Chạy xe máy từ Hà Nội xuống Vườn quốc gia Cúc Phương là quãng đường hơn một trăm cây số, đủ dài để bạn cần vài điểm dừng nghỉ tay, uống nước và ngắm cảnh. Chọn chỗ dừng sai chỗ, bạn mất thời gian và dễ mỏi lưng; chọn đúng, mỗi lần xuống xe lại là một khoảnh khắc đáng nhớ. Bài này thuộc chùm cung đường trung du quanh Ninh Bình trong mục cung đường, điểm qua các điểm dừng chân đẹp trên cung đường Hà Nội Vườn quốc gia Cúc Phương theo đúng thứ tự bạn sẽ đi qua, kèm lưu ý an toàn và đổ xăng cho người cầm lái.
Tuyến đường đi qua những đâu
Hầu hết người đi xe máy chọn lộ trình ra khỏi nội thành theo hướng Pháp Vân rồi vào Quốc lộ 1A: qua khu Cầu Giẽ, chạy dọc 1A qua Phú Xuyên, qua nút giao Gián Khẩu ở Gia Viễn, sau đó theo đường vào Ninh Bình rồi nối sang đường dẫn Vườn quốc gia Cúc Phương. Lộ trình khác là đi QL38 qua Hưng Yên rồi vào Hà Nam, ít xe hơn một chút nhưng phần cuối vẫn hội tụ về phía Ninh Bình. Cả hai nhánh đều có nhiều chỗ dừng chân đẹp, và bài này theo nhánh 1A phổ biến nhất.
Trên lý thuyết, cung đường mất khoảng hai giờ rưỡi đến ba giờ chạy liên tục. Nhưng đi xe máy mà chạy liên tục ba tiếng là cách nhanh nhất để mỏi vai và mất tập trung, nên hãy chủ động chia chuyến đi thành ba đến bốn chặng dừng, mỗi chặng khoảng bốn mươi phút đến một giờ chạy xe. Cách chia này vừa an toàn, vừa cho bạn thời điểm đẹp ở mỗi điểm dừng: sáng sớm ở ngoại thành, giữa trưa ở vùng núi đá, chiều muộn trước cổng vườn.
Chặng một: khu Cầu Giẽ và vùng ngoại thành Hà Nội
Điểm dừng đầu tiên nên là quãng sau khi bạn vừa ra khỏi khu Cầu Giẽ. Ở đây có các khu dịch vụ ven đường với chỗ để xe rộng, quán nước và quán phở mở từ sớm. Lợi ích của việc dừng sớm là kiểm tra lại xe sau khi băng qua khu vực đô thị dày đặc: xem lại áp lực lốp bằng mắt và bóp tay, nghe thử tiếng máy, siết lại gương. Nhiều người bỏ qua chặng này và chỉ nhận ra lốp non hoặc gương xô lệch khi đã xuống tới Ninh Bình.
Về cảnh, đoạn này chưa đẹp bằng các chặng sau, nhưng sáng sớm bạn có thể bắt gặp sương phủ trên đồng lúa hai bên đường, đặc biệt vào mùa gặt. Đây cũng là chặng duy nhất có đầy đủ tiệm sửa xe lớn nếu xe có trục trặc, nên hãy tận dụng: đổ đầy bình, kiểm tra dầu, chụp lại số điện thoại tiệm gần nhất phòng hư xe giữa đường. Sau chặng này, điều đáng nhớ là giữ đồng hồ báo xăng trên nửa bình cho tới khi tới Ninh Bình.
Chặng hai: nút giao Gián Khẩu và đồng bằng Gia Viễn
Khoảng bốn mươi phút sau khu Cầu Giẽ, bạn tới nút giao Gián Khẩu. Đây là điểm dừng được nhiều người đi Cúc Phương ưa thích: từ đây, đường 1A bắt đầu ôm theo chân núi đá vôi, và bạn có thể thấy dãy núi Tam Điệp xa xa mờ trong sương. Ven đường có các quán giải khát với mái lá nhìn ra ruộng, cùng mấy quán bán gà đồi và các đặc sản địa phương. Dừng ở đây tầm hai mươi phút, uống trà đá, ăn nhẹ và để mắt nghỉ sau quãng đường trường nhiều xe container.
