Câu hỏi xe máy điện êm hơn hay ồn hơn xe xăng được rất nhiều khách thuê đặt ra, và đa số hỏi vì hai lý do: có người muốn một chiếc xe êm để đi sớm hoặc về khuya không làm phiền hàng xóm, có người lại lo xe quá êm thì người khác trên đường không nghe thấy mình. Câu trả lời ngắn gọn: xe máy điện êm hơn xe xăng ở hầu hết mọi tình huống, nhưng không im lặng hoàn toàn, và trong vài tình huống, chính sự êm đó lại đòi hỏi người lái chủ động bù lại bằng quan sát. Bài viết này bóc tách nguồn tiếng ồn của từng loại xe, giải thích vì sao xe điện êm, và nói rõ khi nào sự êm trở thành điều cần chú ý an toàn, trong loạt câu hỏi thuộc trang hỏi đáp thuê xe máy của Mr Tú Motorbike Rental.
Câu trả lời nhanh
Xe máy điện êm hơn xe xăng rõ rệt ở tốc độ đô thị: không có tiếng nổ động cơ, không có tiếng xả, chỉ còn tiếng mô tơ điện khe khét lúc tăng tốc và tiếng gió, tiếng lốp. Xe xăng ồn ngay từ lúc bật máy, tiếng nổ tăng theo ga, và sau vài năm dùng, cộng thêm tiếng pô rít hoặc bạc đạn mòn, độ ồn còn tăng nữa. Xe điện về bản chất êm hơn, nhưng vẫn có tiếng: mô tơ phát ra âm tần số cao dễ nhận lúc vặn tay ga, và các cụm hỏng nhỏ như lọc gió, má phanh kêu cũng tạo tiếng. Tóm lại, về độ ồn xe điện thắng áp đảo; điều khách thuê cần lưu ý không phải xe ồn hay êm, mà là cách lái an toàn khi chiếc xe của mình gần như không phát ra âm cảnh báo cho người xung quanh.
Tiếng ồn của xe xăng đến từ đâu
Để hiểu vì sao xe điện êm, cần biết trước xe xăng ồn từ đâu. Động cơ xăng hoạt động bằng hàng nghìn vụ cháy nhỏ mỗi phút trong buồng đốt, mỗi vụ nổ tạo một xung âm truyền qua thành máy, qua pô và ra không khí; đó là tiếng nổ quen thuộc nghe được ngay khi bật chìa. Cộng thêm vào đó là chuỗi âm cơ khí: xích cam, piston, dây curoa, bánh răng hộp số, tất cả chuyển động liên tục và mỗi chi tiết mòn dần theo năm tháng lại kêu thêm một lớp. Nhấn ga là vòng máy tăng, tần số và cường độ âm tăng theo, nên xe xăng càng chạy nhanh càng ồn, và xe cũ thường ồn hơn xe mới cùng đời. Với khách thuê, xe xăng cũ ồn cũng có một lợi thế bất ngờ: bạn nghe được sức khỏe của xe, tiếng đều là máy còn ổn, tiếng kêu lạ là có thứ cần kiểm tra.
Vì sao xe máy điện êm hơn
Động cơ điện của xe máy điện chỉ có một trục quay và hầu như không có chi tiết cơ khí va đập, không có buồng đốt, không có pô, nên toàn bộ nguồn âm của cụm truyền động chỉ còn tiếng quay nhẹ của mô tơ và hộp số, âm nhỏ, tần số cao, thường bị lấn át bởi tiếng lốp và gió ngay từ tốc độ ba mươi cây số. Không có vụ nổ nào nghĩa là không có rung nổ truyền qua khung xe lên yên và lên tay lái, nên cả người ngồi sau cũng cảm nhận được sự êm: ít rung tay, ít mỏi lưng trên chặng dài, và nói chuyện với nhau dễ hơn không phải gào qua tiếng máy. Độ êm này giữ nguyên theo năm tháng tốt hơn xe xăng, vì ít chi tiết cơ khí nghĩa là ít thứ để mòn và kêu; một chiếc xe điện cũ đôi khi còn êm hơn một chiếc xe xăng mới, chính vì cấu tạo của nó đơn giản hơn hẳn.
Êm hơn nhưng không im lặng hoàn toàn
Đừng hiểu êm là không có tiếng. Xe máy điện vẫn có bốn nguồn âm đáng kể: tiếng mô tơ tăng dần khi vặn ga, một âm rít mỏng thoáng thoảng đặc trưng; tiếng lốp cọ mặt đường, rõ nhất trên nhựa sần và lúc trời lạnh; tiếng gió quanh mũ và kính chắn, nổi bật từ tốc độ bốn mươi cây số trở lên; và các tiếng cơ khí nhỏ như tiếng lắc hoặc phanh kêu khi có cụm cần chăm sóc. Với người đi đường dài, tiếng gió nhanh chóng lấn át toàn bộ phần còn lại, nên khác biệt độ ồn giữa xe điện và xe xăng thu hẹp dần theo tốc độ. Ai từng mong xe điện im như xe đạp sẽ hơi thất vọng ở tốc độ cao, nhưng so sánh ở khung cùng tốc độ trong phố, xe điện vẫn êm hơn xe xăng một khoảng lớn, đủ để cảm nhận ngay trong buổi đầu cầm xe.
Khi nào sự êm lại là bất lợi an toàn
Đây là phần quan trọng nhất với khách thuê. Người đi bộ, người đạp xe và các xe khác quen nghe tiếng máy để biết có xe đến gần, nhất là trong hẻm, ở góc rẽ và khi trời mưa tầm nghe của mọi người bị che bớt. Xe điện gần như không phát tín hiệu âm tự nhiên đó, nên nghĩa vụ quan sát dồn cả về phía người lái xe điện. Ba thói quen bù lại: một, chạy chậm trong hẻm và khu đông người, để kịp dừng khi ai đó bỗng băng qua; hai, bấm còi sớm hơn mức bạn quen với xe xăng, trước khi vào các điểm mù như cửa hẻm ra đường lớn hoặc rẽ vào ngõ; ba, giả định người phía trước không biết bạn đang tới, tránh bám sát sau người đạp xe hoặc người bộ hành. Vào ngày mưa, khi cả tầm nhìn lẫn tiếng động môi trường đều xấu đi, các lưu ý chung về đi mưa với xe máy điện đã được bàn trong bài đi mưa với xe máy điện có nguy hiểm không càng cần được áp dụng nghiêm, vì chiếc xe êm của bạn trong mưa gần như tàng hình với đôi tai người đi đường.
Mũ bảo hiểm, tai nghe và việc nghe tiếng đường
Nhiều người lái xe xăng quen dựa vào tiếng máy mình để ước tốc độ và thời điểm nhường, lên xe điện mất tín hiệu quen thuộc đó dễ nhầm lẫy lúc đầu, vặn ga nhẹ hơn hoặc phanh sớm hơn cần. Sau vài buổi, đa số tự cân lại bằng tai và tay ga mới. Một lưu ý nhỏ về trang bị: mũ bảo hiểm trùm kín tai cắt bớt tiếng gió nhưng cũng cắt bớt tiếng còi và tiếng xe khác; khi đội mũ trên xe điện, bạn nghe được nhiều âm thanh môi trường hơn trên xe xăng vì không bị tiếng máy mình che, đó là lợi thế an toàn đáng giá, nên hạn chế đeo tai nghe khi lái, dù đi xe gì. Câu hỏi chọn mũ cho xe điện cũng được trả lời kỹ trong bài xe máy điện có cần đội mũ bảo hiểm không, câu trả lời tóm lại là có, và mũ đạt chuẩn còn là cách nghe đường tốt hơn nhờ phần che tai.
Độ êm ảnh hưởng thế nào đến chi phí thuê và trải nghiệm
Khách thuê hay hỏi êm hơn thì có đáng chọn hơn không. Cân giữa hai dòng xe, độ êm là một trong những lợi thế rõ nhất của xe điện, ngang hàng với chi phí nhiên liệu thấp đã được so sánh trong bài xe máy điện có rẻ hơn xe xăng không: một bên cho lợi thế tiền, một bên cho lợi chất trải nghiệm. Êm nghĩa là về nhà ban đêm không làm động hàng xóm, đi sớm sáng không đánh thức cả xóm, và chở người già, trẻ nhỏ phía sau thì đỡ mệt tai và mệt người. Đổi lại, nếu chuyến đi của bạn chạy liên tỉnh đường dài nơi trạm sạc thưa, xe xăng vẫn là lựa chọn an toàn hơn dù ồn hơn, vì độ ồn không bù được cho thời gian chờ sạc giữa đường. Quy tắc chọn đơn giản: nội đô và quãng ngắn thì xe điện êm là điểm cộng lớn; đường dài thì ưu tiên xe xăng và chấp nhận tiếng máy.
Câu hỏi thường gặp
Xe máy điện cũ có ồn hơn xe mới không?
Tăng rất ít so với xe xăng cùng tình trạng. Nguồn âm có thể tăng trên xe điện cũ là tiếng lỏng của khớp nối hoặc phanh kêu, nhưng không có hiện tượng pô rít, bugi nổ mạnh như xe xăng cũ, nên về tổng thể xe điện giữ độ êm rất tốt theo tuổi đời.
Sạc xe ban đêm có ồn không?
Chủ yếu im lặng, chỉ có tiếng quạt tản nhiệt của sạc khe khét trong những phút đầu, đủ nhỏ để không ảnh hưởng giấc ngủ nếu xe sạc cách phòng một bức tường. Nếu nghe tiếng kêu lạ liên tục từ cụm sạc hoặc xe, ngắt và hỏi chủ xe.
Đi nhóm bằng xe điện có dễ lạc nhau không?
Có thể, vì trên xe xăng nhóm quen nghe tiếng nhau để biết vị trí, xe điện êm khiến mỗi người tự chạy của mình. Khi đi đoàn xe điện, thỏa trước các điểm chờ và giữ tầm nhìn thay vì dựa vào thính giác, vấn đề này tự mất.
Tóm lại
Xe máy điện êm hơn xe xăng ở mọi khung tốc độ đô thị, giữ độ êm tốt theo thời gian, và sự êm ấy làm tăng chất lượng trải nghiệm mỗi ngày cho khách thuê. Đổi lại, người lái xe điện cần chủ động quan sát và bấm còi đúng lúc, vì chiếc xe gần như không tự phát tín hiệu âm cho người xung quanh. Các câu hỏi khác về dòng xe điện được gom tại trang chủ đề xe máy điện. Mr Tú Motorbike Rental hỗ trợ khách thuê qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày.