Đi xe máy từ Hà Nội đến Pắc Pó là một trong những chuyến xa nhất miền Bắc: điểm đến thuộc huyện Bảo Lâm, tỉnh Cao Bằng, nằm sát biên giới phía đông bắc, cách Hà Nội theo đường bộ chừng ba trăm tới ba trăm hai mươi cây số tùy tuyến. Bài này trong chuỗi cung đường Hà Giang – Cao Bằng thuộc chuyên mục cẩm nang cung đường, trả lời câu hỏi mất bao lâu theo từng kiểu đi: trong ngày, hai ngày hoặc ba ngày, kèm các mốc kiểm tra thời gian thực tế để bạn tự ước cho lịch riêng của mình.
Câu trả lời nhanh
Đi một mạch không nghỉ, quãng Hà Nội – Pắc Pó mất khoảng bảy tới tám tiếng chạy trên quốc lộ 3 và đường tỉnh vùng núi. Đi trong ngày khứ hồi là không khả thi và không an toàn; lịch tối thiểu là hai ngày một đêm, ngủ lại thành phố Cao Bằng hoặc thị trấn trên đường, còn lịch thoải mái là ba ngày. Người mới chạy đường núi nên cộng thêm một tiếng rưỡi cho mỗi chiều so với ước tính của bản đồ, vì đường đèo không giữ được tốc độ trung bình như đường bằng.
Chia cung thành ba chặng để ước thời gian
Chặng một, Hà Nội – Thái Nguyên hoặc Chợ Mới, khoảng một trăm cây số trên quốc lộ 3, mất hai tiếng rưỡi tới ba tiếng rưỡi tùy khung giờ ra khỏi Hà Nội và mức đông của đường Thái Nguyên. Chặng hai, Thái Nguyên – Cao Bằng, khoảng một trăm năm mươi cây số đường núi với đèo dài, mất bốn tới năm tiếng với người chạy chậm chắc. Chặng ba, Cao Bằng – Pắc Pó, gần một trăm cây số nữa về hướng tây bắc tỉnh, mất thêm hai tiếng rưỡi tới ba tiếng vì đường cong và có đoạn sửa. Cộng lại, tổng thời gian lái thuần nằm quanh tám tới mười tiếng, chưa kể nghỉ giải lao và ăn.
Tuyến đường và các lựa chọn vòng
Đa số người đi chọn trục quốc lộ 3 qua Thái Nguyên, Bắc Kạn rồi theo đường tỉnh lên Cao Bằng; tuyến này mặt đường ổn, xăng và ăn uống thuận dọc đường, nên dễ sắp lịch và dễ xử lý sự cố. Lựa chọn thứ hai là đi vòng qua Lạng Sơn rồi theo hướng Đông Khê lên Cao Bằng: đường này dài hơn chút nhưng hợp với nhóm muốn ghép thêm một tỉnh khác vào lộ trình, đổi lại một số đoạn quanh khu vực biên giới có mặt đường xấu hơn và ít trạm xăng hơn, phải tính kỹ nhiên liệu. Với đích đến Pắc Pó ở phía tây tỉnh Cao Bằng, quốc lộ 3 vẫn là lựa chọn hợp lý nhất vì rẽ sang đường tỉnh hướng Bảo Lâm ngay sau thành phố Cao Bằng. Nếu muốn đổi gió cho chiều về, nhóm khỏe có thể đi lên bằng một tuyến và về bằng tuyến kia, nhưng với tổng độ dài như vậy thì chỉ nên tính cho lịch ba ngày trở lên.
Lịch hai ngày một đêm: gọn và khả thi nhất
Ngày một, xuất phát sáu giờ sáng, nghỉ giải lao ba lần theo nhịp mỗi một tiếng rưỡi, ăn trưa khoảng giữa cung tại Bắc Kạn hoặc Chợ Mới, tới thành phố Cao Bằng trước ba giờ chiều khi còn đủ sáng nhận phòng và đi vài điểm gần. Ngày hai, dậy sớm đi thẳng Pắc Pó, tới khu di tích lúc chín giờ sáng, tham quan hết trước mười một giờ rưỡi, ăn trưa quanh đó rồi bắt đầu hành trình về, về tới Hà Nội lúc trời chưa tối hẳn. Lịch này đòi hỏi lì chân và xác suất đi đêm về cao, nên chỉ hợp với người đã quen đường núi; nếu đi nhóm có người mới, hãy chuyển sang lịch ba ngày.
Lịch ba ngày: vừa đi vừa thưởng cung
Lịch ba ngày cho phép ghép thêm các điểm trung gian và giữ nhịp an toàn: ngày một chạy tới Bắc Kạn hoặc thẳng Cao Bằng với tốc độ thoải mái, ghé ăn trưa và dừng chụp ảnh thoải mái mà không phải canh đồng hồ. Ngày hai dành trọn cho Pắc Pó, khởi hành từ Cao Bằng sau bữa sáng, tới nơi lúc trời lên cao ráo, có trọn buổi chiều thong thả quanh khu vực trước khi quay về ngủ lại thành phố. Ngày ba dành cho hành trình về, chỉ cần xuất phát trước tám giờ sáng là tới Hà Nội khi nắng còn; ai muốn chia nhỏ hơn nữa có thể ngủ thêm một đêm tại Bắc Kạn. Nhịp này phù hợp nhóm đi lần đầu đường núi, người chở theo hành lý nhiều hoặc những ai muốn có thời gian dự phòng cho thời tiết xấu bất chợt.
