Khi thành phố còn ngái ngủ, chiếc xe máy đã lăn bánh trên quốc lộ hướng về vùng núi đá vôi Mỹ Đức: đó là cách nhiều người Hà Nội mở đầu chuyến đi Chùa Hương, tránh nắng, tránh tắc và kịp đến nơi khi sương núi chưa tan. Chuyến sáng sớm đến Chùa Hương bằng xe máy đòi hỏi chút chuẩn bị hơn một buổi dạo nội đô, nhưng đổi lại là một ngày trọn vẹn giữa núi, suối và hương khói. Bài viết này chia sẻ lịch trình khung, cung đường, cách thuê xe và những lưu ý để chuyến đi an toàn kể cả khi xuất phát trước lúc trời sáng.
Vì sao nên đi sớm
Chùa Hương nằm ở huyện Mỹ Đức, cách trung tâm Hà Nội khoảng 60 km, là cụm di tích chùa hang động nổi tiếng trọn vẹn nhất của vùng núi Đáy. Lý do đầu tiên để đi sớm là giao thông: khung giờ 5 giờ sáng, quốc lộ hướng Mỹ Đức gần như trống, bạn tới nơi trong khoảng một giờ rưỡi thay vì hai tiếng rưỡi nếu xuất phát lúc 8 giờ. Lý do thứ hai là thời tiết: buổi sáng sớm ở vùng núi đá vôi thường có sương mỏng, mặt suối Yến tĩnh như gương, là khung cảnh mà khách đến trưa không bao giờ thấy. Lý do thứ ba là tránh chờ: mùa lễ từ sau Tết đến hết tháng ba, hàng ngàn người mỗi ngày, nên kịp bến tàu trước 8 giờ nghĩa là bạn đi thuyền trước khi đám đông dập dền xuống.
Cung đường khung từ nội đô
Từ trung tâm Hà Nội, lộ trình quen thuộc là đi giải phía Nam tới khu vực Ba La, rẽ vào quốc lộ 21B hướng Chương Mỹ, qua đường tỉnh 72 tới Bến Đục, trung tâm cụm di tích Chùa Hương. Tổng chặng chừng 60 đến 65 km tùy điểm xuất phát, mặt đường phần lớn nhựa phẳng, đoạn cuối có vài km đường vùng trước khi tới bến. Xuất phát lúc 5 giờ sáng, bạn có mặt ở bến quanh 6 giờ 30, kịp ăn sáng tại các quán quanh bến rồi bắt chuyến thuyền đầu. Trên đường đi, hai điểm dừng chân kinh điển là khu vực Ba La để đổ xăng mua nước, và khúc qua Chương Mỹ để nghỉ tay, ngắm đồng lúa hai bên đường nếu đi đúng mùa.
Về mùa khô lẫn mùa mưa, mặt đường đều ở trạng thái tốt, nhưng sau mưa lớn vài đoạn vùng Mỹ Đức có thể ướt trơn; đi sớm mùa đông cần chú ý sương mù trên các đoạn đường qua chân núi. Còn một quy tắc bất di bất dịch: nếu ai đề nghị chạy tắt lên cao tốc, từ chối dứt khoát, vì xe máy bị cấm tuyệt đối trên cao tốc, và lộ trình quốc lộ mới chỉ chậm hơn vài phút nhưng an toàn hợp pháp.
Mùa nào đẹp để đi Chùa Hương
Mùa lễ, từ sau Tết Nguyên Đán tới hết tháng ba âm lịch, là thời điểm Chùa Hương đông vui nhất: không khí hương khói rực rỡ, các dịch vụ mở đầy đủ, nhưng giá vé và thời gian chờ cũng ở mức cao nhất. Nếu bạn muốn cảm nhận đúng lễ hội, đi ngày thường trong mùa lễ, tránh cuối tuần, để vừa có không khí vừa không phải chờ thuyền quá lâu. Mùa ngoài lễ, từ tháng tư trở đi, khu di tích trở về vẻ tĩnh lặng: vắng khách, mát, và giá các dịch vụ mềm hơn, hợp cho nhóm muốn đi thong thả ngắm núi. Cuối năm, từ tháng mười một đến tháng giêng, trời se lạnh và hay có sương mù dày vùng núi đá vôi: cảnh đẹp rất thơ nhưng cần chuẩn bị áo ấm và đi chậm.
Nói chung, mỗi mùa một vẻ: lễ hội cho không khí, mùa vắng cho tĩnh tại, và mùa sương cho ảnh đẹp. Điều quan trọng hơn thời điểm là bạn lên khung giờ sớm và giữ lịch trình hợp lý trong ngày.
Lịch trình một ngày gợi ý
Một khung lịch trình được nhiều người áp dụng: 5 giờ 00 xuất phát, 6 giờ 30 tới bến, ăn sáng và gửi xe; 7 giờ 30 xuống thuyền dọc suối Yến, 8 giờ 15 tới bến dưới chân núi; 8 giờ 30 leo hoặc đi cáp treo lên chùa Thiên Trù, thắp hương nghỉ ngơi; 10 giờ 00 đi tiếp lên động Hương Tích, viếng động và ngắm cảnh từ miệng động; 12 giờ 00 xuống chùa Thiên Trù ăn trưa với món cơm chay đặc sản; 14 giờ 00 xuống thuyền về bến; 14 giờ 30 lên xe về Hà Nội, 16 giờ 00 về tới thành phố. Khung này vừa đủ di tích chính, vừa không để bạn về trong tối muộn.
