Tam Đảo là một trong những điểm chụp gần Hà Nội cho ra ảnh lạ nhất: sương trắng chuyển động liên tục, phố dốc chìm nổi trong mây, và từ lưng chừng dốc nhìn xuống là cả thung lũng trải dài. Nhưng góc đẹp ở đây luôn đi kèm hai thứ: khí ẩm và đường dốc, nên những góc chụp ảnh đẹp ở Tam Đảo cho người đi xe máy phải được chọn theo kiểu của người chạy xe, không phải theo kiểu của người đi ô tô. Bài viết thuộc chuỗi Vĩnh Phúc – Thái Nguyên trong chuyên mục du lịch quanh Hà Nội bằng xe máy. Ai chọn ngày đi theo mây xem bài đi xe máy đến Tam Đảo mùa nào đẹp nhất, và người muốn tham khảo kiểu viết góc chụp ở điểm gần Hà Nội khác đọc bài những góc chụp ảnh đẹp ở Hồ Tây cho người đi xe máy.
Câu trả lời nhanh
Bốn góc chủ lực: phố sương buổi sáng sớm khi thị trấn chưa tỉnh, khu nhà thờ đá với tông xám cổ, các view ven dốc nhìn xuống thung lũng mây, và thác Bác với khung rừng ẩm. Chụp đẹp nhất trong khung sáng sớm và chiều muộn khi sương dày ánh sáng mềm, chụp an toàn nhất khi xe đã gửi ở bãi và máy móc có túi giắt ướt. Người đi xe máy nên ghép góc chụp vào khung nghỉ chân của cung: một góc ở dốc lúc lên, hai góc trong thị trấn, một góc ở chân núi lúc về. Góc đẹp thật sự của Tam Đảo là góc của người sắp sẵn, không phải góc của người tiện qua.
Phố sương khung sáng: góc đặc sản của thị trấn
Góc đáng giá nhất của Tam Đảo không phải một điểm mà là một khung giờ: sáng sớm, khi sương chưa tan và phố chưa kịp đông. Trong khung này, dốc thị trấn thànhnền tự nhiên: các con phố dốc hiện ra từng đoạn trong màn trắng, hàng quán mới mở đèn, và người địa phương đi bộ tạo điểm sống cho khung cảnh. Cách chụp: đứng ở các đoạn dốc giao nhau, lấy một nhánh phố dẫn mắt vào khung, và chờ sương mở khẽ để lấy độ sâu. Máy ảnh của khung này là ánh sáng yếu, nên giữ máy chắc hoặc tựa tay, và đừng xóa vội các khung sương dày: nhiều khi chính khung trắng mù đó lại là khung tâm đắc nhất của buổi sáng.
Nhà thờ đá: góc tông xám
Nhà thờ đá cũ là kiến trúc còn lại mang màu xám rêu đặc trưng, và đây là góc cho ảnh tông cổ: đá, rêu, sương, và tháp cao khép khung trời. Chụp ở đây hợp khung sáng khi sương bò qua tường đá, hoặc khung chiều khi ánh xiên làm nổivân đá. Con người vào khung nên đứng lệch một bên để giữ tỉ lệ với tường cao, và bộ đồ có màu ấm nổi sẽ cắt tông xám đẹp. Vì điểm này yên tĩnh hơn phố, chụp chân dung ở đây dễ hơn ở các góc đông, kể cả ngày thường.
View mây ven dốc: góc của người đi xe máy
Đây là góc riêng của người chạy xe: các đoạn dốc có mặt bằng rộng ven đường, nơi dừng xe hợp lệ và nhìn xuống được thung lũng dưới. Sương buổi sáng thường nằm dưới dạng biển mây trắng, và các dãy đồi xa nổi như hòn đảo trên mây. Khi dừng chụp ở dốc: xe rời hẳn làn đường, đèn hậu hướng về đường, và người không đứng sát mép không có lan can. Đây là góc cần nhất sự kiên nhẫn: mây đổi liên tục, và người chờ thêm mười phút thường được đền bằng một đợt mây mở đều nhất của buổi.
Thác Bác và khung rừng ẩm
Thác Bác ở phần rừng trên của vùng, khung chụp là rừng ẩm với thác trắng giữa màu xanh đậm. Ẩm là điều kiện chụp của góc này: lá cây đọng nước, đá phủ rêu, và thác cho hơi nước quanh ngày. Chụp gần thác cần ống kính lau thường xuyên và người đứng cách mép nước: đá rêu ẩm trơn là chỗ chỉ nhìn chứ không bước. Khung rừng ẩm này hợp ảnh tông lạnh và chủ thể đơn, như một người hoặc một chiếc xe, thay vì ảnh tập thể nhiều lớp.
Lên lịch chụp cho chuyến một ngày
Góc đẹp cộng khung giờ đúng mới ra ảnh, nên người đi trong ngày nên xếp lịch chụp theo nhịp của sương. Sương dày nhất từ sáng sớm tới khoảng tám giờ, và đó là khung cho góc phố sương và nhà thờ đá. Giữa sáng tới giữa trưa, sương tan dần và nắng lên: khung này hợp view mây ven dốc, vì biển mây chưa tan hết mà ánh sáng đã đủ cho ảnh rõ. Buổi chiều muộn, sương quay lại phần nào và phố lên đèn: khung này cho ảnh phố dốc ánh ấm, hợp đóng album bằng vài tấm chân dung. Sắp vậy thì một ngày đủ chạm cả bốn góc chủ lực mà không phải chạy gội vội giữa các điểm, và mỗi góc rơi đúng lúc nó đẹp nhất.
Kỹ thuật chụp trong sương và đồ tối thiểu
Sương đánh lừa máy của ba cách: ánh sáng yếu, độ tương phản thấp, và ẩm. Ba cách đối trị: chọn ISO lên thay vì ghì tay, tăng bù sáng nhẹ để khỏi ảnh xám đục, và mang túi giắt ướt cùng khăn lau nhiều hơn dự tính. Đồ tối thiểu của người đi xe máy: một thân máy hoặc điện thoại với dây đeo chắc, một khăn micro giắt túi ngực, pin dự phòng để nơi ấm, và áo mưa cho người vì trời sương cũng là trời mưa phùn. Ai thuê xe trong ngày chớ quên phần giờ: chụp sương dễ quên thời gian, và trễ giờ trả xe là phát sinh phí không đáng.
Về giữ sức cho buổi chụp: vùng mát làm người quên mất mồ hôi và khát, nên mang bình nước nhỏ giắt balo và uống từng ngụm ở mỗi điểm dừng, ăn nhẹ trước khi leo các đoạn bộ. Chụp sương buổi sáng sớm thì đồ ấm là điều kiện tiên quyết: tay run vì lạnh là mất ảnh nét, và đó là lý do găng mỏng nằm trong danh sách đồ chụp của thị trấn này ngang hàng với pin dự phòng.
Một điều đáng nói với người mang drone hoặc máy cỡ lớn: sương mù ẩm là môi trường khó cho loại máy này, và các quy định bay tại khu vực đông người và gần khu rừng bảo vệ cần được kiểm tra kỹ trước khi tính chuyện bay. Với đa số người, một thân máy và một kính zoom đã đủ cho bốn góc chủ lực, và phần đầu tư đáng giá nhất của chuyên chụp ở đây không phải thiết bị mà là đôi giày bám và chiếc áo gió.
Câu hỏi thường gặp
Sương mù dày có chụp được không?
Được, và đó chính là chất riêng của Tam Đảo. Trong sương dày, chọn chủ thể gần, tông tối đơn giản, và coi lớp sương là một chất liệu của khung chứ không phải vật cản.
Góc nào an toàn cho người mới chạy dốc?
Các mặt bằng rộng có biển dừng hợp lệ hoặc đầu bãi xe. Không dừng sau cua, không dừng trên vai đường hẹp, và mọi khung ven dốc đều để xe rời hẳn làn đường trước khi lấy máy ra.
Chụp ảnh xe máy ở Tam Đảo kiểu gì hợp?
Chụp xe ở các đoạn dốc vắng phía trên, lấy nền mây thung lũng, và giữ xe ở một phần ba khung. Tránh chụp xe giữa phố đông khung trưa, vì dòng khách làm góc lộn xộn hơn đẹp.
Mùa nào cho ảnh đẹp nhất?
Cuối thu và đầu đông cho mây dày trời trong, theo như đã bàn trong bài về mùa đẹp nhất. Còn về khung giờ, sáng sớm luôn thắng mọi mùa.
Cuối cùng, một thói quen nhỏ đáng hình thành: mỗi lần tới một góc, chụp một khung rộng định vị trước, rồi mới chậm rãi tìm khung chủ lực. Khung định vị giúp về nhà kể lại được mỗi góc nằm đâu trong thị trấn, và nhiều khi chính nó lại là khung đứng chính của cả album vì có đủ vị trí lẫn không khí của chuyến đi.
Về gửi xe khi chụp: góc phố sương và nhà thờ đá đều nằm trong bán kính đi bộ của bãi gửi trung tâm, nên thói quen hợp nhất là gửi xe một lần ở đầu thị trấn và mang theo đúng đồ chụp cho buổi, thay vì lần tìm chỗ đỗ ở từng góc. Cách này vừa an toàn cho xe vừa nhanh cho chân, và thời gian tiết kiệm được thường đủ thêm một điểm chụp phụ nữa trước khi sương tan.
Tóm lại
Các góc chụp Tam Đảo ăn khớp với cách di chuyển của người đi xe máy: dừng đúng chỗ hợp lệ, chụp theo khung sương sáng sớm và chiều muộn, giữ đồ trong lớp túi kín, và coi an toàn dốc là ranh giới của mọi khung hình. Chuẩn bị vậy thì Sương tan, xe còn nguyên, người về kịp giờ, và album dày hơn mọi dự tính ban đầu: đó là cách một chuyến Tam Đảo được tính là trọn vẹn theo đúng nghĩa của từ đáng thử.