Câu hỏi nghe đơn giản nhưng trả lời sai có thể khiến bạn ra về với mức phạt gấp nhiều lần dự tính. Từ khi Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ năm 2024 và Nghị định 168/2024 có hiệu lực, cách tính nồng độ cồn đối với người lái xe máy đã thay đổi đáng kể so với các quy định cũ. Bài viết này giải thích từng mức nồng độ tương ứng với mức phạt nào, ngoài tiền phạt bạn còn mất những gì, và những điều người thuê xe máy nên biết để không tự đưa mình vào tình huống khó xử.
Không có mức cồn nào là an toàn theo luật hiện hành
Điểm quan trọng nhất cần nắm trước tiên: luật hiện hành nghiêm cấm lái xe sau khi đã uống rượu, bia, bất kể nồng độ đo được bao nhiêu. Nói cách khác, tại Việt Nam hiện không tồn tại khái niệm ngưỡng cồn được phép đối với người điều khiển xe máy. Nếu bạn được đo ra có cồn trong khí thở, dù chỉ rất nhẹ, bạn đã vi phạm quy định cấm lái xe sau khi uống rượu, bia.
Tuy cồn bất kỳ là vi phạm, mức xử phạt lại chia thành ba khối theo nồng độ cụ thể. Chính vì thế câu hỏi nồng độ bao nhiêu bị phạt bao nhiêu tiền vẫn cần trả lời chính xác từng khối, vì số tiền chênh nhau rất lớn giữa khối thấp nhất và khối cao nhất. Người đi xe máy chịu mức phạt riêng, khác với ô tô, nên đừng lấy con số phạt của ô tô để áp cho xe máy.
Bảng mức xử phạt theo từng khối nồng độ
Với người lái xe máy, Nghị định 168/2024 quy định ba mức như sau. Khối thứ nhất, nồng độ cồn chưa vượt quá 50 miligam trong 100 mililít máu hoặc chưa vượt quá 0,25 miligam trong một lít khí thở: phạt tiền từ 2 đến 3 triệu đồng và trừ 4 điểm giấy phép lái xe. Khối thứ hai, nồng độ vượt quá 50 nhưng chưa quá 80 miligam trong 100 mililít máu, hoặc vượt quá 0,25 nhưng chưa quá 0,4 miligam trong một lít khí thở: phạt tiền từ 6 đến 8 triệu đồng và trừ 10 điểm. Khối thứ ba, nồng độ vượt quá 80 miligam trong 100 mililít máu hoặc vượt quá 0,4 miligam trong một lít khí thở: phạt tiền từ 8 đến 10 triệu đồng và tước giấy phép lái xe từ 22 đến 24 tháng.
So sánh nhanh để thấy mức độ nghiêm trọng: khối thứ nhất bằng khoảng vài lần tiền xăng cho cả tháng đi lại, còn khối thứ ba có thể gấp ba số đó cộng thêm việc mất giấy phép lái xe gần hai năm. Với người sống bằng xe máy, việc bị tước giấy phép gần hai năm còn nặng hơn bản thân số tiền phạt.
Ngoài tiền phạt, người vi phạm còn mất gì
Thứ nhất là điểm giấy phép lái xe. Mỗi năm người lái xe có 12 điểm, bị trừ hết điểm phải học lại luật và thi lại mới được cấp điểm mới. Trừ 4 điểm một lần trong khối thứ nhất nghe chưa nghiêm trọng, nhưng nếu bạn để dính thêm các vi phạm khác trong năm, số điểm cạn rất nhanh. Khối thứ hai trừ tới 10 điểm gần như xóa sạch điểm của cả năm chỉ sau một buổi nhậu.
Thứ hai là giấy phép lái xe với khối cao nhất: tước từ 22 đến 24 tháng nghĩa là gần như mất phương tiện mưu sinh với nhiều người. Thứ ba là lý lịch vi phạm giao thông được ghi nhận, điều đáng ngại nếu bạn đang làm việc trong ngành yêu cầu lái xe thường xuyên. Thứ tư, nếu say rượu bia mà gây tai nạn, vấn đề không còn dừng ở xử phạt hành chính mà có thể chuyển sang truy cứu trách nhiệm hình sự, khi đó nồng độ cồn là tình tiết tăng nặng.
Quy trình kiểm tra nồng độ cồn diễn ra thế nào
Lực lượng chức năng thường tổ chức các chốt đo nồng độ cồn vào buổi tối và đầu giờ sáng, nhất là sau các dịp lễ, cuối tuần hoặc các mùa cưới hỏi. Người bị yêu cầu đo phải thổi vào thiết bị đo khí thở qua một ống thổi riêng dùng một lần theo hướng dẫn của người thực hiện. Kết quả hiển thị trên thiết bị là căn cứ để phân loại mức vi phạm theo đúng các khối nồng độ đã nêu ở trên.
Bạn có quyền yêu cầu xem kết quả đo và ký vào biên bản sau khi đọc kỹ nội dung. Nếu không đồng ý với kết quả khí thở, luật có quy định cách xác định lại bằng xét nghiệm máu, tuy trên thực tế chênh lệch giữa hai cách đo thường không đáng kể. Điều không nên làm là cãi co, kéo dài hoặc tìm cách né đo, vì hành vi đó có thể bị xử lý thêm về lỗi không chấp hành yêu cầu của người thi hành công vụ.
Bao lâu sau khi uống thì được lái xe
Nhiều người hỏi uống một cốc bia bao lâu thì hết nồng độ. Thực tế không có con số chung cho mọi người, vì tốc độ chuyển hóa cồn phụ thuộc cân nặng, tuổi, tình trạng gan và lượng thức ăn kèm theo. Nói chung cơ thể chỉ xử lý được một lượng cồn nhất định trong một giờ, phần còn lại tồn tại trong máu cho tới khi được chuyển hóa dần, chứ không thể ép bay nhanh bằng cà phê, nước lọc hay tắm lạnh.
Vì thế người lái xe sáng sớm sau đêm nhậu vẫn có thể bị đo ra cồn dù đã ngủ đủ giấc và cảm thấy tỉnh táo. Cảm giác đã ổn không đồng nghĩa máy đo không sáng số. Nếu biết buổi tối hôm trước uống nhiều, sáng hôm sau hãy dùng phương tiện khác hoặc đi cùng người không uống. Với khách thuê xe máy, nguyên tắc an toàn nhất vẫn là nếu có dự định uống trong chuyến đi, hãy đặt lịch trả xe và bàn giao phương tiện cho người khác điều khiển.
Người thuê xe máy cần lưu ý gì
Khi thuê xe máy, việc bạn bị xử phạt nồng độ cồn hoàn toàn thuộc trách nhiệm cá nhân, không liên quan tới chủ xe, nhưng có vài điểm liên quan tới hợp đồng thuê nên biết. Xe bị tạm giữ theo thủ tục hành chính trong một số trường hợp có thể khiến bạn trễ giờ trả xe, và trễ giờ thường phát sinh phụ phí theo thỏa thuận trong hợp đồng thuê. Vì vậy nếu chẳng may dính chốt đo, hãy chủ động báo ngay cho người cho thuê để cùng tính phương án, tránh để quá thời gian thỏa thuận mà không có thông báo.
Cần nhớ rằng khi thuê xe bạn thường đặt cọc theo thỏa thuận, mức phổ biến từ 2.000.000 đến 5.000.000 đồng tùy xe và điều kiện thuê, nên mọi rủi ro phát sinh trong thời gian cầm xe đều ảnh hưởng trực tiếp tới khoản cọc này. Một thực tế nữa là rất nhiều khách thuê xe đi du lịch, dự tiệc cuối tuần rồi lái xe về đêm. Nếu lựa chọn kiểu hành trình này, hãy dành hẳn một người không uống làm nhiệm vụ lái xe, hoặc uống ở chặng cuối sau khi đã cất xe an toàn. Chi phí một đêm gửi xe hoặc một suất xe về luôn rẻ hơn một bản án phạt hàng triệu đồng cộng thêm điểm giấy phép.
Các câu hỏi thường gặp
Uống một chai beer có bị phạt không khi lái xe máy? Có, nếu đo ra cồn trong khí thở là đã vi phạm, mức phạt phụ thuộc khối nồng độ đo được, thấp nhất từ 2 đến 3 triệu đồng.
Nồng độ cồn của xe máy và ô tô phạt giống nhau không? Không, mỗi loại phương tiện có mức phạt riêng trong Nghị định 168/2024, không nên áp con số của ô tô sang xe máy.
Bị phạt khối cao nhất có đi tù không? Riêng vi phạm nồng độ cồn là xử phạt hành chính, nhưng nếu gây tai nạn thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo mức độ hậu quả.
Quyết định phạt có ghi vào hồ sơ lâu dài không? Việc trừ điểm và tước giấy phép được ghi nhận trên hệ thống giấy phép lái xe, ảnh hưởng trực tiếp tới số điểm còn lại của bạn.
Thuê xe máy mà bị tạm giữ xe thì sao? Hãy liên hệ ngay người cho thuê để báo tình huống và thống nhất cách xử lý giờ trả xe, tránh phát sinh hiểu lầm về phụ phí trễ.
Tóm lại
Không có mức cồn nào được coi là hợp lệ khi lái xe máy: khối thấp nhất đã phạt 2 đến 3 triệu đồng, khối cao nhất phạt tới 10 triệu đồng và tước giấy phép gần hai năm. Nếu bạn cần thuê xe máy ở Hà Nội, hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày. Trước khi nhận xe bạn nên đọc thủ tục thuê xe máy tại Hà Nội, tham khảo kinh nghiệm thuê xe máy tại Hà Nội để chọn gói thuê phù hợp, và xem thêm câu hỏi thường gặp về thuê xe máy. Bạn cũng có thể ghé chuyên mục hỏi đáp thuê xe máy để tìm thêm nhiều vấn đề liên quan.