Bài này thuộc chùm cung đường đồng bằng và ven biển trong mục Cung đường, gợi ý cách trải nghiệm trọn một ngày ở làng gốm Bát Tràng bằng xe máy: đi sớm, xem người làm gốm, ăn trưa yên bình và chợ chiều chọn quà. Bát Tràng nằm sát Hà Nội nên rất hợp cho chuyến một ngày không cần nghỉ lại. Nên đọc kèm tuyến đường đẹp từ Hà Nội đến Bát Tràng để chọn lối đi, cùng cách ước tính tiền xăng cho chuyến ngày và mẫu lịch trình cuối tuần bằng xe máy nếu bạn muốn nối thêm ngày thứ hai.

Câu trả lời nhanh

Một ngày ở Bát Tràng nên bắt đầu sớm để kịp xem chợ gốm buổi sáng, dành buổi sáng cho khu làng gốm và xưởng xoay bàn, trưa ăn món đồng bằng bên sông, chiều ghé đền làng rồi chọn gốm mang về trước khi muộn. Đi xe máy từ trung tâm Hà Nội chỉ mất hơn nửa tiếng đến một tiếng tùy điểm xuất phát, nên bạn có gần nguyên ngày cho trải nghiệm. Ba việc đáng làm nhất: xem nghệ nhân xoay gốm, tự tay làm một món gốm nhỏ, và mặc cả chợ gốm mua quà.

Đi sớm và ăn sáng kiểu địa phương

Rời Hà Nội trước khi phố nắng gắt, bạn có thể ăn sáng trên đường hoặc tại khu chợ xã gần cửa làng: phở, bánh cuốn hay xôi đều có, giá đồng bằng vừa túi người đi ngày. Đi sớm còn giúp bạn có chỗ gửi xe thoải mái và tránh dòng khách đoàn xe đến từ giữa sáng. Đường vào Bát Tràng phần lớn là đường quốc lộ và đường liên khu, mặt đường khá ổn cho xe số lẫn xe ga, chỉ lưu ý đoạn cầu và ngã tư có xe tải lớn hay đi.

Xuất phát từ khu trung tâm, bạn đi theo hướng các cây cầu lớn phía đông hoặc hướng sân bay tùy lối, rồi rẽ vào đường huyện đi Bát Tràng; bản thân tuyến đi đã được tách riêng trong bài về tuyến đường đẹp đến Bát Tràng, nên ở đây chỉ cần nhắc: đi sớm, đi đều, bật đèn khi qua đoạn sương gần sông. Xe máy để ở bãi có người trông coi, nhớ lấy vé và chụp ảnh biển số để tránh nhầm xe lúc đông.

Buổi sáng trong làng gốm

Vào làng, việc đầu tiên nên là khu chợ gốm buổi sáng: hàng trăm sạp bày bát đĩa, lọ hoa, tượng nhỏ, thứ nào cũng có mức giá từ bình dân đến cao cấp. Cách chợ, các xưởng gốm mở cửa cho khách xem nghệ nhân xoay đất trên bàn xoay, rồi xem lò nung và khu trưng bày sản phẩm. Nhiều xưởng có dịch vụ tự tay nặn gốm: bạn ngồi vào bàn có sẵn đất, thợ hướng dẫn từng bước, làm xong để lại và hẹn ngày lấy sau khi nung; trải nghiệm này hợp cả người lớn và trẻ nhỏ.

Khi xem làm gốm, hãy đi chậm và hỏi trước khi chụp ảnh nghệ nhân; đa số nhiệt tình nhưng cũng đang làm việc thật. Xưởng thường rộng rãi, nhưng lối đi có thể có bụi đất, nên đi giày bít và cẩn thận va vào kệ sản phẩm chưa nung vì rất giòn, chạm nhẹ cũng nứt. Mua sớm trong buổi sáng cũng có lợi: chọn được hàng đẹp trước khi khách chiều gộp hết. Nếu muốn hiểu sâu hơn về nghề, vài xưởng lớn còn có khu giới thiệu lịch sử làng gốm và các dòng men truyền thống, vào xem trong khoảng nửa tiếng giúp bạn ngấm được vì sao một chiếc bát ở đây đáng mua hơn chiếc bát công nghiệp cùng giá.

Trưa ở Bát Tràng ăn gì

Buổi trưa, các quán ăn trong và quanh làng phục vụ món mộc mạc kiểu đồng bằng: canh cá, thịt kho, rau muống xào, đồ ăn kèm bánh đa cua hay phở cuốn của vùng. Cá sông và các món từ cá là nét đặc trưng nhiều quán tự hào, giá thường vừa phải so với trong phố. Cuối tuần quán đông hơn, cứ hỏi giá món trước khi gọi nếu ăn theo nhóm lớn. Buổi trưa nhiều quán còn nấu thêm món canh hoặc rau theo mùa, bạn cứ hỏi đầu bếp hôm nay có gì tươi mà gọi, kiểu ăn ấy thường vừa miệng vừa hợp giá vùng.

Ăn xong không vội đi, khoảng mười lăm phút chiều ngắm phố làng cũng đáng: cổng làng, nhà cổ, tường gạch vồ và các xóm làm gốm nhỏ nằm sâu trong ngõ. Nếu đi kèm trẻ nhỏ, có thể dành trưa cho các xưởng gốm có khu trải nghiệm rộng, vừa để trẻ nghỉ giữa trưa, vừa tranh thủ các lớp nặn gốm buổi chiều.

Chiều chọn gốm và ghé đền làng

Chiều là lúc mua quà chuẩn nhất: bạn đã xem được hàng sáng, biết xưởng nào đẹp giá ổn, giờ chỉ việc trở lại chốt. Mua bát bộ, ấm chén hay lọ hoa nên soi dưới nắng xem men và nghe tiếng gõ rõ; hàng đều men, gõ kêu tiếng chuông là hàng nung kỹ. Mặc cả nhẹ nhàng theo kiểu hỏi thêm phần nếu lấy nhiều, đa số chủ sạp vui vẻ với khách đi xe máy mua ít món mà nói chuyện thân tình.

Cuối chiều, ghé đền làng thờ thành hoàng và các di tích gắn với nghề gốm ở gần phố chính; khu đền nhỏ, yên tĩnh, là chỗ nghỉ chân giữa trưa hoặc cuối ngày. Khoảng trước khi tắt nắng, bạn lên đường về Hà Nội để tránh chạy đường huyện lúc trời nhá nhem, và kịp về trong giờ phố còn sáng.

Chở gốm về bằng xe máy như thế nào

Gốm dễ vỡ nên cách chở quyết định niềm vui cuối chuyến. Với món nhỏ, dùng thùng carton hoặc khay giấy lót giữa các lớp, buộc chặt vào càng xe hoặc để trong cốp có lót áo mưa; với bát bộ và ấm, mỗi món cuốn riêng một lớp giấy rồi xếp xen kẽ lớp báo. Không nên treo túi gốm nặng vào tay lái vì làm mất thăng bằng khi vào cua, cũng không nên để hộp gốm che gương chiếu hậu.

Trên đường về, giữ tốc độ vừa phải và tránh lèn ổ gà, bánh xe sau chở tải nên đóng ga nhẹ nhàng. Với người mua nhiều hoặc mua chum, lọ to, cân nhắc nhờ chủ xưởng gửi xe tải chở tận nhà với khoản phí thỏa thuận, vì chở mười mấy cân gốm sau xe trên quốc lộ không đáng để mạo hiểm. Trước khi xếp đồ, nên lót một tấm bạt mỏng xuống hốc cốp cho giảm xóc, và siết lại dây buộc một lần nữa sau khi ra khỏi khu phố, vì dây mới căng thường lỏng đi sau vài km đầu. Cách chở cẩn thận một buổi sẽ giữ cho bộ gốm bạn đã công khó chọn nguyên vẹn đến tận cửa nhà.

Câu hỏi thường gặp

Một ngày ở Bát Tràng có đủ không?

Đủ cho phần lớn du khách: sáng xem gốm, trưa ăn và nghỉ, chiều mua quà; chỉ ai muốn tự tay nặn nhiều món hoặc chụp ảnh kỹ mới cần thêm thời gian.

Đi Bát Tràng bằng xe ga có tiện không?

Tiện, đường chủ yếu là quốc lộ và đường huyện rộng; xe ga nhẹ hậu cần, chỉ cần để ý đường trơn khi mưa và chỗ gửi xe có mái che.

Chợ gốm buổi sáng khác chiều thế nào?

Sáng hàng đầy hơn và ít người hơn, chiều đông khách hơn nhưng có thêm sạp cuối ngày xả hàng; muốn chọn kỹ nên đi sáng, muốn mặc cả nhanh nên đi chiều muộn.

Nặn gốm có lấy ngay trong ngày không?

Thường không, vì món nặn phải qua phơi và nung; đa số xưởng hẹn bạn lấy sau vài ngày hoặc gửi tận địa chỉ với phí gửi, nên hỏi trước khi làm.

Mua gốm ở Bát Tràng có rẻ hơn trong phố không?

Nhìn chung mức giá tại làng có phần dễ chịu hơn cửa hàng phố, lại được chọn trực tiếp; tuy vậy nên so vài sạp trước khi chốt để thấy mức chênh.

Cuối tuần hay ngày thường đi thích hơn?

Ngày thường yên tĩnh, xưởng vắng được xem kỹ; cuối tuần không khí nhộn nhịp và nhiều lớp trải nghiệm mở hơn, đổi lại đông khách, bạn chọn theo sở thích.

Trẻ nhỏ đi Bát Tràng có gì chơi?

Rất hợp: xem xoay gốm, tự nặn một món nhỏ, chạy quanh sân xưởng; chỉ cần trông trẻ tránh khu lò nóng và kệ hàng dễ vỡ.

Nguồn tham khảo

Các lưu ý về vận hành xe máy và an toàn khi tham gia giao thông trong bài dựa trên quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP.

Tóm lại

Một ngày ở Bát Tràng bằng xe máy là chuyến ngắn mà đầy: sáng làng gốm và xưởng xoay bàn, trưa món đồng bằng, chiều đền làng và chọn quà gốm chở về. Muốn thuê xe máy cho chuyến này, xem bảng giá thuê xe máy tại Hà Nội rồi liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày.