Hoàng hôn ở Tây Thiên là thứ đi kèm chất rừng và chất chùa: mặt trời ngả sau các dãy đồi, ánh vàng đổ dần lên rừng thông và mái chùa, rồi mây tím kéo về phía Tam Đảo. Vùng này không cần điểm ngắm dựng sẵn, vì địa hình chân núi tự cho nhiều khung ngắm, nhưng biết chỗ nào đứng an toàn và giờ nào tới đúng lúc thì bức ảnh và trải nghiệm khác hẳn. Bài này thuộc chuỗi du lịch Vĩnh Phúc – Thái Nguyên trong chuyên mục du lịch bằng xe máy từ Hà Nội, chỉ các kiểu khung ngắm hoàng hôn quanh Tây Thiên, khung giờ cần có mặt, và cách về an toàn sau khi trời ngả tối. Ai cần chọn tháng cho buổi chiều đẹp thì xem bài tháng nào nên đi Tây Thiên bằng xe máy, còn ai muốn thêm điểm chụp ban ngày thì đọc bài những góc chụp ảnh đẹp ở Tam Đảo cho người đi xe máy.
Câu trả lời nhanh
Các khung ngắm hoàng hôn quanh Tây Thiên chia làm ba lớp: lớp khung cao quanh khu vực chùa, ngắm được ánh vàng đổ lên rừng và thung dưới; lớp khúc cua ven đồi trên đường lên, ngắm được dãy núi và mây theo hàng cây; và lớp đồng và thung dưới, ngắm được mặt trời chìm sau silhouettes của đồi. Giờ cần có mặt là trước lúc trời ngả khoảng bốn mươi lăm phút tới một tiếng, và nguyên tắc về là rời điểm trước khi trời tối hẳn, vì đường quanh khu này không có đèn và sương xuống nhanh. Chọn khung theo hướng: khung nhìn về phía mặt trời lặn cho tông vàng, khung quay lưng cho ánh dịu lan lên rừng.
Lớp khung cao quanh khu vực chùa
Vùng đất chùa nằm cao hơn thung dưới, nên các khoảng sân và các quãng quang đãng quanh khu vực đều ngắm được hoàng hôn mà không cần đi xa. Đứng khung cao có ba lợi thế: nhìn được ánh nắng nghiêng rải qua từng tầng rừng, thấy rõ dải mây vàng trước khi mặt trời khuất, và có nền các mái chùa hoặc hàng cây làm tiền cảnh cho ảnh. Chiều muộn khu này thường vắng khách đi sớm, nên yên tĩnh thêm một phần riêng của khung giờ.
Cách đứng hợp lý: chọn nền có khối, chẳng hạn hàng cây hoặc mái nhỏ, để ảnh hoàng hôn có điểm tựa bố cục, và lấy người vào khung ở khoảng ba phần khung thay vì đứng giữa trời. Chụp ngược sáng thì đeo đèn hoặc để điện thoại sạc đủ, vì sau khi mặt trời khuất trời tối nhanh hơn dự tính của nhiều người, và đường bộ xuống các khoảng sân có bậc đá dễ vấp khi thiếu ánh sáng.
Lớp khúc cua ven đồi trên đường lên
Đường lên khu vực Tây Thiên chạy ven các sườn đồi, và nhiều khúc cua mở ra tầm nhìn rộng về phía thung hoặc dãy đồi kia. Hoàng hôn ở đây cho kiểu ảnh hoàn toàn khác với lớp khung cao: đường cong làm đường dẫn, hàng cây hai bên làm khung, và mặt trời lặn ở cuối quãng nhìn. Đây là lớp hợp nhất cho ảnh có xe máy trong khung, vì đường và cảnh là một cặp.
An toàn ở lớp này quan trọng hơn ở mọi lớp khác: chỉ dừng ở chỗ đỗ hoặc lề rộng nhìn thấy từ xa, đặt xe hẳn trong lề, và không đứng trên mặt đường lấy ảnh. Khung cua hoàng hôn đẹp nhất thường ở khúc có tầm thoáng, nhưng cũng là khúc xe chạy nhanh vì đường thẳng trước cua, nên nghe tiếng động cơ vọng lên là tranh thủ ra vào lề sớm. Chụp xong đeo ngay đồ lên, vì đứng ven đường lúc trời ngả tối là chỗ dễ bị xe không nhận ra người.
Lớp đồng và thung dưới: mặt trời chìm sau đồi
Trước khi leo lên, các quãng đường bằng quanh chân núi cho khung hoàng hôn kiểu đồng quê: mặt trời to và đỏ chìm sau rặng đồi hoặc hàng cây xa, và ruộng hoặc mặt nước nhỏ hai bên hứng ánh vàng. Khung này hợp ảnh có khoảng sâu và ảnh chân dung cuối chiều, và dễ kết hợp với bữa ăn chiều ở quán ven đường. Lớp đồng cũng là lớp an toàn nhất để ngắm lâu, vì đường bằng và có quán gần.
Khi chọn khung đồng, nên để mắt cho ba chi tiết: đường điện và cột giữa khung làm ảnh rối, nên đổi góc để né hoặc lấy làm nét cắt; ruộng cạn mùa cuối thu cho mặt nứt đẹp trong ánh vàng; và sau khi mặt trời khuất còn khoảng mười lăm phút ánh dịu, là khung ngắm thật sự của các bức không cần mặt trời. Ai chỉ chụp đúng lúc mặt trời chạm rặng đồi thì thường bỏ lỡ đúng phần đẹp nhất của hoàng hôn.