Lưu ý riêng cho người đi xe máy ở chặng này: đoạn 1A qua Gia Viễn có nhiều xe tải, xe khách rẽ vào đường nhánh, nên khi qua các ngã tư dân cư, luôn hạ tốc độ và quan sát gương. Đường vào Ninh Bình từ Gián Khẩu có lúc phân làn, có lúc lòng đường hẹp, đừng bám sát ô tô chạy nhanh. Nếu đi theo nhóm, đây là chặng dễ tách nhau nhất, nên thống nhất trước điểm hẹn nếu ai rơi lại.
Chặng ba: cửa ngõ Tam Cốc, Bích Động và núi Tam Điệp
Đây là chặng đẹp nhất chuyến đi. Từ phía Ninh Bình, bạn có thể rẽ vào khu vực Tam Cốc chỉ lệch khỏi trục chính một quãng ngắn. Dừng ở Tam Cốc, bạn có mặt trận núi đá soi xuống dòng Ngô Đồng chảy qua ruộng lúa, một trong những khung cảnh đặc trưng nhất của vùng. Thời điểm đẹp là sáng sớm hoặc cuối chiều, khi nắng xiên làm nước sông đổi màu. Quanh khu vực còn có chùa Bích Động nằm lưng núi, đi lên qua cổng tam quan cũ, tương đối tốn sức nhưng cảnh từ trên nhìn xuống rất đáng công.
Phía núi Tam Điệp có các quán dê núi nổi tiếng, và nếu bạn định ăn trưa, đây là chỗ phù hợp nhất: giữa chuyến đi, cách điểm đến còn khoảng bốn mươi phút chạy xe, và món ăn ở vùng đá vôi này vốn là đặc sản. Người đi xe máy nên lưu ý việc ăn uống giữa trời nắng: chọn quán có mái che để xe, không để xe hứng nắng trực tiếp lâu, và sau bữa ăn nên đi chậm trong mười phút đầu cho dầu máy và cơ thể cùng ổn định lại.
Nếu bạn muốn xem trước toàn cảnh tuyến và lịch trình gợi ý cho hai ngày, bài cung đường đi xe máy từ Hà Nội đến Vườn quốc gia Cúc Phương và bài lịch trình hai ngày một đêm đến Cúc Phương đã mô tả chi tiết lộ trình; bài này chỉ tập trung vào việc dừng chân đẹp ở đâu và lúc nào.
Chặng bốn: đường dẫn vào Vườn quốc gia Cúc Phương
Quãng từ Ninh Bình lên cổng vườn chạy qua vùng đá vôi và rừng thoai thoải, đường đẹp nhưng thỉnh thoảng có khúc cua bị che bởi vách đá. Ở đây có các điểm dừng nhỏ ven đường nhìn về thung lũng, và nếu đi vào mùa xuân, hoa gạo đỏ trên những khúc quanh tạo màu rất đặc trưng. Trước cổng vườn có khu dịch vụ nhỏ, chỗ hợp lý để đổ lại nước, vệ sinh và mặc thêm áo ấm nếu bạn định vào rừng buổi chiều, vì nhiệt độ trong rừng thấp hơn ngoài đường đáng kể.
Nhiều khách của Mr Tú chọn thuê xe máy tại Hà Nội để tự chạy tuyến này, chủ động thời gian dừng chân hơn đi xe giường hoặc tour ghép. Nếu bạn cũng tính theo hướng đó, có thể xem bảng giá thuê xe để tham khảo các dòng xe phổ biến như Honda Wave, Honda Vision hay Air Blade; khách muốn được tư vấn dòng phù hợp cho chặng đường xa hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày.
Lưu ý an toàn và đổ xăng trên tuyến
Ba nguyên tắc giữ cho chuyến đi an toàn: thứ nhất, không chạy liên tục quá một tiếng rưỡi mà không nghỉ, vì sự mỏi của tay lái giảm khả năng phản ứng nhanh hơn nhiều người tưởng; thứ hai, đổ xăng chủ động, nên đổ ở các khu đông dân như Phú Xuyên, Gián Khẩu hoặc Ninh Bình, vì đoạn đường dẫn vào vườn thưa trạm xăng hơn hẳn; thứ ba, kiểm tra quai mũ của người ngồi sau trước khi xuất phát, vì chặng núi đá có gió lùa và bụi.
