Sầm Sơn là bãi biển quen thuộc nhất của người Hà Nội muốn chạy xe máy ra biển trong một ngày hoặc một cuối tuần: tổng lộ trình hơn 160 km, gần như trọn vẹn trên QL1A, đi qua đủ loại quang cảnh từ đồng bằng lúa, núi đá vôi cho tới biển khơi. Tuyến này đẹp theo cách trải dài thay vì dồn ở một điểm: mỗi chặng đổi một màu, và người đi xe máy là người hưởng trọn vẹn nhất vì được ngắm bằng mọi giác quan. Bài viết thuộc chuỗi trang cẩm nang cung đường do Mr Tú Motorbike Rental tổng hợp, mô tả từng đoạn đẹp của tuyến, khung giờ nên chạy và cách rẽ vào biển an toàn.
Tổng quan tuyến và cách chia chặng
Lộ trình chuẩn đi hơn 150 km theo QL1A từ Hà Nội qua Phủ Lý, thành phố Ninh Bình, Tam Điệp vào trung tâm Thành phố Thanh Hóa, rồi từ thành phố chạy tiếp chừng 16 km về phía đông là tới biển Sầm Sơn. Chạy liên tục cả tuyến mất khoảng 4 đến 5 giờ; tính dừng ăn sáng, nghỉ trưa thì là trọn một buổi sáng với hơn 6 tiếng. Khung giờ xuất phát được yêu thích là 5 giờ 30 đến 6 giờ sáng, vì bạn sẽ qua đoạn núi khi nắng còn hiền, và tiếp cận biển đúng lúc chiều vắng nắng gắt.
Chia chặng hợp lý là ba phần: phần đồng bằng Hà Nội đến Ninh Bình chiếm khoảng 90 km, phần núi đá vôi Ninh Bình qua Tam Điệp và hạ độ về Thanh Hóa chiếm khoảng 60 km, và phần cuối từ thành phố ra biển chỉ hơn 16 km nhưng đổi hoàn toàn không khí. Người muốn tìm hiểu kỹ thời gian từng chặng nên đọc bài đi xe máy từ Hà Nội đến Thành phố Thanh Hóa mất bao lâu, vì nửa đầu của tuyến ra Sầm Sơn trùng nguyên vẹn với tuyến vào thành phố Thanh Hóa.
Chặng đồng bằng: Hà Nội qua Phủ Lý đến Ninh Bình
Mở màn của tuyến là đồng bằng sông Hồng phẳng lì: lúa hai bên đường, kênh mương, rặng tre và tháp chuông làng rải rác. Đường thẳng dài dễ tạo cảm giác nhàm, nhưng lại là chỗ đẹp để thưởng thức ánh sáng sớm: sương mỏng giăng trên ruộng lúc 6 giờ sáng là thứ khiến người chụp ảnh chịu dậy sớm. Điểm dừng đẹp của chặng này là Phủ Lý: dừng ăn sáng, đứng trên cầu qua sông Đáy ngắm mặt nước rộng, rồi tiếp tục chạy giữa hai hàng cây của quốc lộ.
Đoạn Phủ Lý tới thành phố Ninh Bình tiếp tục là đường đồng bằng thoáng, đường thẳng có đoạn dài hàng cây số. Điều cần nhớ trên chặng đẹp này là xe tải: QL1A là trục chính của phía nam Hà Nội, xe container chạy dày, và cảnh đẹp chỉ nên ngắm trong tư thế bám làn phải vững vàng, không vừa chạy vừa ngoái đầu. Ai muốn ngắm cảnh kỹ thì dừng ở bãi rộng ven đường, tắt máy hẳn rồi mới duỗi cổ ngắm, an toàn hơn mọi pha liếc nhanh.
Chặng núi đá vôi: Ninh Bình qua Tam Điệp
Đây là phần được nhắc đến nhiều nhất của tuyến. Từ phía nam thành phố Ninh Bình, đường bắt đầu bò lên giữa dãy núi đá vôi Tam Điệp: các khối núi tròn vắt qua hai bên, khúc cua ôm theo vách đá, có đoạn đèo ngắn với tầm nhìn rộng ra thung lũng. Vùng đá vôi này chính là phần lõi của hành trình, và người từng đi cung đường từ Hà Nội đến Tam Điệp đều công nhận đoạn núi này đẹp nhất tuyến dù không hề dễ chạy. Mùa xuân mưa đá ướt sẫm màu, mùa thu trời trong núi xanh thẫm, mỗi thời khắc một vẻ.
Ba lưu ý kỹ thuật cho đoạn này: giảm tốc trước khúc cua, vì nhiều cua bị núi che tầm nhìn ngược chiều; không vượt xe lớn ở đoạn có vách chắn; và tránh chạy lúc chạng vạng tối, vì ánh sáng xiên làm bóng núi đổ dài dễ nhầm khoảng cách. Đường qua núi thường có gió khe thổi ngang, người mới chạy núi dễ bị đẩy lệch làn ở các đoạn trũng giữa hai khối núi, giữ tư thế người gọn và hai tay bám mềm là đủ.
Chặng hạ độ: Tam Điệp về đồng bằng Thanh Hóa
Qua Tam Điệp, tuyến hạ độ hơn 50 km về đồng bằng Thanh Hóa, và đây là chặng chạy dễ chịu nhất: đường thoải, ít cua, dân cư thưa dần rồi dày lại khi tới rìa thành phố. Khung cảnh đổi sang màu lúa và vườn cây Thanh Hóa, vào mùa gặt đồng vàng rực hai bên đường. Người đã dành sự tập trung cho đoạn núi có thể nới lỏng tay lái chút ở đây, nhưng vẫn giữ tốc hợp lý vì đường thẳng phẳng dễ khiến đồng hồ nhích lên mà không để ý.
Trước khi tới trung tâm thành phố, các ngã tư lớn xuất hiện dày: rẽ vào thành phố một hướng, ra biển Sầm Sơn một hướng. Nếu mục tiêu là thẳng tiến ra biển, tốt nhất là nạp đầy xăng và ăn nhẹ tại phố, vì đoạn 16 km cuối dù ngắn nhưng bạn sẽ muốn dừng nhiều lần: vừa vào biển là hàng phi lao, gió mặn và mùi biển đầu tiên của chuyến đi.
Chặng cuối: hơn 16 km từ thành phố ra biển
Đường từ trung tâm Thanh Hóa ra Sầm Sơn chạy giữa đồng bằng ven biển phẳng, hai bên nhà cửa thưa dần nhường chỗ cho ruộng và ao, rồi đột ngột hàng phi lao cao rợp bóng hiện ra trước khi mặt biển lóe lên cuối con đường. Ngay khúc chuyển cảnh này là khoảnh khắc đáng tiền của cả tuyến: mùi mặn đầu tiên, gió đổi hướng, âm ồn dần thành tiếng sóng. Chạy chậm ở đoạn cuối, không chỉ vì đường đông người tắm biển mùa cao điểm, mà vì cảnh này đáng để ngắm thật chậm.
Vào phố biển, các tuyến đường nhỏ dẫn ra bãi tắm, ghềnh đá và chân núi Trường Lệ. Đậu xe ở bãi có người trông, mang theo đồ giá trị theo người, để lại mũ bảo hiểm trong cốp khóa nếu xe có. Buổi sáng sớm ở Sầm Sơn là khi biển đẹp nhất và vắng nhất: người ngắm bình minh dừng ở ghềnh, người tắm sớm xuống nước, hàng phi lao chỉ có tiếng gió.
Khung giờ đẹp và thời điểm trong năm nên đi
Màu sáng đẹp nhất của tuyến là buổi sớm: sương đồng bằng, núi đá vôi ngược sáng, và biển lặng gió trước 9 giờ. Xuất phát 5 giờ 30, bạn ăn sáng ở Phủ Lý lúc trời vừa lên nắng, qua núi Tam Điệp khi nắng còn xiên đẹp, và tới Sầm Sơn giữa buổi chiều. Ngược lại, xuất phát trưa thì đoạn núi rơi vào giờ nắng gắt, đường nhựa toả hơi nóng, và tới biển đúng lúc nắng chói chang giữa bãi.
