Hữu Liên là thung lũng đá thuộc tỉnh Lạng Sơn, nơi những khối đá tảng chồng lên nhau giữa đồng cỏ rộng, cách Hà Nội chừng một trăm cây số và rất hợp cho một ngày đi xe máy: khởi hành sớm, chơi trọn một ngày ở thung lũng và về đến nội thành trước khung giờ tắc đường chiều. Bài viết thuộc cụm Bắc Cạn – Cao Bằng trong chuyên mục du lịch bằng xe máy, tả lại trải nghiệm một ngày ở Hữu Liên theo từng khung giờ: đường đi, điểm dừng, món ăn đáng nhớ và những lưu ý an toàn riêng của cung đường này.
Câu trả lời nhanh
Một ngày ở Hữu Liên nên khởi hành từ Hà Nội lúc năm giờ rưỡi đến sáu giờ sáng, đi theo hướng cao tốc hoặc quốc lộ lên Lạng Sơn rồi rẽ theo chỉ dẫn vào xã Hữu Liên, tổng thời gian chạy khoảng hai tiếng rưỡi đến ba tiếng kèm nghỉ. Giữa sáng tới nơi, trời còn mát, đi bộ quanh các đồi đá chụp ảnh, trưa ăn ở homestay hoặc quán địa phương trong bản, chiều ghé thác và suối nhỏ gần thung lũng rồi lên đường về khoảng ba giờ để không chạy đoạn đường huyện lúc chạng vạng tối. Mùa đẹp nhất là từ tháng mười đến tháng tư năm sau, trời khô ráu, cỏ vàng nhuộm cả thung lũng.
Lộ trình từ Hà Nội tới thung lũng đá
Từ nội thành Hà Nội, có hai cách đi phổ biến: lên cao tốc hướng Lạng Sơn cho nhanh, hoặc đi quốc lộ cũ nếu muốn chạy chậm ngắm cảnh hai bên. Đi cao tốc, xe máy chỉ được phép chạy đúng làn, giữ tốc độ trong khung cho phép và không vượt xe ở làn khẩn cấp; xuống nút rẽ đúng lối chỉ dẫn vào tỉnh Lạng Sơn, tiếp tục theo đường huyện nhỏ men đồi vào xã Hữu Liên. Đoạn cuối vào thung lũng là đường nhỏ qua các bản, có đoạn dốc cong và nền đất sau mưa nên phải chậm lại.
So với các cung đã có bài viết như đi xe máy đến Hồ Ba Bể lần đầu cần biết gì, quãng đường vào Hữu Liên ngắn hơn và đường đẹp hơn hẳn, nhưng đổi lại phần đi bộ trong thung lũng nhiều hơn: muốn chạm tới các khối đá đẹp phải đi bộ qua bãi cỏ và vạt dốc ngắn, giày đế bám là thứ nên chuẩn bị. Nếu đi theo nhóm, nên hẹn trước điểm tập trung ở đầu bản vì sóng điện thoại trong thung lũng chập chờn.
Khung giờ giữa sáng: thung lũng đá và các khối đá tảng
Điểm nhấn của Hữu Liên là các khối đá granit cổ kểch nằm rải rác trên đồi cỏ, có khối to như ngôi nhà, có khối chồng lên nhau tạo thành vòm thiên nhiên. Giữa sáng khi nắng lên vừa đủ, cỏ còn đọng sương, ánh sáng quét ngang làm khối đá nổi vân mây rất đẹp, đây là khung giờ vàng để chụp ảnh. Đi giữa các khối đá cần để ý nền cỏ trơn sau mưa và mép đá bào mòn trơn như chai, bám vào các gờ đá thay vì kéo cỏ.
Kinh nghiệm của dân phượt đi các góc view ven đường khi chạy xe đến Hồ Ba Bể cũng đúng ở đây: điểm đẹp nhất thường nằm ngay sau một vạt cỏ trống, nên đi chậm và quan sát thay vì lao qua. Nếu mang theo drone hoặc máy ảnh góc rộng, khung trời trong ở vùng biên giúp ảnh rất trong, song cần hỏi thăm địa phương trước khi bay và tôn trọng không gian riêng tư của các hộ dân.
Buổi trưa: ăn uống và nghỉ ngơi
Buổi trưa ở Hữu Liên thường gắn với bữa cơm tại homestay hoặc quán nhỏ trong bản, thực đơn đậm chất miền núi: gà nướng muối ớt, cá suối nướng giấy dó, rau rừng luộc chấm, cùng xôi nếp mới. Giá cả phải chăng nhưng nên hỏi trước khi gọi món với nhóm đông. Trưa miền núi nắng gắt vào khoảng mười một giờ đến một giờ, đây là lúc nên nghỉ ngơi trong bóng mát, tránh chạy xe cũng như đi bộ xa giữa quãng nắng cao điểm.
Nghỉ trưa xong, nếu còn sức, thuê xe buôn bản địa hoặc đi bộ thêm một vòng quanh các đồi thông gần đó, tản bộ trên đường mòn nhỏ dưới tán cây mát. Đồ uống mang theo nên là nước lọc đủ cho cả ngày, vì hàng tạp hóa trong thung lũng thưa; mang theo khẩu trang và kem chống nắng, bụi đường huyện cuối mùa khô khá dày.