Trời mưa trên tuyến này thường đến nhanh vào mùa hè, và đường đá vôi khi ướt rất dễ trơn ở các khúc rẽ. Nếu gặp mưa giữa đường, cách an toàn là ghé vào một quán ven đường chờ đừng cố vượt qua. Những kỹ năng xử lý đường trơn và thời tiết xấu đã được tóm tắt trong các bài thuộc mục an toàn; ai mới chạy xe máy đường trường lần đầu nên đọc lướt qua trước khi đi. Với khách quan tâm trải nghiệm của những người đã từng đi, các bài trong mục kinh nghiệm có nhiều ghi chép thực tế theo từng mùa.
Câu hỏi thường gặp
Đi từ Hà Nội đến Cúc Phương nên dừng mấy lần?
Hai đến bốn lần là hợp lý cho phần lớn người lái. Ít hơn hai lần, bạn tới nơi trong tình trạng mỏi; nhiều hơn bốn lần, chuyến đi kéo dài mất buổi sáng. Cách chia đều là dừng ở Cầu Giẽ, Gián Khẩu, Tam Cốc hoặc Tam Điệp, và một lần ngắn trước cổng vườn.
Điểm dừng nào đẹp nhất để chụp ảnh?
Khu Tam Cốc với sông Ngô Đồng và núi đá là đẹp nhất theo đa số ý kiến, đặc biệt vào mùa lúa chín ở vùng ruộng. Thứ hai là các khúc đường dẫn vào vườn có hoa gạo và thung lũng rộng. Khu Gián Khẩu đẹp theo kiểu đồng quê, sáng sớm nhiều sương.
Trên tuyến có trạm xăng không, có dày không?
Có, nhưng phân bố không đều: dày ở đoạn 1A từ Cầu Giẽ tới Ninh Bình, thưa rõ rệt trên đường dẫn vào vườn. Kinh nghiệm là luôn giữ trên nửa bình sau khi rời khu Ninh Bình, và không chạy tới khi cạn mới tìm.
Ăn trưa nên dừng ở đâu thì tiện?
Núi Tam Điệp và vùng cửa ngõ Ninh Bình là hai lựa chọn phổ biến nhất: nhiều quán, cách điểm đến còn khoảng ba mươi tới bốn mươi phút, và món đặc sản vùng đá vôi như dê núi khá đặc trưng. Ăn vừa phải, tránh ăn quá no rồi chạy xe ngay dưới nắng trưa.
Đi một mình có nên chọn tuyến này không?
Tuyến đường lớn, đông xe và có dân cư dày nên về cơ bản phù hợp cả người đi một mình, miễn là bạn giữ tốc độ hợp lý và dừng nghỉ đầy đủ. Nên mang theo điện thoại đầy pin và lưu sẵn vài số sửa xe dọc tuyến phòng khi cần.
Mùa nào đi đẹp nhất?
Các tháng cuối xuân và đầu hè thường được nhắc tới nhiều nhất vì trời khô và cây cối xanh tốt; mùa lúa chín ở Tam Cốc cũng tạo khung cảnh rất đặc trưng. Mùa mưa bão nên theo dõi dự báo kỹ và linh hoạt đổi lịch trình.
Tóm lại
Các điểm dừng chân đẹp trên cung đường Hà Nội Vườn quốc gia Cúc Phương nằm rải rác từ khu Cầu Giẽ, qua nút giao Gián Khẩu, tới vùng Tam Cốc và núi Tam Điệp, rồi kết thúc ở khu dịch vụ trước cổng vườn. Chia chuyến đi thành các chặng ngắn, đổ xăng chủ động ở vùng đông dân, và kết hợp ăn trưa ở vùng đặc sản Ninh Bình là cách vừa an toàn vừa trọn vẹn nhất. Khi cần thuê xe máy ở Hà Nội cho chuyến này, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn dòng xe phù hợp với chặng đường bạn định đi.