Khung giờ và mùa cho hoàng hôn Tây Thiên
Theo mùa, giờ mặt trời lặn xê dịch nhiều: mùa đông ngả sớm từ sau bốn giờ rưỡi, mùa hè chậm hơn sau sáu giờ, nên việc cần làm là tra trước giờ lặn của ngày đi rồi lùi bốn mươi lăm phút tới một tiếng làm giờ có mặt. Về mùa, thu cho trời trong và tông vàng đậm nhất; xuân hay có mây đẹp nhưng cũng dễ có mưa phùn chiều; hè thường có mây dày sau rào chiều, và ai đi hè nên theo dõi mây từ ba giờ chiều để quyết định ở lại chờ khung hay về sớm.
Đông là mùa khung hoàng hôn lạ nhất: trời ngả rất sớm, ánh vàng yếu và mỏng, nhưng sương sau đó cho khung tím xanh hiếm gặp. Ai cố tình đi đông để ngắm hoàng hôn nên xếp lịch ngược từ khung tối: rời điểm ngay sau khi ánh dịu hết, và chấp nhận về bằng đường trục chính thẳng với đèn tốt, vì sương dày quanh khu này sau khi mặt trời khuất là chuyện thường chứ không phải ngoại lệ.
Ngắm hoàng hôn rồi về thế nào cho an toàn
Nguyên tắc số một: ngắm xong là về, không ở lại nán sau tối. Khoảng sau hoàng hôn là khung đẹp nhất nhưng cũng là khung bắt đầu nguy hiểm cho người đi xe: sương xuống, nhiệt độ tụt nhanh, và đường quanh khu này tối đen sau khi tắt nắng không bao lâu. Vì thế người đi ngắm hoàng hôn nên mặc áo thêm từ lúc trời ngả, bật đèn ngay khi ánh dịu hết, và về bằng lộ trình quen hơn thay vì thử đường mới trong tối.
Nhóm đi cùng nên chốt điểm gặp và giờ kéo về trước khi tách nhau chụp, vì điện thoại quanh vùng này có chỗ mất sóng, và tìm người trong tối trên đường núi khó hơn nhiều so với giữa ngày. Nếu lỡ ở lại sau tối, hạ độ phóng: chạy chậm, dùng đèn cả hai chế độ, và dừng hẳn nếu sương dày tới mức không thấy đường, có quán ven nào còn sáng thì ngồi chờ tí rồi đi tiếp.
Chuẩn bị xe và đồ cho khung chiều muộn
Xe cho chuyến có ngắm hoàng hôn cần đèn sáng hai chế độ và phanh ăn, vì phần về gần như chắc chắn chạy trong tối hoặc sương; lốp bám tốt cho phần đường ẩm sau chiều. Đồ nên mang theo là một lớp áo ấm, điện thoại sạc đủ hoặc pin dự phòng, và một đèn nhỏ đội đầu hoặc cầm tay cho lúc dặt xe dưới bóng cây. Chụp ảnh hoàng hôn hút pin nhanh hơn chụp ban ngày, nên tắt ứng dụng nền không cần trước khi tới khung.
Khách cần thuê xe máy cho chuyến ngắm hoàng hôn ở Tây Thiên, nên chọn xe vừa sức với người lái và có đèn pha tốt cho phần về khung tối, và có thể liên hệ trực tiếp Mr Tú Motorbike Rental qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn loại xe và thời điểm nhận trả xe phù hợp với khung giờ chiều muộn.
Câu hỏi thường gặp
Khu vực Tây Thiên có ngắm hoàng hôn được không?
Có, các khoảng cao quanh khu vực chùa và các khúc cua ven đồi trên đường lên đều ngắm được, không cần điểm ngắm dựng sẵn. Điều cần chủ ý là chỗ đứng an toàn và giờ rời đi trước khi tối hẳn.
Giờ nào nên có mặt để ngắm hoàng hôn?
Trước lúc mặt trời ngả khoảng bốn mươi lăm phút tới một tiếng, tra giờ lặn của ngày đi rồi lùi lại. Sau khi mặt trời khuất còn khoảng mười lăm phút ánh dịu, là khung đẹp nhất của buổi.
Ngắm hoàng hôn trên đường đèo có an toàn không?
An toàn nếu chỉ dừng ở chỗ đỗ hoặc lề rộng, đặt xe hẳn vào lề, và không đứng che mặt đường. Khúc cua tầm thoáng thường là khúc xe chạy nhanh, nên nghe tiếng động cơ vọng là ra vào lề sớm.
Mùa nào hoàng hôn Tây Thiên đẹp nhất?
Mùa thu cho trời trong và tông vàng đậm nhất; xuân hay có mây đẹp nhưng dễ mưa phùn chiều; hè có mây dày sau rào. Đông ánh vàng yếu nhưng có khung sương tím xanh riêng cho ai chịu lạnh.
Ngắm xong có về kịp Hà Nội trước tối muộn không?
Kịp nếu rời điểm ngay sau khi ánh dịu hết, vì từ chân núi về theo trục chính khoảng một tiếng rưỡi. Nếu ở lại sau tối thì nên về chậm, bật đèn cả hai chế độ, và dừng hẳn nếu sương dày quá.
Tóm lại
Ngắm hoàng hôn ở Tây Thiên là ba lớp khung theo ba lớp địa hình: khung cao quanh khu chùa cho ánh đổ lên rừng, khúc cua ven đồi cho ảnh có đường, và đồng dưới cho mặt trời chìm sau rặng. Có mặt sớm một giờ, đứng an toàn ở chỗ đỗ, và rời đi ngay khi ánh dịu hết là công thức cho một buổi chiều trọn, kèm phần về vẫn tỉnh táo trên yên. Các chặng tiếp theo về vùng này được xếp trong du lịch Vĩnh Phúc – Thái Nguyên để đọc nối tiếp.