Việt Nam là quốc gia của xe máy: hơn chục triệu chiếc lưu thông, và ở Hà Nội dòng xe dày đặc gần như mọi giờ trong ngày. Với du khách nước ngoài lần đầu đặt chân sang, việc thuê một chiếc xe máy để tự mình khám phá thành phố rất hấp dẫn, nhưng cũng đặt ra nhiều câu hỏi: giấy tờ cần gì, giao thông có dễ thích nghi, và làm sao để ngày đầu tiên không biến thành ngày đáng nhớ vì lý do sai. Bài này là cẩm nang thực tế cho vị khách lần đầu cầm vô lăng trên đường Việt Nam.
Chủ đề thuộc nhóm kỹ năng nâng cao trong mục an toàn. Về giấy tờ pháp lý, hãy đọc trước khách nước ngoài chay xe máy ở Việt Nam cần giấy tờ gì và giấy phép lái quốc tế dùng cho xe máy ở Việt Nam; phần dưới đây tập trung vào trải nghiệm thực tế.
Câu trả lời nhanh
Khách nước ngoài hoàn toàn có thể chạy xe máy ở Việt Nam, với ba điều kiện: giấy phép lái phù hợp và hợp lệ, chiếc xe được thuê từ nơi tin cậy kèm hợp đồng rõ ràng, và vài giờ tập làm quen trên đường vắng trước khi lao vào dòng giao thông đông. Điều kiện thứ tư cũng đáng ghi nhớ: bảo hiểm du lịch có chi trả tai nạn, và hãy chuẩn bị sẵn nó trước khi đặt xe lên đường.
Giấy tờ: kiểm tra trước khi đặt bút thuê xe
Bằng lái là điều đầu tiên. Theo quy định Việt Nam, người lái xe máy từ 50cc trở lên phải có giấy phép lái xe phù hợp: bằng Việt Nam hoặc bằng nước ngoài có công chứng dịch thuật, hoặc giấy phép lái quốc tế được Việt Nam công nhận. Không có loại giấy tờ nào trong đó đồng nghĩa với việc không nên lái xe máy, dù cho bên cho thuê có sẵn lòng tốt. Chạy xe không giấy phép hợp lệ là vi phạm pháp luật và bảo hiểm du lịch có thể từ chối chi trả khi có chuyện.
Ngoài bằng lái, hãy mang theo hộ chiếu bản gốc hoặc bản photo, vì hợp đồng thuê xe ở nơi uy tín đều yêu cầu giấy tờ tùy thân. Các bước chuẩn bị giấy tờ thuê xe cho khách nước ngoài đã được tóm tắt trong bài viết về giấy tờ khách du lịch nước ngoài cần chuẩn bị khi thuê xe máy, bao gồm cả câu hỏi nên hỏi bên cho thuê trước khi ký.
Về khoản đặt cọc, mức phổ biến dao động theo giá trị xe và điều kiện thuê, và bạn nên hỏi rõ số cọc, điều kiện hoàn, cùng hình thức giữ giấy tờ trước khi đồng ý. Mọi điều khoản quan trọng nên nằm trong hợp đồng viết, không phải lời hứa miệng.
Giao thông Việt Nam khác gì nơi bạn từng sống
Điều đầu tiên gây sốc là mật độ: tại các giao lộ lớn ở Hà Nội, dòng xe máy tràn qua từ mọi hướng và làn đường chỉ mang tính tham khảo. Điều thứ hai là kèn xe: người Việt dùng còi để thông báo vị trí chứ không hẳn là để trách móc, nên đừng giật mình khi nghe vang quanh mình. Điều thứ ba là ưu tiên: xe lớn nhường nhỏ, người đi bộ băng qua chậm, và mọi người điều chỉnh nhịp cho nhau thay vì tuân tuyệt đối vạch kẻ.
Ngày đầu, hãy đi với tốc độ chậm hơn dòng xe một nhịp, giữ khoảng cách dài với xe phía trước, và không được phanh gấp. Hãy quan sát cách người địa phương làm ở giao lộ: tiến chậm, nhìn hai bên, và di chuyển theo dòng chứ không đứng chôn chân giữa dòng. Sau một hai buổi, phần lớn khách nước ngoài bắt được nhịp, và đó là lúc việc lái xe mới bắt đầu vui.
Mũ bảo hiểm là bắt buộc với cả người lái và người ngồi sau, và mũ phải đạt chuẩn. Chiếc mũ do bên cho thuê giao kèm thường đạt chuẩn, nhưng nếu mũ lỏng hoặc xikk, hãy yêu cầu đổi ngay từ đầu.
Ngày đầu tiên nên chạy ở đâu
Khu phố cổ buổi sáng sớm đông nhưng chậm, và là nơi tốt để làm quen. Ngược lại, giờ cao điểm sáng và chiều trên các trục lớn như đường Giải Phóng hay Kim Mã không phải nơi cho buổi tập đầu tiên. Nếu khách ở khu Hồ Tây, các đường quanh hồ vào sáng sớm vừa đẹp vừa ít xe, rất hợp để chạy thử.
Các ứng dụng bản đồ của Việt Nam có chế độ dành cho xe máy, thường chính xác hơn chế độ ô tô về đường một chiều nhỏ. Tuy vậy hãy cẩn thận với những hẻm một chiều: điều hướng có thể đưa bạn vào ngõ chỉ quen với người địa phương, nên hãy ưu tiên đường lớn cho những ngày đầu.
Trời mưa thì dừng. Mưa to ở Hà Nội xuống nhanh và đường trơn tức thì, và với người mới chưa quen mức bám đường, nghỉ một cốc cà phê hoãn chuyến đi là lựa chọn thông minh.
Bản đồ và điện thoại cũng cần chuẩn bị riêng: roaming rẻ và phổ biến, nhưng nên cài sẵn bản đồ offline trước ngày đầu, và gắn điện thoại vào giá đỡ chắc chắn thay vì cầm tay. Với khách lần đầu, một lộ trình viết sẵn ra giấy nhỏ cũng là phương án dự phòng đáng tin cậy khi pin hết giữa chừng. Hỏi bên cho thuê về địa điểm gửi xe gần điểm tham quan ngay khi nhận xe cũng tiết kiệm được khá nhiều lần vòng quanh khối phố tìm chỗ đỗ.
Thuê xe: chọn nơi nào và kiểm tra gì
Chọn bên cho thuê có hợp đồng rõ ràng, xe được bảo dưỡng, và đánh giá từ khách trước. Khi nhận xe, kiểm tra cùng chủ xe: phanh trước sau, còi, đèn, vỏ xe, mức nhớt, và chụp lại các vết trầy sẵn có để không tranh chấp khi trả. Hỏi rõ số điện thoại hỗ trợ khi xe hỏng giữa đường, và địa điểm trả xe ngoài giờ nếu bạn dự định trả sớm.
Về dòng xe, với người mới, xe ga phổ thông là lựa chọn dễ điều khiển nhất: nhẹ, không cần sang số, và đủ mạnh cho đường phố. Cần thuê xe máy ở Hà Nội với hỗ trợ tiếng Anh hoặc hướng dẫn cụ thể, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày, hoặc xem trước bảng giá thuê xe máy để so dòng xe và giá.
Bảo hiểm và trách nhiệm
Bảo hiểm y tế du lịch là điều phải có trước khi lên xe, và hãy đọc kỹ mục chi trả tai nạn xe máy: một số hợp đồng loại trừ việc lái xe máy nếu không có bằng lái hợp lệ. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc cho xe máy thường do bên cho thuê giao kèm, nhưng đó là mức tối thiểu, và rủi ro lớn hơn nên do bảo hiểm du lịch gánh.
Khi có va chạm nhẹ, hãy dừng hẳn, chụp ảnh hiện trường, và liên hệ bên cho thuê trước khi tranh luận. Với va chạm lớn hoặc có người bị thương, gọi cảnh sát và giữ hiện trường là trình tự đúng, và không thỏa thuận tiền riêng khi chưa hiểu rõ quy định.
Câu hỏi thường gặp
Bằng lái quốc tế có chạy được xe máy ở Việt Nam không?
Tùy loại: một số giấy phép lái quốc tế được Việt Nam công nhận, một số không, và điều kiện kèm theo gồm bản dịch công chứng. Trước chuyến đi, hãy kiểm tra kỹ loại giấy phép bạn đang giữ trong bài viết về giấy phép lái quốc tế cho xe máy, đừng đợi tới quầy thuê xe mới kiểm tra.
Khách nước ngoài có nên thuê xe số thay vì xe ga?
Nếu bạn đã quen xe số ở nước mình thì xe số không vấn đề. Nhưng nếu tài xế mới, xe ga phổ thông dễ làm quen hơn: không sang số, trọng lượng nhẹ, và thao tác đơn giản. Chọn dòng quen tay quan trọng hơn chọn dòng xịn.
Tôi bị thổi kèn liên tục, có phải mình làm sai không?
Chưa chắc. Kèn ở Việt Nam là ngôn ngữ thông báo: tôi đang tới, tôi ở bên phải, mời đi trước. Chỉ cần giữ tốc độ hợp lý và nhịp đều, đừng giật mình phanh gấp mỗi khi nghe kèn.
Có cần trả xe đúng giờ không?
Có, và nên chủ động nhắn trước nếu trễ. Phí trễ trả tính theo giờ với mức quy định trong hợp đồng, nên khi dự kiến trễ, báo trước vừa là lịch sự vừa giúp bạn biết trước chi phí.
Đi phố cổ có chỗ gửi xe không?
Có, các bãi gửi xe công cộng quanh phố cũ dày đặc, với vé gửi giữ bởi nhân viên bãi. Ghi nhớ biển số xe và cầm vé, vì mất vé đôi khi mất thời gian hơn mất tiền.
Tóm lại
Khách nước ngoài lần đầu chạy xe ở Việt Nam nên chuẩn bị theo thứ tự: kiểm tra bằng lái hợp lệ, mua bảo hiểm du lịch chi trả tai nạn xe máy, thuê xe từ nơi có hợp đồng rõ ràng, và dành vài giờ làm quen trên đường vắng trước khi vào dòng giao thông đông. Kèn nhiều là bình thường, làn đường mềm, và mưa to là cớ dừng nghỉ. Cần thuê xe máy ở Hà Nội với hướng dẫn rõ ràng cho người mới, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày để được tư vấn dòng xe dễ lái và thủ tục thuê nhanh chóng. Nếu bạn vẫn băn khoăn về giấy tờ cần mang theo, hãy gọi trước để được Mr Tú giải thích rõ trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày.