Trước khi ký thỏa thuận và đặt cọc, một vòng chạy thử quanh khu vực nhận xe là bước đơn giản nhất để biết chiếc xe thật sự hợp với bạn hay không. Ảnh chụp và lời giới thiệu không thay được cảm giác phanh ăn thế nào, máy có êm không, và yên xe có vừa chiều cao của bạn. Bài viết này đưa ra một tuyến thử chuẩn, danh sách thứ cần nghe và cần cảm nhận, cùng cách thử riêng cho từng dòng xe.
Câu trả lời nhanh
Yêu cầu chạy thử năm đến mười phút quanh khu vực nhận xe, ưu tiên đoạn đường vắng có một khúc cua và một đoạn thẳng ngắn. Trong vòng thử, kiểm tra bốn nhóm: tiếng máy ở không tải và khi có ga, độ ăn của phanh trước sau, phản ứng của tay lái và giảm xóc qua ổ gà, và sự thoải mái của tư thế ngồi. Bất kỳ điểm nào khiến bạn không chắc tay đều là lý do chính đáng để đề nghị đổi xe trước khi ký, lúc đó việc đổi còn dễ hơn nhiều so với sau khi đã nhận xe.
Vì sao năm phút chạy thử đáng hơn mọi lời giới thiệu
Xe cho thuê cùng dòng có thể khác nhau rõ rệt tùy lịch sử bảo dưỡng: hai chiếc Honda Click cùng đời, một chiếc phanh gọn và máy êm, chiếc kia cần kéo hết cần phanh mới ăn. Chỉ có tay bạn và tai bạn phân biệt được điều đó, và chỉ khi xe đang chạy. Chủ xe nghiêm túc đều sẵn lòng cho chạy thử, vì họ cũng muốn khách nhận đúng xe mình tin tưởng lái; một nơi từ chối chạy thử là tín hiệu đáng cân nhắc.
Chạy thử cũng là lúc bạn phát hiện những thứ không nằm trong bài kiểm tra tĩnh: gương rung khi máy nổ, đèn yếu ở vòng quay thấp, hoặc yên xe cứng kiểu gây mỏi lưng sau nửa giờ. Đây là những chi tiết nhỏ nhưng quyết định trải nghiệm của cả chuyến đi, và đổi xe trước ký luôn nhanh hơn đổi sau khi đã đặt cọc.
Tuyến thử chuẩn: chọn đường vắng, đi hình số tám
Chọn một đoạn đường vắng gần điểm nhận xe, lý tưởng là có đủ một khúc cua, một đoạn thẳng vài chục mét, và một hai ổ gà nhỏ. Mở đầu bằng một vòng chậm quanh điểm nhận để làm quen vị trí phanh và ga. Sau đó lên đoạn vắng: chạy thẳng ở tốc độ vừa, giảm ga, phanh nhẹ rồi phanh gấp một lần ở tốc độ thấp để thử độ ăn phanh. Tiếp theo, vào khúc cua chậm hai vòng theo hình số tám để xem xe giữ ổn định thế nào ở tốc độ thấp.
Kết thúc bằng một lần chạy nhanh hơn một chút trên đoạn thẳng, nghe máy phản ứng khi vặn ga. Tổng lại chưa đến mười phút. Nếu điểm nhận xe nằm trong phố đông không có đoạn vắng, hãy hỏi chủ xe chỉ một vòng quanh khu nhà thờ hay ngõ ít xe; họ thường biết chỗ thử tốt nhất gần đó.
Hai chi tiết nhỏ giúp buổi thử sát thực tế hơn. Một, đeo đúng mũ bảo hiểm sẽ dùng trong chuyến khi chạy thử, vì mũ không vừa hoặc che tầm nhìn cũng là một phần trải nghiệm. Hai, nếu bạn định chở hành lý hoặc balo nặng, hãy thử một vòng ngắn với đồ đã chất lên xe: cốp vừa hay không, và xe có còn ổn định khi có thêm trọng lượng phía sau. Nhiều điểm như cốp kẹp hay giảm xóc yếu chỉ lộ ra khi xe thực sự có tải, và phát hiện tại điểm nhận luôn tốt hơn phát hiện ở bến xe buột chuyến.
Những gì cần nghe khi thử máy
Tai của bạn kiểm tra ba thứ. Thứ nhất, tiếng máy ở không tải: đều và êm là chuẩn; máy rên, bị cùm hay nổ lệ nhịp là dấu hiệu cần hỏi lại. Thứ hai, phản ứng ga: vặn ga máy lên đều và về không tải nhanh; máy hồi chậm, hụt ga hoặc chết máy lúc dừng là vấn đề đáng đổi xe. Thứ ba, tiếng rít khi phanh: phanh khỏe mà rít nhẹ lần đầu là bình thường sau khi đứng lâu, nhưng rít liên tục hoặc va lạch cạch nghĩa là mâm phanh hoặc bố phanh cần xem lại.
Thêm một khoản nghe dành cho xe số: tiếng xích khi chạy. Xích rít khe khe là xích khô hoặc lỏng, một điều chỉnh nhỏ nếu chủ xe có sẵn đồ, nhưng nên làm trước khi bạn nhận xe đi xa. Những điểm này được triển khai chi tiết trong bài viết về những gì cần kiểm tra thêm trước khi đi phượt với xe thuê, phần đọc kỹ dành cho hành trình dài.
Những gì cần cảm nhận qua tay lái
Tay lái nói với bạn ba điều. Một, xe có đi thẳng tự nhiên không: buông nhẹ tay lái trên đoạn thẳng vắng, xe giữ hướng là ổn; kéo lệch một bên nghĩa là bánh xe hoặc tay lái cần chỉnh. Hai, giảm xóc ăn ổ gà thế nào: qua ổ gà nhỏ, xe nảy lên và về lại là chuẩn; lục cục hoặc nảy liên tục là dấu hiệu giảm xóc yếu. Ba, độ nặng của lái: lái nặng bất thường khiến mỏi tay trong phố, còn lái quá rơ khiến xe thiếu chắc ở tốc độ.
Đừng quên phần tư thế ngồi: hai chân chạm đất chắc chắn khi dừng, trọng tâm yên vừa với chiều cao của bạn, và khoảng cách từ yên đến tay lái không khiến bạn phải với. Tư thế không vừa có thể chấp nhận trong mười phút chạy thử nhưng sẽ thành mỏi lưng sau hai giờ trong phố.
Thử riêng từng dòng xe: số, ga và điện
Xe số: thử lần lượt từ chân số một lên bốn rồi về lại, mỗi chân số phải vào ngọt và máy không bị trống ga khi chuyển. Xe tay ga: bấm đề thử hai lần xem máy đề ăn ngay, và thử phanh tay ở tốc độ thấp vì đây là phanh chính của dòng này. Xe máy điện: vặn ga nhẹ xem xe tăng tốc đều, thử cả chế độ tiết kiệm nếu có, và xem đồng báo pin hiển thị đúng lúc nhận đầy. Với mọi dòng, bật đèn xi nhan còi trong lúc xe đứng để hoàn tất vòng kiểm tra.
Nếu chuyến đi của bạn là hành trình xa, chạy thử càng quan trọng: những điểm vượt qua được trong phố có thể thành vấn đề trên đèo dài. Danh sách kiểm tra chuyên cho phượt đã được nêu ở trên; còn thói quen chụp ảnh tình trạng xe trước khi rời điểm nhận là bước nên làm ngay sau buổi thử, vì bộ ảnh ban đầu là căn cứ đối chiếu cho cả chuyến đi.
Sau buổi thử: chốt hay đổi xe
Buổi thử có ba kết cục. Xe ổn: chốt, ký thỏa thuận, chụp ảnh tình trạng và lên đường. Xe có điểm nhỏ như xích khô hay gương lỏng: nói ngay để chủ xe chỉnh tại chỗ rồi thử lại phần đó, thường chỉ mất vài phút. Xe có điểm lớn như phanh yếu hay máy chết ngắt: đề nghị xe khác cùng dòng; một nơi nghiêm túc luôn có phương án. Đừng vì lịch trình căng mà nhận một chiếc xe bạn vừa cảm thấy không chắc tay, vì mọi rủi ro sau đó đều lớn hơn mười phút tiết kiệm được.
Khi chốt, một lần đọc lại điều khoản quan trọng trong chủ đề thuê xe cơ bản và chuẩn bị giấy tờ theo trang thủ tục thuê xe máy là đủ để buổi nhận xe khép lại gọn gàng. Các kinh nghiệm khác về chọn và nhận xe được tổng hợp trong trang kinh nghiệm thuê xe máy để bạn đọc dần trước mỗi chuyến.
Các câu hỏi thường gặp
Chạy thử có phải trả thêm không? Không, chạy thử quanh khu vực nhận xe là phần thông thường của buổi nhận; nếu nơi nào đòi thêm tiền cho việc thử xe, đó là tín hiệu bất thường.
Chạy thử bao lâu là đủ? Năm đến mười phút trên đoạn vắng có cua và ổ gà là đủ cho hầu hết các dòng phổ thông; đi phượt xa thì nên thử kỹ hơn một chút.
Không quen lái có nên tự chạy thử không? Hãy nói rõ với chủ xe để được đi cùng hoặc thử trong ngõ vắng; an toàn của bạn quan trọng hơn mọi thủ tục.
Xe thử thấy ổn nhưng về sau có trục trặc thì sao? Gọi ngay cho chủ xe theo số đã lưu; cách xử lý hỏng nhỏ giữa chặng tùy thỏa thuận từng nơi, đã bàn kỹ trong bài viết về xe thuê hỏng giữa đường.
Mùa mưa chạy thử thế nào? Thử như thường lệ và thêm một lần phanh nhẹ trên đường ướt để cảm nhận độ bám; giảm tốc trong phố mưa luôn là cách an toàn nhất.
Tóm lại
Một vòng chạy thử năm đến mười phút quanh khu vực nhận xe là bước rẻ nhất để tránh nhận nhầm xe: nghe máy, cảm phanh, đo tay lái, và thử đúng cách theo từng dòng số, ga hay điện. Chọn đoạn vắng, đi hình số tám, và mạnh dạn đề nghị chỉnh hoặc đổi xe khi có điểm chưa yên tâm. Làm tốt phần thử, phần còn lại của chuyến thuê gần như luôn suôn sẻ, và đón khung giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để không vội vàng bỏ qua bước này.