Về mùa, hè là mùa biển nhưng cũng là mùa nắng gắt và đông người; tháng đầu hè biển thuận mà chưa quá chật. Mùa thu từ tháng chín trở đi, biển Sầm Sơn vắng hơn, trời vào kiểu trong xanh, gió mát, còn tuyến QL1A đang độ đồng vàng sau gặt. Mùa đông gió bắc biển lạnh, dòng người tắm vắng hẳn, tuyến vẫn chạy được nhưng nên canh khung giờ giữa trưa nắng ấm và mang đồ đủ dày.
Lưu ý an toàn trên tuyến đẹp
Cảnh đẹp là nguyên nhân gián tiếp của không ít va chạm trên tuyến này, vì người lái phân tâm. Quy tắc số một: ngắm cảnh chỉ khi xe dừng hẳn. Quy tắc hai: chọn điểm dừng là bãi rộng có đường quan sát ra hai phía, không dừng ngay sau khúc cua hoặc chân dốc. Quy tắc ba: giữ mũ bảo hiểm cài chặt suốt tuyến, kể cả khi chạy đoạn cuối ven biển dễ chịu, dễ gây cảm giác an toàn giả. Trẻ nhỏ ngồi sau nếu buồn ngủ cần được dừng nghỉ thường xuyên, vì gió biển và nắng hai đợt đủ khiến cơ thể mất nước nhanh hơn cảm giác.
Xe máy cần được chăm chút trước tuyến dài hơn 160 km: lốp, phanh, dầu, đèn, và đặc biệt là áp suất lốp đúng chuẩn theo tải trọng, vì chở hành lý đi biển thường nặng hơn chuyến đi thường ngày. Khách thuê xe ở Hà Nội nên nhận xe hôm trước trong khung giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày của Mr Tú Motorbike Rental, chạy thử vòng phố, và lên đường thật sớm hôm sau.
Câu hỏi thường gặp
Tuyến này có đoạn nào cấm xe máy không?
Không có đoạn nào trên QL1A cấm xe máy, chỉ tuyến cao tốc Hà Nội Ninh Bình là cấm. Toàn bộ lộ trình xe máy chạy trọn trên QL1A và đường tỉnh vào Sầm Sơn, hợp lệ từ đầu tới cuối.
Ngắm cảnh ở đâu đẹp nhất trên tuyến?
Đoạn núi đá vôi qua Tam Điệp là điểm nhấn chính, với các khúc cua ôm vách đá. Bãi đỗ an toàn quanh các khu dân cư Tam Điệp cho phép dừng lâu, chụp ảnh mà không chặn dòng xe chạy.
Đi và về trong một ngày có khả thi không?
Khoảng 320 km khứ hồi là mức nặng, chỉ dành cho người quen chạy dài, xuất phát trước 6 giờ sáng, nghỉ nhiều chặng ngắn và về trước tối. Người ít kinh nghiệm nên chia hai ngày một đêm, ngủ lại Thanh Hóa hoặc Sầm Sơn.
Tóm lại
Tuyến Hà Nội Sầm Sơn đẹp vì nó gom đủ ba mảng cảnh quan: đồng bằng lúa Hà Nam và Ninh Bình, núi đá vôi Tam Điệp, và ven biển phi lao Thanh Hóa, tất cả trong hơn 160 km trên QL1A. Xuất phát sớm, dừng đúng chỗ, giữ an toàn ở đoạn núi, và vào biển lúc chiều vắng nắng là công thức cho trọn vẹn cả cung đường. Các tuyến đồng bằng ven biển tương tự được gom tại trang chủ đề cung đường đồng bằng và ven biển. Mr Tú Motorbike Rental hỗ trợ khách thuê xe máy Hà Nội trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày, phục vụ các chuyến chạy từ Hà Nội ra biển Thanh Hóa.