêm vào dòng người tan ca, và kết thúc sau 18 giờ 30. Đi trong hai khung này, quãng đường gấp hai ba lần thời gian bình thường là chuyện thường, té ngã do xe đông đan xen cũng thường theo tỷ lệ đó.
Chúa nhật và ngày lễ có nhịp khác: phố vắng vào sáng sớm nhưng khu vui chơi, chợ và tuyến về quê thì đông ngược lại vào khung trưa và chiều tối. Kinh nghiệm đơn giản là dịp lễ nào cũng coi như cao điểm kéo dài cả ngày trên các trục ra vào thành phố.
Mỗi khu vực lại có đặc thù riêng cần thuộc lòng nếu hay đi qua. Vòng quanh phố cổ và các tuyến trục Hồ Gươm sáng sớm rất dễ chịu, nhưng từ 8 giờ trở đi xe du lịch đỗ dọc vỉa hè làm làn xe máy hẹp hẳn. Các cây cầu chính là điểm tắc đúng khung cao điểm, vì xe từ nhiều nhánh dồn vào một làn. Các trục vành đai thì giờ tắc lệch hơn trong phố: dòng xe tải và container có giờ cấm riêng nên khoảng 9 giờ đến 16 giờ là khung xe lớn hoạt động mạnh, đi sát xe container trong khung này cần khoảng cách hơn thường lệ.
Chiều đi quyết định mức đông
Cùng một tuyến, sáng đi ngược chiều dòng người vào nội đô là hướng đông nhất, còn đi cùng chiều thì nhanh hơn hẳn: dòng chính là xe máy đổ về trung tâm, ngược lại là các hướng về nhà ở quận ven. Chiều tối quy luật đổi chiều: ra khỏi trung tâm là đi cùng dòng đông, ngược vào lại là nhanh. Chọn chiều đi hợp lý nhiều khi có giá trị hơn cả việc canh giờ, nhất là khi hành trình bắt buộc rơi vào cao điểm.
Thêm một quy luật nhỏ từng giúp nhiều người: đoạn đầu và cuối chuyến luôn quyết định tổng thời gian. Nửa giờ đầu rời khỏi khu phố chật chội có nghĩa là phần còn lại của tuyến sẽ thông thoáng, nên đáng giá hơn là nửa tiếng dằn dai trong phố rồi mới đi nhanh được.
Người đi làm giờ hành chính có thể tận dụng quy tắc này theo cách khác: nếu buổi sáng phải ngược vào trung tâm trong khung đông, hãy cân nhắc rời nhà trước 6 giờ và ăn sáng gần chỗ làm. Đổi một bữa ăn sáng ngoài quán lấy một giờ đường thông thoáng là món hời hiếm ai tính tới trong khi lại dễ làm nhất.
Chuyến đi dài: canh sáng sớm, né chiều muộn
Với hành trình dài, giờ xuất phát tốt nhất là trước 6 giờ sáng: không khí mát, đầu tỉnh táo, đường phố vắng và có cả ngày làm dự phòng cho sự cố. Đi sớm còn cho phép nghỉ giữa trưa lúc nắng gắt, rồi chạy tiếp khung chiều và về trước 17 giờ, tránh chạy xe máy trong bóng tối, vốn là lúc rủi ro vắng người hỗ trợ nếu xe trục trặc.
Ngược lại, xuất phát sau 15 giờ cho chuyến dài là lựa chọn kém: cao điểm hành chính kẹt trong phố, rồi tối tới giữa đường. Nếu buộc phải đi chiều, hãy đặt mốc dừng ngủ sớm hơn dự kiến, đừng phá vỡ nguyên tắc không chạy đêm. Trước những chuyến như vậy, việc chuẩn bị trước tư liệu về tuyến, chẳng hạn tải sẵn bản đồ như bài tải bản đồ offline trước chuyến đi phượt, luôn đáng thời gian hơn so với bù đắp bằng tốc độ.
Cán giờ nhận xe khi đi xe thuê
Người đi bằng xe thuê cần thêm một biến: giờ nhận xe. Tiệm cho thuê thường làm việc từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày, vậy nên chuyến dài muốn khởi hành sớm hơn giờ mở cửa thì phải nhận xe từ chiều hôm trước, hoặc chịu xuất phát sau 8 giờ sáng. Canh thời gian nhận xe khéo, bạn vừa kịp kiểm tra xe kỹ theo các bước trong bài tự kiểm tra xe máy trước chuyến đi dài, vừa không bỏ mất khung sáng sớm thông thoáng trên đường trường.
Nếu chọn nhận xe chiều hôm trước, nhớ hỏi rõ nơi thuê về chính sách gửi xe qua đêm và giờ nhận sớm hôm sau, để không bị phát sinh chi phí ngoài dự kiến vì những chi tiết chưa hỏi trước.
Tính giờ đệm cho các khung giờ bất định
Điều đáng ngạc nhiên là nhiều người tính giờ xuất phát theo khoảng cách thuần túy, rồi hỏng vì một biến nhỏ: thời tiết. Mưa lúc 7 giờ sáng biến cao điểm thành cao điểm gấp đôi, mọi người chạy chậm và va vẹt nhau nhiều hơn. Vì thế quy tắc đệm là cộng thêm hai mươi phần trăm thời gian dự kiến vào khung mưa, và cộng thêm một tiếng cho các khung tối thứ sáu, ngày cuối tháng và ngày đầu tháng, khi dòng xe tan ca gặp dòng xe di chuyển liên tỉnh.
Người đi theo nhóm càng phải tính đệm nhiều hơn: chờ tập trung, chờ cốp, chờ người đến trễ, mọi khung giờ đẹp đều có thể trôi qua trong lúc chờ. Bài kinh nghiệm đi phượt theo nhóm từ năm xe trở lên khuyên đặt giờ tập trung sớm hơn giờ xuất phát thực, ai đến đúng giờ tập trung thì kịp giờ rời đi, đó là cách duy nhất để đoàn đi cùng một khung thông thoáng.
Câu hỏi thường gặp
Có ứng dụng nào báo giờ tắc trước không?
Các ứng dụng bản đồ phổ thông đều hiển thị màu dòng chảy theo thời gian thực và dự báo khung giờ đông theo thống kê lịch sử. Nên xem trước buổi tối để chọn giờ rời nhà hôm sau, thay vì mở ứng dụng lúc đã kẹt giữa dòng xe.
Mấy giờ là vắng nhất trong ngày ở Hà Nội?
Khoảng 11 giờ 30 đến 13 giờ 30 là khung nhẹ nhất giữa hai cao điểm, và sau 20 giờ hầu hết các trục đều thông thoáng. Sáng trước 6 giờ cũng rất vắng, thích hợp cho ai cần di chuyển xa.
Thứ bảy và chủ nhật có cao điểm không?
Có nhưng nếp khác: vắng sáng sớm, đông quanh các khu vui chơi và chợ giữa ngày, và tắc quanh các tuyến ra vào thành phố chiều muộn. Các trục liên tỉnh thường đông hơn ngày thường vì dòng xe về quê.
Đi ngược cao điểm có thực sự nhanh hơn?
Có, trên cùng một tuyến so sánh cùng khung giờ, chiều ngược dòng chính luôn nhanh hơn rõ rệt. Tuy nhiên cần nhớ xe ngược chiều vẫn phải dừng ở các nút giao đông, nên đừng kỳ vọng như đi giữa đêm.
Xuất phát sớm có mệt không?
Dậy sớm đi đường xa mệt ít hơn so với chạy vào lúc trưa nắng gắt. Nếu không quen dậy sớm, ngủ sớm đêm trước và chia chuyến thành hai chặng nghỉ ngắn là cách giữ sức bền.
Tóm lại
Chọn giờ xuất phát là kinh nghiệm nhỏ mà chỉnh cả chuyến: né 6 giờ 30 đến 8 giờ 30 và 16 giờ 30 đến 18 giờ 30 trong đô thị, đi xa thì rời phố trước 6 giờ sáng và về trước khi trời tối, luôn cộng đệm cho mưa và các dịp cuối tháng. Ai cần thuê xe cho chuyến sớm, hãy liên hệ trước với Mr Tú Motorbike Rental trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để sắp xếp nhận xe hợp lý. Xem thêm các tình huống chạy xe hằng ngày tại trang chủ đề kinh nghiệm chạy xe trong đời sống.