Nếu bạn đi mùa lễ, hãy cộng thêm thời gian chờ thuyền và chờ cáp treo; nếu đi ngày thường ngoài mùa lễ, mọi dịch vụ đều thoáng và bạn có thể đi chậm hơn, dừng lâu hơn ở những góc chụp ảnh ven suối.
Trải nghiệm thuyền trên suối Yến
Chuyến đò suối Yến là phần được nhớ nhất của nhiều du khách: thuyền gỗ tam bản chèo chậm giữa hai bên núi đá vôi, nước xanh in bóng, thỉnh thoảng một con chim vụt khỏi bờ cây. Đi chuyến đầu của ngày, mặt suối còn tĩnh, sương chưa tan hết, bạn có trọn vẹn cảm giác trên đò của những tấm ảnh Chùa Hương kinh điển. Chuyến thuyền thường chở nhiều khách cùng lúc, nếu muốn yên tĩnh chụp ảnh, ngồi hàng ghế sau và ngược hướng, hoặc đặt nguyên thuyền nếu đi nhóm đông. Giữ an toàn trên thuyền bằng cách ngồi đúng chỗ, không đứng dậy khi thuyền đang chèo, và giữ đồ đạc tránh rơi xuống nước.
Xe máy nào hợp cho chặng 60 km vùng núi đá vôi
Chặng này đủ dài để việc chọn xe có ý nghĩa. Xe tay ga như Honda Vision hay Honda Air Blade đi được và êm, nhưng nếu bạn định đi quanh năm hoặc chở hai người, một chiếc xe số bền như Honda Wave hoặc Yamaha Sirius sẽ vững hơn trên dốc và tiết kiệm xăng hơn. Chuyến này không có đèo hiểm, chỉ có dốc dài nhẹ và đường quanh co cuối chặng, nên bất kỳ dòng xe phổ thông nào của tiệm cũng đủ sức. Mức giá thuê từng dòng theo ngày và theo tuần được cập nhật trong bảng giá thuê xe máy tại Hà Nội, bạn nên đối chiếu trước khi đặt.
Chuyến sáng sớm nghĩa là bạn nhận xe từ chiều hôm trước: liên hệ Mr Tú để đặt trước, nhận xe trong giờ mở cửa và trả vào cuối ngày hôm sau theo thỏa thuận thuê theo ngày. Khi nhận xe, kiểm tra đèn, phanh, lốp và xăng, chụp hiện trạng xe, và hỏi rõ quy định về xăng và trả xe. Với chuyến đi vùng, nên đề nghị xe được kiểm tra trước đường dài, đây là đề nghị hoàn toàn hợp lý với mọi tiệm cho thuê uy tín.
Chuẩn bị cho chuyến đi sớm
Xuất phát 5 giờ sáng nghĩa là bạn ăn nhẹ trước khi lên đường hoặc mang theo bánh mì, vì quán quanh bến mở muộn hơn bạn tới. Đồ mang nên gọn: một balo nhỏ với áo gió, nước, bánh, khăn ướt, và một túi đựng giày vì phần leo lên chùa Thiên Trù và động Hương Tích đi bộ khá nhiều, nhiều người thích gửi giày và đi dép. Về trang phục, nếu bạn đi vào mùa lễ hoặc viếng chùa, chọn trang phục kín đáo và lịch sự; mũ bảo hiểm vẫn là vật bất ly thân trên suốt chặng đường.
Về tiền mặt, khu di tích dùng vé vào cổng và các dịch vụ thuyền, cáp treo, ăn uống đều thanh toán tại chỗ, nên mang đủ tiền lẻ. Cáp treo giúp bạn tiết kiệm chặng leo dài nhất, nhưng nếu đi sớm và chân khỏe, đi bộ lên chùa Thiên Trù qua rừng cây là phần trải nghiệm đáng giá của cả chuyến.
Ăn gì ở khu di tích
Món ăn gắn với Chùa Hương nhất là cơm chay chùa Thiên Trù: cơm nóng, rau xào, đậu phụ rán và canh rau nấu đơn giản mà thanh tịnh, hợp với không gian đi chùa. Quanh bến Đục cũng có quán bán bún, phở và đồ ăn sáng phục vụ khách chuyến sớm, giá cả thuộc dạng dân dã của vùng. Nếu nhóm bạn ăn mặn, mang theo đồ ăn nhẹ là giải pháp phổ biến vì các quán quanh khu di tích chủ yếu phục vụ cơm nước đơn giản. Uống nước đủ là điều cần nhớ: chặng leo lên động Hương Tích dài, trời núi dễ làm bạn khát hơn cảm nhận.
An toàn trên đường và ở khu di tích
Với khung giờ mờ sáng, bật đèn xe suốt chặng đầu cho tới khi trời hẳn sáng, giữ tốc độ vừa phải ở các khúc cua qua chân núi vì sương có thể che khuất xe ngược chiều. Đỗ xe ở bến gửi trọn ngày, lấy phiếu gửi và cắm chìa kỹ. Trong khu di tích, đường bậc đá ẩm trơn quanh năm, đi dép hoặc giày có độ bám, vịn tay vịn khi leo bậc hẹp. Cuối cùng, nếu có ai trong nhóm uống bia trong bữa trưa, đổi người lái hoặc bỏ rượu bia hoàn toàn: chặng về chính là lúc cơ thể mệt nhất, cần người cầm lái tỉnh táo nhất.
Các chủ đề du lịch liên quan
Hành trình tới Chùa Hương thuộc cụm lịch trình Ba Vì, Hòa Bình, Mai Châu, Mộc Châu cho các chuyến rong ruổi hướng tây; để mở rộng thêm nhiều ý tưởng cuối tuần, hãy tham khảo tổng hợp gợi ý du lịch Hà Nội bằng xe máy trên trang.