Câu trả lời nhanh
Có hay không phụ thuộc vào loại bảo hiểm bạn đang nhắc tới. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới gắn liền với chiếc xe, nên việc đầu tiên khi thuê xe là xác nhận xe đã có giấy chứng nhận bảo hiểm còn hiệu lực. Ngoài loại bắt buộc đó, mọi bảo hiểm thêm đều là tự nguyện: nếu bạn chỉ đi phố vài ngày và đã có bảo hiểm cá nhân thì chưa chắc cần mua thêm; nếu bạn đi đường dài, cung đường núi hoặc chưa có bất kỳ lớp bảo vệ nào thì một gói bảo hiểm tai nạn là khoản chi rất nhỏ so với rủi ro phải tự gánh. Lưu ý quan trọng: bảo hiểm không bao gồm trong giá thuê xe, khách hàng tự chịu trách nhiệm chuẩn bị bảo hiểm cần thiết cho chuyến đi.
Bảo hiểm bắt buộc gắn với xe hay với người thuê
Pháp luật chia bài toán này thành hai lớp tách biệt. Lớp thứ nhất là bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới, thường gọi tắt là bảo hiểm TNDS: chủ xe tham gia giao thông ở Việt Nam phải có giấy chứng nhận còn hiệu lực khi xe lưu thông. Xe bạn thuê, nếu từ 50cc trở lên, thuộc diện bắt buộc này, và nghĩa vụ pháp lý thuộc về chủ sở hữu xe. Nghị định 67/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định điều kiện, mức phí và mức trách nhiệm của loại bảo hiểm này.
Lớp thứ hai là các bảo hiểm tự nguyện như bảo hiểm tai nạn con người, bảo hiểm người ngồi trên xe hay bảo hiểm vật chất xe. Không quy định nào buộc người thuê mua các gói này, và cũng không quy định nào buộc bên cho thuê tặng kèm. Vì hai lớp tách biệt, bạn cần nhìn cả hai: xe đã có lớp bắt buộc chưa, và bản thân có cần lớp tự nguyện nào không. Nếu còn băn khoăn về pháp lý khi thuê xe, chuỗi bài viết về giấy tờ và pháp lý khi thuê xe máy giải thích từng loại giấy tờ theo tình huống cụ thể.
Điều cần kiểm tra trên giấy chứng nhận bảo hiểm của xe thuê
Khi nhận xe, bạn có quyền đề nghị xem giấy chứng nhận bảo hiểm TNDS, như kiểm tra phanh trước khi nhận xe. Ba thông tin đáng quan tâm nhất là biển số hoặc số khung trùng khớp với xe, thời hạn hiệu lực còn bao trùm thời gian thuê, và tên doanh nghiệp bảo hiểm cùng đường dây nóng ghi trên giấy. Một giấy chứng nhận hết hạn hoặc ghi sai xe khiến lớp bảo hiểm bắt buộc trở nên vô dụng, và khi bị kiểm tra trên đường, người điều khiển xe là người trực tiếp phải giải trình.
Theo quy định hiện hành, thời hạn giấy chứng nhận tối thiểu một năm và tối đa ba năm; mức phí tham chiếu cho mô tô hai bánh từ 50cc trở lên không kinh doanh vận tải rất thấp, chỉ vài chục nghìn đồng mỗi năm; giới hạn trách nhiệm bồi thường với thiệt hại về sức khỏe, tính mạng của mỗi người trong mỗi vụ tai nạn là 150 triệu đồng. Con số đó cho thấy bên cho thuê không có lý do để xe rớt bảo hiểm, nhưng mức bồi thường có giới hạn, không phải bùa phép vô hạn. Để hiểu rõ quy định khi thiếu giấy tờ trên đường, phần hỏi đáp thuê xe máy tổng hợp những tình huống hay gặp nhất.