Buổi chiều: thác nhỏ, suối và khởi hành về
Chiều muộn ở Hữu Liên có một điểm dừng đáng giá: dòng suối nhỏ và thác thấp dưới chân thung lũng, nước trong vắt và tảng đá quanh suối mát rượi. Đây là chỗ trút hết mồ hôi của ngày đi bộ, nhưng nhớ đá quanh thác rất trơn, đi giày bám và tránh chỗ nước sâu nếu không bơi giỏi. Sau tắm rửa thong thả, khoảng ba giờ chiều là mốc lên đường về nếu muốn về tới Hà Nội trước khi tối hẳn.
Đoạn về thường mệt hơn đoạn đi, vì vậy nghỉ giải lao tại các trạm dừng ven đường: uống nước, duỗi chân vài phút và kiểm tra đèn xe trước khi chạy tiếp vào khung hoàng hôn. Nếu buộc phải chạy lúc chạng vạng, bật đèn sớm, giữ tốc độ vừa và tuyệt đối không vượt xe trên đoạn đường huyện cong. Trước chuyến đi xa như thế này, xem thêm kinh nghiệm mùa đông đến Hồ Ba Bể bằng xe máy để biết cách giữ ấm nếu lỡ đi vào thời tiết lạnh.
Giữ xe và những lưu ý an toàn
Trong thung lũng không có bãi gửi xe lớn; xe thường gửi tại nhà dân hoặc quán ăn kèm đồ ăn, nên hỏi thăm gửi ở đâu và giữ chìa khóa tự mang. Xe máy để ngoài cỏ nên che kín mũ, không để đồ có giá trị trong cốp, mang theo ổ khóa dây để cốp lại cột xe vào cột nhà hoặc gốc cây. Đường vào bản có đoạn qua đất nung, sau mưa phải đi chậm để bánh không trượt vệt đất nhão.
Về an toàn, đây là vùng biên giới nên chỉ đi trong khu vực mở cho khách tham quan, không tự băng qua các rào chắn hoặc đi sát mốc địa giới. Người đi lần đầu nên xem qua danh sách đồ nên mang cho chuyến một ngày như trong bài chuyến cuối tuần đến Pắc Pó bằng xe máy để chuẩn bị đủ dùng mà không nặng chở. Cần thuê xe máy cho chuyến đi Hữu Liên, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày, hoặc xem trước trang bảng giá thuê xe máy để chọn dòng xe và xác nhận giá trước khi nhận xe.
Về giữ sức cho cả đoàn trong ngày dài: chia chuyến đi thành các chặng năm mươi cây số, mỗi chặng nghỉ giải lao một lần ở chỗ có bóng mát, uống nước từng ngụm nhỏ thay vì phốc cạn một lần, và ăn nhẹ trước khi thấy đói. Người mới chạy xa thường mỏi cổ vai và mất tập trung vào khoảng chiều, đó là lúc cần đổi người dẫn đoàn hoặc nghỉ lâu hơn; đừng lấy đà chạy hết bằng cà phê đặc, vì con bù lại sau đó còn nặng hơn. Kỹ năng nhỏ mà hữu ích: giữ đường về tách khác đường đi, chọn trục lớn khi về để đỡ đoạn nhỏ sau khi đã mệt.
Câu hỏi thường gặp
Các thắc mắc thường gặp về một ngày ở Hữu Liên bằng xe máy.
Một ngày ở Hữu Liên có đủ không?
Đủ cho phần thung lũng đá chính và một điểm suối gần. Muốn đi hết các đồi thông và bản lân cận thì nên tính hai ngày một đêm nghỉ homestay.
Đường vào Hữu Liên có khó đi không?
Phần lớn là nhựa tốt, chỉ đoạn cuối vào bản nhỏ và có thể lún đất sau mưa. Xe ga vẫn đi được, chỉ cần chậm ở khúc cong và đoạn dốc ngắn.
Thức ăn ở Hữu Liên có sẵn không?
Có quán và homestay nấu cơm theo yêu cầu, song nên báo trước nếu đi nhóm đông. Mang theo nước và snacks dự phòng vì hàng tạp hóa thưa.
Đi Hữu Liên mùa nào đẹp nhất?
Khoảng tháng mười đến tháng tư, trời khô, cỏ vàng và ít mưa. Mùa hè thường mưa rào chiều, nên dời khung giờ đi sớm hơn.
Thuê xe đi Hữu Liên liên hệ đâu?
Liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để nhận xe đã kiểm tra và xác nhận giá trước chuyến đi.
Tóm lại
Một ngày ở Hữu Liên chạy theo công thức: khởi hành trước sáu giờ sáng, giữa sáng đi bộ chụp ảnh thung lũng đá, trưa ăn cơm bản, chiều ghé suối rồi lên đường về lúc ba giờ. Đường vào đẹp nhưng đoạn cuối nhỏ, giữ xe tại nhà dân và mang đủ nước, giày bám và quần áo gió. Đây là chuyến đi vừa sức cho cả người mới chạy xa, miễn là chuẩn bị kỹ và không chạy tối. Cần thuê xe máy cho chuyến Hữu Liên, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày.