Quanh Hồ Hoàn Kiếm là nơi đặc sản Hà Nội dày đặc nhất: bán kính vài kilomet từ hồ có đủ các món mang tính biểu tượng của ẩm thực thủ đô, từ bún chả nướng than đến chả cá ngon nổi tiếng cả trăm năm, từ que kem trứ tên góc phố đến những gói ô mai và cốm làm quà. Đi xe máy là cách hợp lý nhất để ăn hết vòng này trong một ngày, vì các điểm ẩm thực quanh hồ cách nhau chỉ vài phút chạy xe, và bạn hoàn toàn chủ động dừng lại mỗi khi mùi than nướng kéo chân. Bài viết này xếp hạng các đặc sản phải thử quanh Hồ Gươm theo trải nghiệm thực tế của quán, gợi ý thứ tự ăn hợp lý trong ngày, cách gửi xe ở khu phố cổ, và vài món quà nên mua về cho người thân.

Bún chả phố cổ: món ăn trưa kinh điển

Nếu chỉ được chọn một món để giới thiệu Hà Nội, phần lớn khách du lịch sẽ chọn bún chả, và khu phố cổ quanh Hồ Gươm chính là quê hương của món này. Bún chả là sự hòa quyện của thịt nướng trên than hoa, nước chấm chua ngọt pha theo tỷ lệ riêng của từng quán, bún tươi và rổ rau sống gồm xà lách, tía tô, húng quế. Điểm hay của bún chả quanh Hồ Gươm là các quán nhỏ trong con phố thường chỉ bán buổi trưa và đầu giờ chiều, bán hết là đóng cửa, nên muốn ăn đúng quán mình chọn thì hãy đi sớm. Mẹo cho người đi xe máy là ghé vào tầm mười một giờ trưa: vừa ăn được khi thịt vừa ra lò còn nóng hổi, vừa tránh vắng chỗ gửi xe lúc trưa muộn khi các quán đông. Các con phố như Hàng Mành, Hàng Quạt quanh khu vực này nổi tiếng với dải quán bún chả nằm san sát, bạn cứ quan sát quán nào có khói than và khách địa phương ngồi đông là chọn đúng chỗ.

Chả cá và các món ăn trưa xung quanh hồ

Món thứ hai mang tính lịch sử là chả cá, với gánh chả cá Lã Vọng trên phố Hàng Chuối từ hàng trăm năm nay là cái tên gắn liền với món chả cá rán với nghệ và thìa là, ăn cùng bún và mắm tôm. Chả cá là món ăn theo mùa quanh năm nhưng đặc biệt đậm đà vào trời se lạnh, và cách ăn chuẩn là để cá chín tới trên bếp nóng đặt ngay giữa bàn, xúc từng đũa cùng bún trắng. Nếu bạn muốn thử bữa trưa phong phú hơn một món, quanh hồ còn có bánh cuốn hấp mỏng chan nước cốt bì, phở bò nước trong ngọt xương, và các quán cơm dân dã phục vụ cả ngày. Điểm chung của các quán quanh Hồ Gươm là mặt tiền nhỏ nên ghé ăn nhanh tiện hơn ngồi lâu, rất hợp với lịch trình đi xe máy của bạn. Nếu muốn kết hợp ăn với trải nghiệm du lịch khác quanh hồ, các bài viết trong chuyên mục du lịch Hà Nội bằng xe máy của quán có gợi ý theo từng khung giờ trong ngày.

Kem Tràng Tiền và các món ăn vặt ven hồ

Chiều muộn dạo quanh hồ là lúc ăn vặt phát huy tối đa. Cái tên khó bỏ qua là kem Tràng Tiền ở góc phố Tràng Tiền gần hồ, thương hiệu kem que và kem ốc quế gắn với nhiều thế hệ người Hà Nội, với hàng xếp dài mỗi tối cuối tuần. Quanh đó còn có các gánh chè với chè đậu đen, chè sen, tào phớ hạ nhiệt mùa hè, và các sạp ô mai, mứt khô ráo trên phố Hàng Đường. Một cách thưởng thức rất Hà Nội là mua que kem rồi ngồi bậc đá quanh hồ ngắm cầu Thê Húc lên đèn, thay vì ăn vội ngay trên xe. Với khách đi xe máy, lưu ý nhỏ là các sạp ven hồ thường không có chỗ gửi xe ngay cạnh, nên hãy gửi xe ở bãi rồi đi bộ một đoạn ngắn, vừa an toàn cho xe vừa thoải mái tay cầm đồ ăn.

Cốm làng Vòng và quà mua về từ phố cổ

Mùa thu Hà Nội có một thứ quà mà không nơi nào khác có được: cốm xanh làng Vòng, hạt nếp non giã dẹp thơm mùi lá sen, bán nhiều ở các sạp phố cổ quanh hồ. Cốm ngon nhất vào tháng Chín tháng Mười, ăn kèm chuối tiêu trứng cuốc chín; ngoài mùa thì các sạp vẫn bán cốm khô để làm quà. Danh sách quà chuẩn nên mua quanh Hồ Gươm gồm ô mai sấu xào gừng, mứt mít khô, trà sen, và các loại chè ướp hoa. Kinh nghiệm chọn quà là hỏi thử vị trước khi mua, vì độ chua ngọt của ô mai khác nhau rất nhiều giữa các sạp, và luôn hỏi rõ giá theo lạng hay theo hộp để tránh hiểu lầm khi tính tiền. Các món quà này gói gọn trong balô hoặc cốp xe là vừa, không quá cồng kềnh cho chuyến xe máy về.

