Chùa Tây Phương nổi tiếng với bộ tượng La Hán cổ và đôi mái chùa cong như chiếc rùa, nằm trên đồi gò vùng Thạch Thất, cách trung tâm Hà Nội chừng ba mươi cây số theo hướng đại lộ Thăng Long. Đi xe máy tới đây vào cuối tuần đã thành thói quen của nhiều người Hà Nội, và câu hỏi ăn gì khi du lịch Chùa Tây Phương bằng xe máy luôn được đặt ra cùng lúc với câu hỏi đi lúc nào đẹp. Bài viết này gợi ý các món nên thử quanh khu chùa và trên cung đường, cách xếp lịch ăn hợp lý với lộ trình một ngày, và vài lưu ý an toàn để bữa ăn không phá hỏng buổi chạy xe.
Câu trả lời nhanh
Vùng Thạch Thất và bán kính quanh chùa là khu vực ven đô còn giữ nhiều món quê: bún, phở gia truyền ở các thị trấn nhỏ, bánh cuốn nóng hấp ngay, nem Phùng kiểu Sơn Tây, chè và các món chay ở khu vực gần chùa. Điểm nhấn đặc sản của cả khu phía tây Hà Nội là sữa Ba Vì, cá rô và các món từ sữa được chế biến, cùng thịt trâu vùng núi đá vôi. Lịch ăn hợp lý cho chuyến một ngày: sáng nhẹ trước khi khởi hành, giữa trưa dừng ăn ở Thạch Thất hoặc trên đường về, và mang theo trái cây, bánh để ăn nhẹ trên đồi chùa. Kinh nghiệm chung của các chuyến phượt xe máy là ăn vừa phải trước khi chạy tiếp, tránh no quá và tuyệt đối không dùng rượu bia trước khi lái xe.
Đặc sản vùng Thạch Thất và Sơn Tây
Khu vực quanh chùa thuộc vùng đồng quê cổ của tỉnh Sơn Tây xưa, nên bản đồ ẩm thực ở đây mang dấu ấn quê: bún đậu ăn kèm đĩa đậu rán vàng ruộm, bún dọc mùng với nước dùng trong, canh cua đồng và các món thanh nhẹ. Nem Phùng là đặc trưng ẩm thực của khu Sơn Tây: từng gói nem bì được gói bằng lá chuối, chấm tương bần, ăn cùng khế chua; mua vài gói về làm quà cũng là thói quen của người đi chùa về. Bánh cuốn ở các vùng này làm mỏng, hấp nóng tại chỗ, chan nước mắm trong veo rắc hành khô; một phần ăn nhẹ trước khi lên chùa là vừa đủ.
Về đồ uống, khu phía tây Hà Nội nổi tiếng với sữa tươi Ba Vì: sữa nóng, sữa đậu nành và các món sữa trân châu xuất hiện dày ở trục đường quốc lộ gần chân núi. Nếu lộ trình của bạn đi vòng qua Ba Vì, dừng thử một ly sữa nóng ở quán ven đường là phần thưởng sau quãng đường 40 km. Kẹo lạc, bánh đúc, ô mai hồng cũng là các món quà nhỏ hay được mua dọc đường về; chọn quán đông khách địa phương là mẹo chọn ngon bền bỉ.
Ăn chay quanh khu chùa
Chùa Tây Phương là chùa Bắc tông, ngày rằm và các ngày lễ thường có bếp chay của nhà chùa hoặc các quán chay nhỏ gần cổng phục vụ du khách. Mâm cơm chay vùng này đơn giản mà đậm đà: đậu phụ om, canh cua chay, rau muống xào tỏi, cà pháo muối, và bát chè hạt sen. Ăn chay trước khi lên thăm chùa vừa hợp không khí, vừa nhẹ bụng cho quãng đường về sau. Ngày thường, các quán cơm bình dân quanh thị trấn phục vụ cả món mặn lẫn món chay, nên nhóm đi chung dễ chia sẻ theo khẩu vị từng người.
Nếu bạn theo lịch ăn chay định kỳ, hãy hỏi trước quán về nước dùng; nhiều quán vùng này nấu nước dùng chay riêng cho khách yêu cầu. Mẹo nhỏ khi ăn ở khu chùa: giữ im lặng tương đối, xếp dép gọn phía ngoài, và không mang thức ăn lên khuôn viên thờ; những chi tiết nhỏ ấy giữ được không khí thanh tịnh cho cả người đi trước lẫn người đến sau. Sau bữa ăn, dừng thêm một trà nóng, chừng hai mươi phút, để bụng ổn định trước khi vào lại đường lớn.
Đồ ăn mang theo cho chuyến đi
Chuyến đi một ngày tới Tây Phương không cần mang theo bếp núc, nhưng một túi đồ ăn nhẹ giúp lịch trình chủ động hơn. Gợi ý hợp lý: trái cây gọt sẵn để trong hộp nhựa như xoài, ổi, hồng chín vào mùa thu, bánh mì que, gói hạt và hai chai nước lọc. Trên đồi chùa có bóng mát và ghế đá, một bữa nhẹ giữa trưa dưới gốc đa cổ thụ là loại dừng chân đáng giá nhất của cả hành trình. Tránh các món nhiều dầu, mắm tôm nồng và đồ lên men: vừa nặng bụng cho người lái xe, vừa mùi hương ám lên xe và đồ đựng.
Cách xếp đồ lên xe cũng là một phần của bài ăn uống: đồ ăn nhẹ để ở ngăn cốp dưới yên, nước lọc trong bình dễ lấy mà không cần xuống xe khi dừng đèn đỏ. Nếu đi nhóm đông, chia đều đồ cho các xe thay vì chất hết lên một xe, vì trọng lượng dồn một phía làm bánh sau nặng và khó xử lý khi vào cua. Thói quen mang rác theo túi riêng, vì xuống chân đồi có thùng rác công cộng; giữ đường quê sạch là phần lễ nghĩa cuối cùng của chuyến đi.
Ăn uống an toàn khi chạy xe máy
Nguyên tắc số một: không dùng rượu bia trước khi cầm lái, kể cả một ly bia hơi giữa trưa nắng. Nồng độ cồn tối đa cho phép khi lái xe máy gần như bằng không theo quy định hiện hành, và vùng ven đô vẫn có các chốt kiểm tra trên trục đường về Hà Nội. Nguyên tắc thứ hai: ăn no vừa, không no căng; bụng quá đầy khiến người lái lơ đãng và dễ buồn ngủ trên đường trường về. Nếu ăn nhiều, nghỉ thêm ba mươi phút, uống trà, rồi mới lên đường.
Nguyên tắc thứ ba liên quan vệ sinh: chọn quán đông khách địa phương, món được nấu nóng tại chỗ, và tránh các thực phẩm để lâu ngoài trời nắng như nem, giò đã cắt sẵn từ sáng. Mùa hè, thêm một ly nước chanh muối sau bữa ăn bù điện giải trước quãng đường nắng gắt về cuối chiều. Cuối cùng, lịch ăn phải neo vào lịch đường: dừng ăn nơi có chỗ để xe trong tầm mắt, khóa cổ và rút chìa, vì các quán ven chùa ngày lễ khá đông và thường xuyên có khách ra vào.
Gợi ý lịch trình ăn trong một ngày
Lịch trình mẫu cho chuyến đi buổi sáng: khởi hành từ Hà Nội khoảng 07:30, ăn sáng nhẹ ở phố hoặc mua bánh mang theo, tới chân đồi khoảng 09:00. Tham quan chùa và chụp ảnh trong khoảng một tiếng rưỡi, ăn nhẹ trái cây trên đồi. Xuống đồi trước 11:30, di chuyển về phía thị trấn hoặc trục đường lớn ăn trưa: bún đậu, nem Phùng hoặc cơm bình dân, kèm ly sữa nóng. Nghỉ trà hai mươi phút, rồi chạy vòng qua khu vực khác hoặc về thẳng Hà Nội, chốt lại bằng một cốc chè hoặc kem ở vành đai gần khu vực Hòa Lạc. Tổng thời gian di chuyển của lịch này khoảng hai tiếng rưỡi trên xe, quãng đường vừa sức với mọi dòng xe cho thuê.
Cách lập kế hoạch đi chùa trọn vẹn, chọn giờ đẹp và chuẩn bị chung cho chuyến đi đã được trình bày chi tiết trong bài kinh nghiệm đi xe máy đến chùa Tây Phương từ Hà Nội, nên đọc trước khi xếp lịch ăn. Các điểm đến khác cùng hướng tây như Ba Vì, Thiên Sơn Suối Ngà thuộc cụm Ba Vì – Hòa Bình – Mai Châu – Mộc Châu, nơi bạn có thể ghép thêm trong cùng ngày nếu xuất phát sớm; còn tổng quan các chuyến đi trong ngày từ Hà Nội nằm ở trang du lịch Hà Nội.
Với người thuê xe
Xe đi Tây Phương chỉ cần dòng xe ga phổ thông hoặc xe số gọn nhẹ; Honda Vision, Honda Click hoặc Yamaha Sirius đều thoải mái với quãng đường này. Giá thuê dao động theo dòng xe, ví dụ Honda Wave, Yamaha Sirius, Honda Click hay Honda Vision; gọi Mr Tú để biết giá hiện tại cùng mức đặt cọc và giấy tờ theo thỏa thuận. Nhận xe buổi sớm, kiểm tra nhớt, phanh và lốp, vì đường về có nhiều đoạn xe tải nặng; hỏi Mr Tú qua Zalo nếu cần xe có cốp rộng để đựng túi đồ ăn và thùng nước. Túi đồ ăn nên để trong cốp, không treo lỏng trên tay lái vì ảnh hưởng xử lý cua.
Có sẵn cốp rộng, mũ bảo hiểm đầy đủ và số liên hệ hỗ trợ trên đường hay không, hỏi trước khi nhận xe.
Các câu hỏi thường gặp
Quanh chùa Tây Phương có quán ăn không? Có các quán cơm bình dân, quán bún và hàng nước ở khu thị trấn gần đó; ngày lễ có thêm bếp chay và hàng quà vặt gần cổng chùa.
Nên ăn chay khi đi chùa không? Không bắt buộc, nhưng ăn chay nhẹ trước khi thăm chùa hợp không khí và nhẹ bụng cho đường về.
Đặc sản nào đáng mua về làm quà? Nem Phùng, kẹo lạc, ô mai hồng vùng Sơn Tây và sữa Ba Vì là các món thường được chọn; mua ở quán đông khách địa phương.
Ăn trưa nên dừng ở đâu nếu đi cùng trẻ nhỏ? Chọn quán có chỗ để xe trong tầm mắt và ghế thoáng mái; không khí yên tĩnh giúp trẻ nghỉ giữa chuyến đi dài.
Có được mang đồ ăn lên khuôn viên chùa không? Không mang vào khu thờ; ăn nhẹ ở khuôn viên ngoài, giữ im lặng và bỏ rác đúng nơi quy định.
Mùa nào có trái cây ngon trên đường đi? Mùa thu có hồng chín và ổi; mùa hè có xoài, vú sữa vùng ven; hỏi đầu mùa giá và nguồn gốc khi mua dọc đường.
Uống rượu bia nhẹ rồi chạy xe về được không? Không; nồng độ cồn cho phép khi lái xe máy gần như bằng không, và vùng ven đô thường có chốt kiểm tra.
Mang nước lọc bao nhiêu là đủ? Khoảng một lít mỗi người cho nửa ngày; mùa hè tăng thêm, và dừng bổ sung tại quán ven đường thay vì mang quá nặng.
Tóm lại
Ăn gì khi du lịch Chùa Tây Phương bằng xe máy không phải câu khó: sáng nhẹ ở phố, trưa dồn cho bún đậu, nem Phùng và ly sữa nóng vùng Sơn Tây, còn trên đồi chỉ cần trái cây và nước lọc. Ăn vừa, nghỉ trà, xa rượu bia, và xếp đồ ăn gọn vào cốp. Một chuyến đi ngon miệng mà vẫn nhẹ tay lái là chuyến đi về nhà an toàn.