Khi nào nên mua thêm bảo hiểm tự nguyện
Vài tình huống khiến lời khuyên mua thêm trở nên rõ ràng. Thứ nhất là chuyến đi dài ngày hoặc cung đường núi, nơi tai nạn ít hơn phố nhưng nghiêm trọng hơn khi xảy ra. Thứ hai là bạn mang theo máy ảnh, điện thoại hay hành lý giá trị lớn, thứ mà bảo hiểm TNDS của xe không đụng tới. Thứ ba là bạn chưa có hợp đồng bảo hiểm sức khỏe hay tai nạn nào, vì nếu chẳng may gặp nạn, toàn bộ chi phí điều trị nằm trên vai bạn. Ngược lại, nếu bạn đi lại quen thuộc trong thành phố và đã có bảo hiểm tai nạn từ công ty, mua thêm cho chuyến thuê ba ngày chỉ là lựa chọn an tâm.
Cách ra quyết định đơn giản là tự hỏi: nếu may rủi xảy ra, ai trả tiền và bao nhiêu. Nếu bạn phải trả toàn bộ và con số có thể chạm tới hàng chục triệu đồng cho một ca điều trị, thì một gói bảo hiểm tai nạn vài chục nghìn đồng mỗi ngày đáng để cân nhắc. Nếu đã có lớp bảo vệ khác bù đắp, phần việc còn lại chỉ là giữ giấy tờ gọn gàng và đi cẩn thận.
Các gói bảo hiểm tự nguyện phổ biến cho người đi xe máy
Ba nhóm sản phẩm mà người thuê xe hay quan tâm. Nhóm thứ nhất là bảo hiểm tai nạn con người, chi trả tiền điều trị hoặc trợ cấp khi người được bảo hiểm bị thương tích do tai nạn. Nhóm thứ hai là bảo hiểm người ngồi trên xe, chi trả cho chính người điều khiển và người ngồi khi có tai nạn mà TNDS không phủ hết. Nhóm thứ ba là bảo hiểm vật chất xe, ít liên quan tới người thuê vì rủi ro hỏng xe xử lý theo thỏa thuận thuê, nhưng đáng cân nhắc nếu bạn đi cung đường đá dăm, đường đất nhiều ổ gà.
Một điểm hay bị bỏ qua: bảo hiểm TNDS chỉ chi trả cho thiệt hại của bên thứ ba mà xe gây ra trong phạm vi giới hạn trách nhiệm, phần vượt quá hoặc thiệt hại của chính người gây tai nạn không thuộc phạm vi này. Muốn bảo vệ cả bản thân và hành lý, phải nhìn sang sản phẩm tự nguyện. Cũng cần nói thẳng: giá thuê xe không bao gồm gói tự nguyện nào, việc mua và chi phí là của khách; điều khoản mỗi gói khác nhau nên hãy đọc kỹ phạm vi và loại trừ trước khi thanh toán. Các kỹ năng chuẩn bị trước chuyến đi được tổng hợp trong loạt bài kinh nghiệm thuê xe máy dành cho người mới lẫn người đã quen đường.
So sánh chi phí nhỏ với rủi ro lớn
Hãy đặt các con số cạnh nhau. Một ngày thuê xe phổ thông ở Hà Nội chỉ bằng vài bát phở, trong khi một ngày nằm viện do gãy xương sau va chạm có thể tốn từ vài triệu tới hàng chục triệu đồng, chưa kể thời gian mất việc. Một gói bảo hiểm tai nạn du lịch ngắn ngày thường chỉ bằng một phần rất nhỏ chi phí chuyến đi, nhưng đổi lại là giới hạn chi trả dùng được cả khi té xe đường trường. Nhiều khách đi phượt nhiều năm vì thế duy trì thói quen mua bảo hiểm mỗi chuyến: mua sự an tâm và tránh biến tai nạn nhỏ thành gánh nặng tài chính lớn.
Tuy vậy, đừng để nỗi sợ dẫn tới mua tràn lan. Ba nguyên tắc thực dụng: chỉ mua phạm vi mình chưa có, chỉ mua thời gian đúng bằng thời gian đi, và luôn ưu tiên sản phẩm của doanh nghiệp bảo hiểm uy tín có đường dây hỗ trợ rõ ràng. Với khách đã có bảo hiểm tai nạn cả năm, thêm gói trùng lặp cho chuyến hai ngày là tiền lãng phí; với khách chưa có gì trong tay mà đi bốn ngày vùng cao, gói tai nạn ngắn ngày gần như là điều hiển nhiên.
