Câu trả lời nhanh

Trước khi ký và nhận xe, hãy dành khoảng hai mươi phút đi hết một danh sách kiểm tra theo trình tự cố định: giấy tờ xe và biển số, phanh trước sau, lốp và vành bánh, đèn còi, dây xích hoặc dây cua roăng, cốp và khóa, gương và chân chống, cuối cùng là chạy thử một vòng. Đi theo trình tự giúp bạn không bỏ sót hạng mục nào, vì những lỗi hay bị bỏ qua nhất thường nằm ở chỗ nhỏ: bóng đèn hậu đã cháy, gương bị lỏng, còi kêu yếu, cốp khó khóa. Mọi hư hỏng đã có sẵn từ trước khi nhận xe đều nên được ghi nhận lại, chụp ảnh làm bằng chứng, và nói rõ với chủ xe để tránh tranh cãi lúc trả. Nếu xe có dấu hiệu không an toàn như phanh ăn không đều hoặc lốp đã mòn quá, đừng ngại đề nghị đổi xe khác. Với khách hay lo quên, hãy lưu lại hiện trạng xe trước khi lăn bánh bằng cách chụp ảnh xe máy trước khi thuê, một thói quen đơn giản nhưng đã giúp rất nhiều khách thoát khỏi những hiểu lầm không đáng có lúc trả xe.

Phanh: hạng mục quyết định an toàn

Phanh là thứ bạn kiểm tra kỹ nhất, vì hầu hết các hạng mục khác hỏng giữa đường vẫn còn xoay xở được, còn phanh hỏng thì không có phương án thay thế tức thời. Với phanh đĩa, nhìn má phanh qua khe nhìn ở khuỷu bánh: nếu tấm bố đã mỏng gần sát đế kim loại, đề nghị chủ xe thay trước khi bạn nhận xe. Với phanh cơm, bóp mạnh tay nắm và quan sát hành trình của cần phanh: ăn quá sâu, hoặc bóp tới sát đáy mà vẫn yếu, đều là dấu hiệu cần xử lý. Khi chạy thử, chọn đoạn đường vắng, phanh gấp một lần từ tốc độ vừa để thử độ ăn của cả phanh trước lẫn phanh sau: phanh trước phải ăn dứt khoát, không kêu rít, phanh sau giữ được đuôi xe ổn định. Nếu xe có tiếng kim loại va chạm khi phanh, hoặc tay nắm có cảm giác mềm như bọt, tức là trong hệ thống còn lọt khí hoặc má phanh đã chai, đó là điều không nên chấp nhận. Với xe cho khách thuê hằng ngày, má phanh thường mòn nhanh hơn xe nhà, nên đây là điểm hay gặp nhất trên xe dịch vụ và cũng là điểm đáng để bạn chậm lại vài phút.

Lốp, vành và hệ thống truyền động

Lốp quyết định độ bám, mà độ bám quyết định cả hiệu quả phanh lẫn độ vững của khúc cua. Nhìn gân lốp: các rãng phải còn sâu và rõ, nếu hoa lốp đã nhòe, mép ngoài mòn lệch hẳn so với mép trong thì xe đã chạy nhiều hoặc cân bánh không chuẩn. Ấn mạnh vào thành lốp để ước lượng áp suất: lốp non hơi khiến xe nặng đuôi và tốn xăng, lốp căng quá lại giảm độ bám trên đường gồ ghề. Nhìn vành bánh: nan hoa thẳng, không cong vênh, không nứt, ốc vít ở mâm còn đủ và được siết chặt. Với xe số, quan sát dây xích: không gỉ sắt cứng đầu, không lỏng lẻo quá mức, tay nhấc dây xích lên được khoảng một đến hai phân rồi trở về vị trí. Với xe ga, dây cua roăng phải căng đều, không phát ra tiếng hú khi chạy. Đây cũng là lúc nhìn quanh lốc máy và gầm xe xem có vết xì nhớt không: một vệt nhớt ướt dưới bụng máy là dấu hiệu cần hỏi rõ, vì xì nhớt giữa đường là một trong những lý do khiến chuyến đi phải dừng giữa chừng.

Đèn, còi, gương và bảng đồng hồ

Nhóm hạng mục về điện và tầm nhìn hay bị xem nhẹ nhất, dù chúng quyết định việc bạn được người khác nhìn thấy và chính bạn nhìn thấy đường. Kiểm tra theo thứ tự: đèn pha sáng ở cả hai chế độ chiếu xa chiếu gần, đèn hậu và đèn phanh sáng khi bóp phanh, đèn xi nhan hai bên nháy đều với tần suất như nhau, còi kêu to rõ không bị rè. Gương hai bên phải chỉnh được và giữ chặt sau khi chỉnh; nếu gương rung lắc theo đường tức là ốc gương đã lỏng. Bảng đồng hồ phải hiển thị đúng: kim hoặc màn hình hoạt động, kim báo xăng chạy, đèn báo số hoặc đèn báo chân chống bật tắt đúng lúc. Với những chuyến đi có đoạn chạy đêm hoặc sương sớm, nhóm hạng mục này không còn là tiện nghi mà là trang bị an toàn: chạy đêm mà đèn hậu không sáng, hoặc xi nhan hỏng ngay giữa ngã tư, đều là những rủi ro hoàn toàn có thể loại trừ từ trước cửa hàng.

