Bài này thuộc chùm mũ bảo hiểm và trang bị trong mục An toàn, về câu hỏi lớp lót mũ bảo hiểm có giặt được không. Lót mũ là phần tiếp xúc da đầu nhiều nhất, mồ hôi và bụi đường tích lại qua từng chuyến đi khiến mũ có mùi khó chịu nếu không vệ sinh định kỳ. Bài nói về loại lót nào giặt được, cách giặt đúng và tần suất hợp lý để mũ luôn thoáng sạch. Nên đọc kèm cách chọn đèn pin gắn mũ bảo hiểm cho phần trang bị thêm của mũ, kinh nghiệm chạy đêm tránh quán cóc sáng đèn chói và chạy đêm khi mắt mỏi cuối ngày cho các tình huống an toàn khác khi đi xe.
Câu trả lời nhanh
Lớp lót mũ bảo hiểm có giặt được, với điều kiện bạn giặt đúng cách: phần lót tháo rời của hầu hết mũ bán phổ thông hiện nay đều giặt được bằng nước ấm pha xà phòng nhẹ, xả sạch và phơi nơi thoáng gió, không giặt máy, không vặn mạnh và không sấy hoặc phơi nắng gắt. Với mũ có lót dán chắc không tháo được, lau bằng khăn ẩm thấm xà phòng loãng rồi lau lại bằng khăn ẩm sạch. Giặt lót đều đặn giúp mũ bớt mùi, da đầu thoáng hơn và phần đệm giữ được đàn hồi lâu hơn.
Vì sao lót mũ cần được giặt định kỳ
Chạy xe ở Việt Nam, đầu chúng ta ra mồ hôi gần như quanh năm, cộng thêm bụi đường bám qua các lỗ thông gió, sau vài tuần lót mũ đã có mùi rõ. Mồ hôi ngấm lâu không những gây mùi mà còn làm vải lót chai đi, giảm độ ôm của phần đệm, khiến mũ lỏng dần so với lúc mới mua. Người đội mũ cả ngày đi làm còn thêm gàu và mồ hôi dầu, lót càng mau bẩn hơn so với người chỉ đi chặng ngắn.
Ngoài chuyện vệ sinh, lót sạch còn liên quan tới an toàn theo cách gián tiếp: phần đệm giữ độ ôm chuẩn giúp mũ ngồi chắc trên đầu khi có va chạm, còn lớp lót chai và lỏng lẻo khiến mũ dễ lệch khỏi vị trí khi cần nó nhất. Vì thế giặt lót đúng cách không chỉ vì mùi mà còn để mũ giữ đúng form lâu hơn.
Cách tháo lớp lót đúng cách
Hầu hết mũ half-face và full-face hiện đại thiết kế lót tháo rời: phần đệm má và đệm gáy thường móc vào khung mũ bằng các chấu nhựa, chỉ cần nhẹ tay tách từng chấu theo hướng mà nhà sản xuất chỉ dẫn, không kéo mạnh một bên vì dễ gãy chấu. Với mũ giá rẻ, lót may cố định vào vỏ, loại này không tháo được thì lau thay vì giặt.
Trước khi tháo, xem kỹ kết cấu lót mũ của bạn và hướng dẫn của hãng nếu còn giữ, vì mỗi mẫu mũ một kiểu chấu. Chụp lại ảnh vị trí các chấu sau khi tháo giúp bạn ráp lại đúng chiều nhanh hơn. Nếu chấu gãy khi tháo, có thể mua phụ tùng thay ở các tiệm phụ kiện mũ thay vì cố ghim tạm làm liều. Khi ráp lại, nghe tiếng chấu khớp răng cọ chắc tay thì lót mới ngồi chuẩn, nếu còn lỏng thì tháo ra làm lại chứ đừng đội thử khi vội.
Quy trình giặt lót sạch và an toàn
Ngâm lót trong nước ấm pha chút xà phòng hoặc dầu gội nhẹ khoảng mười phút, rồi dùng bàn chải mềm chà nhẹ từng bề mặt, đặc biệt phần trán và gáy nơi mồ hôi đọng nhiều. Xả lại nhiều lần nước sạch cho tới khi không còn nhớt xà phòng, vì cặn xà phòng để lại sẽ gây kích ứng da đầu khi mang mũ lại. Với vết bẩn cứng đầu như dầu mỡ bám mép lót, dùng bàn chải răng cũ chà nhẹ thêm vài lần thay vì tăng nồng độ xà phòng.
Sau khi xả, bóp nhẹ cho ráo nước bằng khăn khô, rồi phơi nơi thoáng gió trong bóng râm. Tuyệt đối không vặn mạnh như vắt quần áo vì làm đệm xốp bị biến dạng, không giặt máy vì lực quay làm rách vỏ vải lót, và không dùng máy sấy hay phơi nắng to vì nhiệt cao làm phần xốp cứng lại, mất đàn hồi. Lót khô tự nhiên trong nửa ngày đến một ngày tùy trời.