Những câu hỏi nên đặt trước khi nhận xe thuê
Vì bảo hiểm không có trong giá thuê, cách tốt nhất tránh hiểu lầm là hỏi thẳng trước khi ký thỏa thuận: xe đã có giấy chứng nhận bảo hiểm TNDS còn hiệu lực chưa và có thể xem bản giấy hoặc bản điện tử được không; nếu xảy ra va chạm, quy trình báo cho bên cho thuê và doanh nghiệp bảo hiểm diễn ra như thế nào; thiệt hại với chính xe thuê được xử lý theo thỏa thuận ra sao; và nếu muốn mua bảo hiểm tai nạn cho bản thân, có cách mua nhanh trong ngày không. Đặt câu hỏi không phải khó tính mà là cách bạn bảo vệ chính mình, tương tự kiểm tra xe trước khi nhận. Các thủ tục cần chuẩn bị được liệt kê trong trang câu hỏi thường gặp về thủ tục thuê xe, và chi tiết theo từng loại xe luôn nên xác nhận trực tiếp với Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trước khi đến nhận xe.
Các câu hỏi thường gặp
Xe thuê đã có bảo hiểm TNDS thì mình có bị phạt nếu bị kiểm tra không? Nếu giấy chứng nhận còn hiệu lực và bạn xuất trình được theo yêu cầu, phía xe đã hoàn thành nghĩa vụ bắt buộc. Nếu giấy hết hạn hoặc không tìm thấy, người điều khiển xe phải giải trình trên đường, nên đừng ngại yêu cầu xem trước khi nhận xe.
Bảo hiểm TNDS của xe có chi trả cho mình khi mình té xe không? Không. TNDS bảo vệ bên thứ ba bị thiệt hại do xe gây ra trong giới hạn trách nhiệm, không chi trả cho chính người điều khiển hay người ngồi trên xe. Muốn bảo vệ bản thân, bạn cần gói tai nạn hoặc người ngồi trên xe.
Bên cho thuê có bán kèm bảo hiểm tự nguyện không? Giá thuê không bao gồm bảo hiểm và khách hàng tự chịu trách nhiệm chuẩn bị bảo hiểm cần thiết cho bản thân. Nếu cần, hãy hỏi trực tiếp để được hướng dẫn, đừng mặc định đã có trong giá.
Mua bảo hiểm cho khách nước ngoài có khác không? Nguyên tắc giống nhau: TNDS gắn với xe, bảo hiểm con người là tự nguyện. Khách quốc tế nên lưu ý thêm giấy phép lái xe hợp lệ, vì lái xe không đúng giấy phép có thể ảnh hưởng tới quyền lợi bồi thường.
Tóm lại
Câu hỏi có nên mua bảo hiểm thêm khi thuê xe máy không không có một đáp án đúng cho mọi người, nhưng có một khung suy nghĩ đúng: trước tiên xác nhận xe thuê đã có bảo hiểm TNDS bắt buộc còn hiệu lực, vì đó là lớp bảo vệ pháp lý tối thiểu gắn với chiếc xe; tiếp đó nhìn vào bản thân để quyết định có cần thêm lớp tự nguyện nào cho con người và hành lý hay không, với khách đi đường dài hoặc chưa có bảo hiểm cá nhân nào thì câu trả lời thường nghiêng về có. Hãy nhớ rằng bảo hiểm không nằm trong giá thuê, thỏa thuận cụ thể cần xác nhận với Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, và giấy tờ liên quan nên chuẩn bị theo hướng dẫn trong phần thủ tục thuê xe. Một chuyến đi an toàn không chỉ nhờ tay lái, mà còn nhờ việc bạn chuẩn bị đúng lớp bảo vệ trước khi vặn chìa khóa.
Nguồn tham khảo
- Nghị định 67/2023/NĐ-CP của Chính phủ quy định về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới (Cổng thông tin điện tử Chính phủ)
- Quy định mới về mức phí bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới (Báo điện tử Chính phủ)