Đường từ Hà Nội vào Thành phố Vinh dài chừng ba trăm cây số, chạy suốt qua dải đồng bằng đông đúc, nơi chuyện dừng xe ăn trưa, đổ xăng, vào chợ quê hay nghỉ giải lao đều dễ xảy ra. Chuyện để xe ở đâu trong các lần dừng ấy tưởng nhỏ, nhưng đúng ra là một trong những điểm rủi ro lớn nhất của chuyến đi: xe máy để lỏng lẻo ven quốc lộ chỉ cần vài phút là có thể bị lục cốp hoặc bị trộm cả xe. Bài viết thuộc chuỗi cung đường đi xe máy từ Hà Nội trong nhóm cung đường đồng bằng và ven biển, nói rõ cách chọn bãi đỗ an toàn dọc đường vào Vinh.
Câu trả lời nhanh
Ưu tiên bãi giữ xe có người trông, có mái che và biển rõ ràng; kế đến là sân của quán ăn, quán nước đông khách nơi mình ngồi nhìn thấy được xe; sau đó mới tính đến sân xăng xin phép dừng ngắn. Tuyệt đối không đỗ xe trên lề quốc lộ không có người trông, dù chỉ vào mua đồ vài phút. Qua đêm thì chỉ gửi xe tại chính chỗ nghỉ. Đây là cùng nguyên tắc đã trình bày cho tuyến Hạ Long trong bài bãi đỗ an toàn dọc đường đi Thành phố Hạ Long, áp dụng cho mọi tuyến đường dài.
Ba cấp bãi đỗ: từ tốt nhất đến chỉ dùng được ít phút
Cấp một, bãi giữ xe chuyên: có người ngồi trông, có bảng giá, có mái che. Dọc tuyến vào Vinh, các bãi kiểu này tập trung quanh khu chợ thị trấn, quanh bến xe và ven các điểm đông dân. Giá giữ xe thường không đáng kể so với giá trị của một chiếc xe đang đi đường xa, và đổi lại là có người chịu trách nhiệm nhìn xe. Cấp hai, sân quán ăn quán nước: tốt nhất là quán nơi mình ngồi nhìn được xe, hoặc tối thiểu xe nằm trong tầm mắt của chủ quán. Cấp ba, sân cây xăng: chỉ dừng vài phút, luôn hỏi phép, và không để xe chắn lối xe tải ra vào.
Cách chọn giữa ba cấp phụ thuộc thời gian dừng, không phụ thuộc ví tiền: nghỉ ăn trưa thì chọn cấp một hoặc hai, đổ xăng tiện thể thì cấp ba, và tuyệt đối không bịa ra cấp bốn kiểu để hờ trên lề đường. Nguyên tắc gốc: xe không bao giờ ở ngoài tầm mắt của một người chịu trách nhiệm, kể cả người đó là chủ quán.
Dừng ăn trưa và đổ xăng dọc tuyến
Quán ăn ven quốc lộ vào Vinh thường có sân rộng, và đó vừa là ưu điểm vừa là bẫy: sân rộng khiến xe của mình nằm xa mắt. Chọn bàn ngồi sao cho hướng nhìn quét được chỗ để xe, đừng ngại đổi bàn. Khóa cổ, khóa Từ và che đồ: cốp xe luôn khóa kép, đồ quấn dây hoặc buộc cố định, mũ bảo hiểm không để trên yên. Với nhóm đi cùng, chốt trước nguyên tắc một người luôn ở lại gần xe khi cả nhóm vào quán đông người.
Tại cây xăng, vị trí đẹp nhất để xe là góc sân phía trong, không chắn lối vào ra của các xe tải. Đổ xăng xong kéo xe hẳn ra chỗ đỗ gọn rồi mới đi thanh toán hoặc mua thêm đồ, tránh đứng lấp lỏng giữa sân xăng vừa mất an toàn vừa chặn người khác. Cách chọn trạm dừng nghỉ ven đường kiểu đã gợi ý trong bài trạm dừng nghỉ ven đường tới Sầm Sơn cũng áp dụng cho tuyến vào Vinh: trạm có mái che, có người bán, có dòng khách lui tới đều đặn là trạm đáng tin.
Vào phố Vinh: đỗ xe trong đô thị
Trong phố, chỗ để xe đáng tin nhất vẫn là bãi giữ xe có người trông, đặc biệt quanh khu trung tâm, chợ và ven sông Lam. Đỗ giữa phố có ba điều cần nhớ: một là không đỗ trước cổng nhà người khác loại chắn lối ra vào; hai là không đỗ ở đoạn cấm đỗ có biển báo, vì vừa rủi ro bị xử lý vừa gây tắc; ba là không dựa xe lên cửa hàng đang hoạt động. Người đi đường xa mang nhiều đồ, nên khi vào phố buôn tứ tung ngắn, đeo theo nguyên tắc: cốp không mở giữa đường, đồ giá trị mang theo người.
Nếu định nghỉ lại Vinh, việc gửi xe qua đêm nên giải quyết cùng lúc với việc chọn chỗ nghỉ, như đã bàn trong bài hai ngày ở Cửa Lò: lịch trình gợi ý cho người đi xe: hỏi trước chỗ nghỉ có chỗ gửi xe trong nhà chưa, mái che có không, qua đêm khóa được không. Gửi xe ở chỗ nghỉ rồi đi bộ hoặc đi xe ôm trong phố luôn an toàn hơn để xe ngoài phố biển ban đêm.
Chống trộm và chống lục cốp trên chặng dài
Chuyến đường dài tạo điều kiện cho trộm hơn chuyến phố: người ta mỏi, chủ quan, và xe chứa nhiều đồ có giá trị. Ba thói quen giảm hẳn rủi ro: một, khóa từ và khóa cổ luôn dùng cùng lúc, vì hai lớp khóa khiến kẻ lẻ loi bỏ đi tìm mục tiêu dễ hơn; hai, khi dừng nơi công cộng, mở cốp lấy đồ hạn chế số lần và luôn quay lưng chắn cốp khi mở; ba, không treo túi, mũ, áo ngoài yên. Về đêm ở các điểm nghỉ, kéo xe sát tường hoặc vào nhà để người khác không đẩy đi được, và che khóa từ bằng vải hoặc giấy khi để xe qua đêm ngoài trời.
Một lưu ý về thẻ từ xe máy: cất chìa và thẻ cùng ví riêng, không để trong cốp xe, vì nhiều người có thói quen để nguyên bộ trong cốp, và một lần cốp bị lục là mất cả xe cả chìa.
Đỗ xe ở chợ quê và các điểm dừng chụp ảnh
Dải đồng bằng vào Vinh có rất nhiều chợ quê ven quốc lộ, và chợ là nơi dừng mua đặc sản hấp dẫn nhất cũng là nơi để xe phức tạp nhất: xe tải chở hàng ra vào liên tục, lối đi chật, và dòng người cuốn theo khiến xe để lỏng dễ bị va. Cách xử lý chuẩn khi dừng ở chợ: không đỗ sát mép quốc lộ trước cổng chợ, luôn tìm góc sân chợ có người trông hàng rồng xe, và mua nhanh trong tầm nhìn thấy xe. Các điểm dừng chụp ảnh ven đường cũng vậy: chọn chỗ có lề rộng rồi mới kéo xe hẳn lên với lề, không để xe chếch trên nhựa ven đoạn cua.
Đi nhóm đi hội thì càng cần kỷ luật đỗ xe: cả nhóm đỗ tập trung một chỗ thay vì rải rác, vì xe rải rác ven đường vừa khó giữ, vừa khiến người đi sau nhầm lẫn nhấn ga lách. Trước khi rời bãi, cả nhóm cùng kiểm tra chìa, khóa từ, và dây buộc đồ trong một phút duy nhất, tránh kiểu mỗi người phát hiện thiếu của riêng mình ở chặng sau.
Bảo hiểm và trách nhiệm với xe thuê trên chặng dài
Khách đi xe thuê nên nhớ rõ một điều trước khi lên đường: chủ xe giao xe trong tình trạng tốt, nhưng phần trách nhiệm giữ xe an toàn dọc đường thuộc về người đang cầm lái. Rủi ro mất xe, mất đồ do đỗ sai chỗ không thuộc loại rủi ro ai gánh giúp mình được. Vì thế với chuyến xa, việc chọn bãi đỗ kỹ càng chính là cách bảo vệ tài sản đặt cọc của chính mình: cọc thuê xe thường từ hai đến năm triệu đồng tùy xe và điều kiện thuê, một chiếc xe máy bị mất vì để lỏng lẻo khiến thiệt hại vượt xa tiền giữ xe của cả chuyến.
Trước khi nhận xe thuê cho chặng dài, khách cũng nên hỏi chủ xe rõ hai thứ: xe có hai khóa từ và khóa cổ hoạt động tốt chưa, và khi xảy ra sự cố giữa đường thì liên hệ kênh nào. Hai thông tin này nên được lưu vào điện thoại trước khi xuất phát, cùng với số điện thoại hỗ trợ, để không phải tìm khi đang đứng giữa bãi xa lạ.
Câu hỏi thường gặp
Đỗ ở sân quán ăn có phải trả phí không?
Phần lớn quán ven đường không tính phí gửi xe cho khách ăn uống, nhưng bãi giữ xe chuyên có bảng giá riêng. Khi không chắc, hỏi một câu trước khi để xe, đừng mặc định, vì tranh cãi sau khi xe đã để rồi thì không ai thắng.
Xe máy có được dừng ở sân cây xăng lâu không?
Vài phút là bình thường nếu hỏi phép và để xe gọn góc. Dừng lâu, nhất là rời đi khỏi xe, thì nên chuyển sang bãi giữ xe gần nhất: sân xăng không có nhiệm vụ trông xe cho khách.
Đi nhóm thì nên đỗ xe kiểu nào?
Đỗ xe theo hàng dọc sát nhau trong một góc sân, đầu xe cùng một hướng, và chốt người ở lại luân phiên. Xe đỗ san sát vừa khó bị lục từng chiếc, vừa để cả nhóm rời đi mà vẫn có người canh.
Qua đêm giữa cung thì gửi xe ở đâu?
Tại chỗ nghỉ qua đêm, trong nhà hoặc trong sân có khóa. Không gửi xe qua đêm ở bãi gửi xe công cộng vắng người: bãi vắng ban đêm thường chỉ là khoảng đất trống, không có ai trông thực sự.
Tóm lại
Dọc đường vào Thành phố Vinh, bãi đỗ an toàn là bãi có người trông, có mái che và nằm trong tầm mắt của người chịu trách nhiệm. Ăn trưa chọn quán nhìn được xe, đổ xăng chỉ dừng ngắn, vào phố dùng bãi giữ xe chuyên, qua đêm gửi tại chỗ nghỉ. Khóa kép, đồ cất kỹ và thói quen không để xe lỏng lẻo là bộ ba giữ nguyên giá trị ở mọi chặng của tuyến đồng bằng này.