Thứ tự ăn hợp lý trong một ngày quanh hồ

Kịch bản gợi ý cho một ngày ẩm thực quanh Hồ Gươm bằng xe máy như sau. Sáng sớm, bạn khởi động bằng bát phở bò hoặc xôi chè ở phố cổ trước khi hồ đông, ăn xong dạo một vòng hồ khi phố còn vắng. Giữa trưa, ghé bún chả hoặc chả cá theo sức ăn của mình, rồi về phía hồ lấy đà giải lao. Chiều, dạo chợ phiên cuối tuần nếu đúng kỳ phố đi bộ, ăn vặt kem que, chè, ô mai thử vị. Tối, chọn một quán bún ốc hoặc bún thang ở các phố trong khu phố cổ cho bữa nhẹ, hoặc nâng tầm bằng nhà hàng chả cá nếu đi nhóm đông. Giữa các bữa, chạy xe máy dọc các phố Hàng Mã, Hàng Đào ngắm màu áo người Hà Nội, và cứ sáu bảy món là một buổi, không cố nhồi hết trong một ngày. Quy tắc vàng của quán cho khách đi ăn là ăn ít mỗi nơi, thử nhiều nơi, vì mỗi món quanh hồ đều có nơi bán ngon nhất riêng.

Gửi xe và di chuyển khi đi ăn quanh phố cổ

Vấn đề logistics duy nhất của chuyến ăn uống quanh Hồ Gươm là chỗ để xe. Mặc định trong giờ phố đi bộ cuối tuần, bạn phải gửi xe vòng ngoài rồi đi bộ vào; các ngày thường, hầu hết phố quanh hồ có bãi gửi của hàng quán với mức phí gửi xe công bố tại bãi. Kinh nghiệm của quán là gửi ở một bãi cố định gần hồ và đi bộ hoặc chạy quãng ngắn giữa các quán, thay vì dời xe sau mỗi bữa, vì vừa đỡ tiền gửi nhiều lần vừa đỡ lo quên chỗ để xe. Nếu chạy xe vào giờ tan tầm, đường quanh hồ thường đông, nên chọn tản mạn các phố song song như Hàng Bài, Tràng Thi để vòng vào hồ thay vì chen theo dòng người trên Đinh Tiên Hoàng. Các cung đường đi từ Hồ Gươm tới các điểm du lịch quanh Hà Nội, cùng kinh nghiệm chụp ảnh ven đường, đã được quán viết riêng trong chuyên mục cung đường xe máy từ Hà Nội, bạn có thể ghép vào lịch trình cuối tuần của mình.

Câu hỏi thường gặp của khách thuê xe

Khách hay hỏi ăn quanh hồ có đắt không: đúng là khu phố cổ có mức giá nhỉnh hơn các quán ngoài vành đai, nhưng cũng có rất nhiều quán dân giá bình dành cho người địa phương, chỉ cần đi qua vài con phố thay vì ngồi đúng mặt tiền ven hồ. Câu hỏi thứ hai là quán nào bán cả ngày: đa số đặc sản quanh hồ theo giờ cố định, bún chả bán trưa, chả cá mở chiều tối, kem và chè bán suốt, nên muốn ăn gì thì canh giờ, và các bài viết kinh nghiệm thuê xe của quán như kinh nghiệm thuê xe máy đi Hà Nội luôn khuyên canh giờ để tránh đến nơi quán đóng cửa. Câu hỏi thứ ba là ăn xong có chỗ rửa tay hay vệ sinh không: các quán quanh hồ đều có, và chỉ cần bạn giữ thói quen rửa tay trước ăn là an toàn đường ruột cho cả ngày dài. Cuối cùng, nếu bạn cần một chiếc xe máy để bắt đầu vòng ẩm thực này, hãy xem bảng giá thuê xe máy của quán và gọi trước cho Mr Tú để quán chuẩn bị xe đúng giờ bạn muốn nhận.

Tóm lại

Vòng đặc sản quanh Hồ Hoàn Kiếm đủ để lấp đầy một ngày đi xe máy: sáng phở và xôi, trưa bún chả hoặc chả cá, chiều kem Tràng Tiền với ô mai Hàng Đường, mùa thu thêm gói cốm làng Vòng làm quà. Đi xe máy cho bạn sự linh hoạt ghép các quán theo giờ bán của từng món, còn bãi gửi xe quanh hồ là hậu phương để bạn thoải mái ăn vặt mà không phải canh xe. Hãy lên lịch theo khung giờ từng món thay vì theo địa điểm, và gọi Mr Tú trước khi thuê xe để có tư vấn phù hợp lịch trình ẩm thực của bạn.