Cốp, khóa và đồ đi kèm

Sau phần kỹ thuật là phần đồ đạc. Mở cốp, kiểm tra khóa cốp và khóa cổ: khóa phải xoay trơn, không bị kẹt, không phải rung máy hay gõ nhẹ mới mở được. Đếm lại đồ đi kèm theo thỏa thuận: mũ bảo hiểm mấy chiếc, chất lượng ra sao, có áo mưa hay không, giấy tờ xe nằm ở đâu trên xe hoặc ai giữ. Quan sát quanh thân xe và hai bên hông để ghi lại các vết trầy xước, móp mép sẵn có, kể cả những vết nhỏ, vì đây là căn cứ so sánh khi trả xe. Với xe có chân chống bên, thử chống và day nhẹ thử độ vững. Với xe ga, đừng quên mở nắp bình xăng xem còn bao nhiêu, và hỏi chủ xe lần gần nhất xe được bảo dưỡng khi nào để hình dung tuổi của nhớt và các tấm lọc. Mọi ghi nhận của bạn nên được nói ra cho chủ xe cùng nghe thấy, để hai bên cùng biết rõ tình trạng xe lúc bàn giao, tránh về sau mỗi bên nhớ một kiểu.

Chạy thử: vòng cuối không được bỏ

Chạy thử là hạng mục duy nhất phát hiện được những lỗi mà nhìn tĩnh không bao giờ thấy. Chọn đoạn phố vắng gần cửa hàng, chạy một vòng đủ dài để xe lên hết dải tốc độ bạn sẽ dùng. Trong vòng chạy thử, để ý ba thứ: máy nổ có êm không, tay ga có nhạy và đều không, và phanh có ăn đều tay ở cả hai bánh không. Với xe số, thử vào số ở vài mức tốc độ khác nhau, lắng nghe tiếng xích và hộp số; với xe ga, thử tăng tốc từ chỗ đứng yên và giữ ga đều ở tốc độ trung bình, nghe lốc máy có tiếng rè không. Nếu muốn làm kỹ hơn, hãy áp dụng luôn kinh nghiệm đi thử xe quanh quận trước khi quyết định thuê: chạy thử càng gần với điều kiện thực tế của chuyến đi, phát hiện càng sớm. Kết thúc vòng thử, đứng lại nghe máy không tải lần cuối, rồi nhìn xuống đất kiểm tra xem có giọt dầu hoặc nước nào nhỏ ra từ gầm xe hay không.

Ghi nhận thế nào để không tranh cãi lúc trả xe

Cách ghi nhận quan trọng ngang với việc kiểm tra. Nguyên tắc: mọi ghi nhận phải có thời điểm và có bằng chứng. Sau khi rà soát xong phần tĩnh, chụp một vòng ảnh quanh xe, chụp kỹ các vết xước sẵn có, chụp cả đồng hồ công tơ mét để фикс số cây số lúc nhận. Nếu phát hiện lỗi nào đó, nói trực tiếp cho chủ xe nghe ngay tại cửa hàng, và nếu được, nhắc lại một lần qua tin nhắn để có bản viết. Với những lỗi được chủ xe hứa xử lý sau, ghi rõ hứa xử lý gì và trong bao lâu. Trả xe là lúc bạn lặp lại đúng trình tự: rà lại các điểm đã ghi, đối chiếu ảnh, xác nhận không có điểm mới phát sinh. Một quy trình nhỏ như vậy giữ cho cả hai bên nhẹ lòng, và cũng là lý do nhiều khách thuê quen luôn mang theo thói quen kiểm tra này cho mọi lần thuê về sau.

Câu hỏi thường gặp

Kiểm tra hết danh sách này mất bao lâu?

Khoảng mười phút cho phần tĩnh và thêm mười phút cho chạy thử. So với tổng thời gian của cả chuyến đi, hai mươi phút là chi phí rất nhỏ cho việc loại trừ rủi ro giữa đường.

Nếu chủ xe không cho chạy thử thì sao?

Đó là tín hiệu xấu. Nơi cho thuê nghiêm túc luôn cho khách chạy thử quanh khu vực, vì chính họ cũng muốn xe được bàn giao trong trạng thái rõ ràng. Không được chạy thử, bạn nên cân nhắc chọn nơi khác.

Phát hiện lỗi nhỏ thì nên nhận hay đổi xe?

Lỗi an toàn như phanh yếu, lốp mòn, đèn pha hỏng thì đề nghị xử lý hoặc đổi ngay. Lỗi tiện nghi như gương nứt nhẹ, cốp hơi khó khóa thì có thể chấp nhận, miễn là ghi lại bằng ảnh và nói rõ với chủ xe trước khi nhận.

Tóm lại

Danh sách kiểm tra xe trước khi thuê không dài: giấy tờ, phanh, lốp và vành, truyền động, đèn còi gương, cốp khóa, rồi một vòng chạy thử. Trình tự cố định giúp bạn không bỏ sót, ghi nhận và chụp ảnh giúp bạn không tranh cãi, và một vòng chạy thử đủ dài khiến những lỗi động hiện hình trước khi quá muộn. Cùng với thói quen đọc kỹ hợp đồng, đây là những bước nền tảng trong bộ kinh nghiệm thuê xe cơ bản mà mọi khách hàng mới đều nên thuộc lòng, và các bài viết rộng hơn trên chủ đề kinh nghiệm thuê xe sẽ bổ sung cho từng tình huống riêng mà bạn có thể gặp.