Những yếu tố làm chậm chuyến đi
Bốn yếu tố ăn thời gian nhiều nhất: xe tải và mỏ vật liệu trên đoạn quốc lộ đầu cung vào buổi sáng; các đoạn đèo cong sau Bắc Kạn vốn giữ tốc độ trung bình thấp; thời tiết mưa hoặc sương mùa lạnh làm mặt đường ẩm và tầm nhìn ngắn; và các chốt kiểm tra hoặc đoạn thi công. Ngoài ra việc đổ xăng ở trạm vùng sâu đôi khi mất thêm thời gian vì quầy thưa, nên giữ nguyên tắc đổ khi bình còn một phần ba trên chặng núi. Với lịch đi sát như hai ngày, mỗi lần dừng kéo dài ba mươi phút đều ảnh hưởng trực tiếp tới giờ về, nên hãy tính dư một tiếng cho cả chuyến.
Ngoài bốn nhóm chính, còn những chi tiết nhỏ dễ bị bỏ qua: các vòng đất sau mưa làm bánh xe mất độ bám nên giảm tốc trước khi vào cua; đoạn qua thị trấn có học sinh đi học buổi sáng nên chạy chậm trong khoảng dân cư; và các trạm xăng nhỏ vùng sâu đôi khi đóng cửa sớm buổi chiều. Kiểm tra dự báo thời tiết cả chiều đi lẫn chiều về trước khi khóa lịch, vì mưa rải rác không chặn chuyến nhưng đổi hẳn trải nghiệm cầm lái trên đèo ẩm.
Chuẩn bị xe và thể lực cho chuyến xa nhất miền Bắc
Về xe, trước khi nhận xe thuê nên cùng chủ hàng kiểm tra đủ bốn nhóm: phanh trước sau ăn nhanh và đều, lốp còn gai và đủ hơi, đèn cốt đèn pha sáng, xích và nhớt vừa được bảo dưỡng. Với cung núi dài như Pắc Pó, dòng xe số bền và nhẹ tay lái dễ chuộng hơn xe ga cỡ nhỏ vì dễ xử lý trên đường dốc và rẻ chi phí hơn nếu có trục trặc. Đồ đi đường núi gồm áo gió hoặc áo ấm vì nhiệt độ vùng cao về sáng thường thấp hơn đồng bằng, găng tay giữ ấm cho bàn tay cầm ga, mũ bảo hiểm kín hàm và áo mưa gấp gọn. Về thể lực, ai hay mỏi lưng nên dừng giãn cơ mỗi lần nghỉ; ngủ đủ trước ngày xuất phát quan trọng hơn bất kỳ mẹo nào, vì phần lớn sai sót trên đèo đến từ lúc người lái mệt. Nếu thuê xe cho chuyến này, đối chiếu trước bảng giá thuê xe máy theo ngày và theo tuần để chọn dòng bền cho đường đèo vừa túi tiền.
Câu hỏi thường gặp
Đi Pắc Pó có cần giấy tờ gì đặc biệt không?
Không cần giấy phép khu vực cho tuyến quốc lộ 3 và đường tỉnh chính; bộ giấy tờ chuẩn của chuyến đường dài gồm giấy phép lái xe phù hợp và CCCD hoặc hộ chiếu. Khu vực sát biên giới đôi khi có chốt kiểm soát, chấp hành lời hướng dẫn và mang theo giấy tờ tùy thân là đủ.
Trên cung có sóng điện thoại không?
Trục quốc lộ và vùng đông dân có sóng ổn; các đoạn đèo vắng giữa Bắc Kạn và Cao Bằng có thể chập chờn. Vì vậy nên tải sẵn bản đồ để dùng khi mất sóng, báo người thân lịch trình trước khi lên đường và chụp các mốc khung giờ của mình.
Mùa nào đi Pắc Pó đẹp nhất?
Mùa thu và cuối thu có trời trong và ít mưa; mùa đông đẹp nhưng lạnh vùng núi và hay có sương mù sớm muộn; mùa hè xanh tốt nhưng cần phòng mưa rào và đường ẩm sau mưa. Người mới nên tránh những đợt mưa kéo dài trên dự báo.
Quay về trong ngày thứ hai có kịp không?
Kịp nếu rời Pắc Pó trước một giờ trưa và chạy đều nhịp; về tới Hà Nội khoảng tối. Nhưng nếu nhóm có người chưa quen đường núi, nên ngủ lại Cao Bằng và về sáng hôm sau cho an toàn trọn vẹn.
Nên xuất phát từ Hà Nội lúc mấy giờ?
Sáu giờ sáng là mốc lý tưởng cho lịch hai ngày: vượt khỏi vành đai trước giờ cao điểm, ăn trưa giữa cung và tới Cao Bằng khi vẫn còn nắng để đi vài điểm gần. Với lịch ba ngày, xuất phát bảy tới tám giờ vẫn thoải mái vì chặng ngắn hơn. Nguyên tắc chung là không lên đường sau mười giờ sáng, vì phần lớn cung núi sẽ rơi vào buổi chiều khi ánh sáng yếu và sương bắt đầu tụ về thung lũng.
Tóm lại
Tổng thời gian chạy thuần từ Hà Nội đến Pắc Pó vào khoảng bảy tới mười tiếng tùy tay và tuyến, nên lịch khả thi nhất là hai ngày một đêm cho người quen và ba ngày cho nhóm mới; chia chặng theo quốc lộ 3 với các điểm nghỉ đều, giữ dư một tiếng cho mọi rủi ro và về trước khi trời tối hẳn. Nếu bạn cần thuê xe máy ở Hà Nội cho chuyến Pắc Pó, hãy liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để hỏi xe hiện có và tư vấn dòng bền cho đường núi. Tham khảo thêm kinh nghiệm lên lịch và nghỉ giữa cung trong bài điểm dừng chân đẹp trên cung Hà Nội Hồ Ba Bể vì hai cung chia nhau chung đoạn quốc lộ 3 đầu tiên.