Những điều nên tránh khi vệ sinh mũ
Ngoài lót, vỏ mũ cũng cần lau sạch nhưng chỉ dùng khăn ẩm, không nhúng cả mũ vào nước vì nước ngấm vào lớp xốp giảm chấn và keo liên kết làm giảm khả năng bảo vệ của mũ. Hóa chất mạnh như cồn, xăng, dung môi làm sứt mẻ lớp sơn và làm biến dạng nhựa vỏ, chỉ dùng nước và xà phòng nhẹ. Nhớ lau cả vành mũ tiếp xúc da mặt vì đây là vòng vi khuẩn tích tụ nhanh nhất.
Đừng để mũ trong cốp xe sau khi đi mưa về mà không lau khô, hơi ẩm còn lại cộng thêm mồ hôi khiến vi sinh sinh sôi nhanh. Cũng đừng treo mũ ngay bên gương xe khi đỗ ngoài nắng gắt, lớp xốp lót nắng nóng trong mũ tích nhiệt rất nhanh. Thói quen nhỏ là lau mũ và mở nắp thông gió cho khô trước khi cất, giúp chu kỳ vệ sinh lâu dài hơn.
Tần suất giặt và thời điểm thay lót mới
Nếu bạn đi xe hàng ngày, giặt lót khoảng hai đến bốn tuần một lần là hợp lý, người đổ nhiều mồ hôi thì dày hơn. Vỏ mũ lau bụi hằng tuần. Sau những chuyến đi mưa dài hoặc đi nắng ra mồ hôi đẫm, nên vệ sinh sớm hơn chu kỳ.
Một bộ lót chỉ chịu được số lần giặt nhất định, khi vải chai sần, đệm xẹp mất phồng hoặc chảy màu không còn giặt được nữa thì nên mua bộ lót thay thế tương thích với mũ, và người chạy đường dài hay đường bụi nên lau vỏ mũ thường xuyên hơn, vì lớp bụi bám dày sẽ ngấm vào lót qua các lỗ thông gió. Lót xuống cấp mà vẫn mang sẽ khiến mũ lỏng và bí, còn mũ đã qua nhiều năm hoặc từng va chạm thì nên cân nhắc đổi hẳn mũ mới, vì tuổi thọ bảo vệ của mũ là có hạn.
Câu hỏi thường gặp
Giặt lót mũ bằng máy giặt được không?
Không nên. Lực quay của máy làm rách vỏ vải và biến dạng đệm xốp, mất luôn độ ôm của lót. Giặt tay với xà phòng nhẹ là cách an toàn cho mọi loại lót mũ.
Lót mũ bao lâu giặt một lần?
Khoảng hai đến bốn tuần nếu đi hàng ngày, dày hơn nếu bạn đổ nhiều mồ hôi hoặc vừa đi mưa. Lót có mùi khi mới mang là tín hiệu nên giặt sớm hơn chu kỳ.
Phơi lót ngoài nắng được không?
Chỉ phơi nơi thoáng gió trong bóng râm. Nắng gắt làm xốp cứng và vải phai, giảm độ đàn hồi của đệm. Nếu cần khô nhanh, dùng quạt thổi ở khoảng cách xa, không dùng nhiệt.
Lót không tháo rời thì làm sao?
Dùng khăn ẩm thấm xà phòng loãng lau toàn bộ bề mặt lót, sau đó lau lại vài lần bằng khăn ẩm sạch cho hết cặn, rồi để mũ hé nắp thông gió nơi thoáng gió cho khô tự nhiên.
Lót bị mùi dù giặt rồi thì sao?
Kiểm tra xem lót đã khô hẳn chưa, vì lót phơi không khô mới là nguyên nhân mùi hay gặp. Có thể xịt dung dịch vệ sinh mũ chuyên dụng hoặc pha nước muối loãng xả lại, rồi phơi khô thật kỹ trước khi dùng.
Có phải mua lót thay đúng hãng không?
Nên chọn lót tương thích hoặc cùng hãng với mũ để khớp chấu và độ ôm chuẩn. Lót trôi nổi có thể không khớp form, khiến mũ lỏng và giảm bảo vệ khi cần.
Trẻ em dùng mũ thì vệ sinh khác không?
Cách vệ sinh giống như mũ người lớn, nhưng tần suất cao hơn vì trẻ đổ mồ hôi nhiều và da đầu nhạy cảm. Chỉ dùng xà phòng thật nhẹ, xả kỹ và phơi khô hoàn toàn trước khi cho trẻ mang lại.
Nguồn tham khảo
Tóm lại
Lớp lót mũ bảo hiểm giặt được và nên giặt định kỳ, miễn là giặt tay bằng xà phòng nhẹ, phơi thoáng gió và tránh nhiệt độ cao, giữ cho mũ sạch thoáng và ôm đầu đúng chuẩn. Vệ sinh mũ định kỳ còn giúp bạn phát hiện sớm các vết nứt của vỏ hoặc chấu lót bị mỏng, kịp thay trước khi hỏng giữa chừng. Nếu bạn cần thuê xe máy kèm mũ bảo hiểm sạch sẽ cho chuyến đi sắp tới, hãy xem bảng giá thuê xe máy hoặc liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày.