Bài này thuộc chùm xe máy điện trong mục Xe máy, về những nguy cơ khi xe máy điện bị ngập nước. Mùa mưa ở Hà Nội có những cơn dập trút nước khiến nhiều tuyến phố thành sông, và xe điện với ắc quy cùng hệ thống điện trên xe lại nhạy cảm với nước hơn hẳn xe xăng. Bài chỉ ra bộ phận nào dễ tổn thương, dấu hiệu xe đã nhiễm nước và cách xử lý đúng ngay sau đó. Nên đọc kèm lưu ý an toàn ắc quy khi trời nóng để hiểu thêm về cách bảo quản ắc quy, cách tìm điểm sạc khi đi xa vì sau khi ngập nước bạn không nên sạc lại ngay, cùng kinh nghiệm chạy xe điện đường đèo cho các tình huống địa hình khác.

Câu trả lời nhanh

Nguy cơ lớn nhất khi xe máy điện bị ngập nước là chập điện và đoản mạch ở ắc quy, bộ điều khiển hoặc motor, gây hỏng nặng thậm chí nguy hiểm cho người ngồi trên xe. Khi nước đã tràn qua sàn xe hoặc ngập quá nửa bánh, tuyệt đối không bật nguồn lại, không cắm sạc, mà hãy đẩy xe ra khỏi vũng nước, rút ắc quy ra khỏi xe nếu tháo rời được và để mọi thứ khô hoàn toàn rồi mới kiểm tra. Nếu ngập sâu hoặc nước đã vào khoang điện, hãy gọi thợ sửa xe chuyên về xe điện đến xem, đừng thử khởi động lấy may. Phòng tốt hơn chữa: mùa mưa hãy chọn né vũng sâu và quan sát đáy đường trước khi lội.

Ngập nước nguy hiểm ở bộ phận nào

Ba vị trí nhạy cảm nhất của xe điện là ắc quy, bộ điều khiển điện và motor bánh. Ắc quy lưu trữ năng lượng dưới điện áp cao hơn nhiều so với ắc quy mồi của xe xăng, khi nước tràn vào các cọc đấu hoặc vỏ bị ngâm lâu, có thể xảy ra chập nội bộ. Bộ điều khiển điện là bo mạch nằm ở vị trí thấp trên khung xe, chỉ một ít nước bẩn đọng vào cũng đủ gây lỗi tín hiệu.

Motor bánh cùng các giắc nối điện giữa các bộ phận cũng không kém phần rủi ro, vì chúng nằm sát bánh xe, nơi ngập nước đầu tiên. Ngoài rủi ro hỏng hóc, nước bẩn còn để lại cặn bám khiến tiếp xúc điện kém dần theo thời gian, nên hậu quả đôi khi không hiện ngay mà chỉ bộc lộ sau vài ngày. Việc xe chết giữa vũng nước cũng tiềm ẩn rủi ro giao thông khi dòng xe phía sau không kịp tránh.

Dấu hiệu xe đã vào nước

Dấu hiệu rõ nhất là xe tự tắt nguồn hoặc đèn màn hình chớp tắt khi đang lội nước. Một số xe có báo lỗi trên màn hình khi cảm biến phát hiện bất thường về điện. Nếu sau khi qua vũng nước mà xe chạy yếu, có mùi khét nhẹ, tiếng motor rè hay đèn chiếu sáng chập chờn, hãy coi như xe đã nhiễm nước và dừng lại kiểm tra.

Khi đỗ xe, nhìn xuống đáy khung xem có vệt nước ngập trên thân xe hay bùn non đọng trong các khe cắm điện. Cắm sạc bị ướt là dấu hiệu cần đặc biệt để ý, vì việc cắm sạc vào giắc còn ướt gần như chắc chắn gây chập. Với xe có ắc quy tháo rời, tháo ra xem vỏ ngoài có đọng nước, cọc tiếp xúc có ướt không.

Xử lý ngay khi xe bị ngập

Việc đầu tiên là đưa xe ra khỏi vùng nước, nếu xe đã tắt nguồn thì đẩy chứ đừng cố mở lại ga. Chọn chỗ bằng phẳng, thoáng để xe, tắt khóa nguồn hoàn toàn và chờ phần thân dưới khô bớt. Nếu xe của bạn có ắc quy tháo rời và bạn quen thao tác, hãy tháo ắc quy ra và để ở chỗ khô, lưu ý giữ hai cọc điện không chạm nhau hay chạm kim loại.

Tuyệt đối không cắm sạc ngay khi ắc quy hoặc giắc sạc còn ướt, và không dùng máy sấy nhiệt cao phà trực tiếp vào bo mạch hay ắc quy. Chỉ lau khô bên ngoài bằng khăn, để tự nhiên khô trong chỗ thoáng khí. Nếu nước ngập sâu tới mức ắc quy hoặc bạn không chắc mức độ, hãy liên hệ tiệm sửa xe điện sớm càng tốt, mô tả rõ xe ngập tới đâu để thợ có hướng xử lý an toàn.

Cách phòng tránh khi trời mưa lớn

Trước khi đi vào mùa mưa, nên kiểm tra độ kín của nắp che ắc quy, các giắc nối và hộc sạc theo hướng dẫn của hãng. Khi gặp đường ngập, không lao theo xe phía trước mà hãy dừng lại quan sát: vũng nước đục, có dòng chảy hoặc không thấy đáy là không nên lội. Chọn đoạn đường cao hơn ven vũng mà đi, kể cả phải đi chậm và giữ xe sát lề.

Nếu buộc phải qua vũng cạn, vào số nhẹ hoặc giữ ga đều, đi theo vệt bánh xe của các xe trước, tránh đoạn có miệng cống hay nắp cống hở. Qua khỏi nước thì chạy chậm một quãng cho xe tự ráo bớt, rồi dừng lại kiểm tra nhanh đèn, còi và màn hình trước khi tiếp tục hành trình. Sạc xe trong mái che, tránh để sạc ngoài trời khi đang mưa to.

Trên những cung đường quen thuộc, hãy ghi nhớ các điểm trũng hay đọng nước như gầm cầu thấp, đoạn trũng trước cổng chợ hay chỗ nắp cống sụt lún, vì đó là những vị trí ngập sớm nhất khi mưa lớn. Khi dự báo có mưa to, chủ động xuất phát sớm hơn, mang theo áo mưa và nếu có thể thì chọn lộ trình dài hơn một chút nhưng đường cao ráo. Nếu giữa hành trình nước dâng nhanh, đừng tiếc thời gian chờ nước rút, an toàn của người đi xe luôn quan trọng hơn việc về đúng giờ.

Kiểm tra gì trước khi dùng lại xe

Sau khi xe đã khô hoàn toàn, kiểm tra theo thứ tự an toàn: nhìn ngoại quan các giắc nối và cọc ắc quy không còn ướt, mở khóa nguồn xem màn hình lên bình thường, thử đèn, còi và phanh rồi mới nhẹ ga chạy thử quanh quẩn. Nếu bất kỳ công đoạn nào báo lỗi hoặc có mùi khét, tắt ngay và gọi thợ, không cố chạy tiếp.

Với những xe từng ngập sâu, một lần kiểm tra tại tiệm vẫn đáng giá hơn tự đoán, vì có những hư hỏng bên trong như kẽ mạch hay rỉ cọc không nhìn thấy được. Hỏi thợ luôn cả việc vệ sinh và làm khô lại các điểm tiếp xúc, rồi mới cân nhắc sạc đầy như thường lệ. Ghi lại mức nước từng ngập và thời điểm, chi tiết này giúp bảo hành hay sửa chữa sau này thuận lợi hơn.

Câu hỏi thường gặp

Xe điện qua vũng nước cạn có ảnh hưởng gì không?

Vũng cạn, nước chỉ ngập thấp dưới sàn xe thì thường ít rủi ro nếu đi chậm và đều ga. Vũng sâu không rõ đáy mới là vùng nguy hiểm, nên tránh bằng mọi giá.

Xe bị ngập có nguy hiểm cho người ngồi không?

Có rủi ro chập điện dù không cao. Vì vậy khi xe chết máy giữa vũng nước, hãy tắt nguồn, bước xuống và đẩy xe ra chỗ khô, không ngồi lại trên xe cố khởi động.

Có nên sạc lại ngay sau khi ngập nước không?

Không. Giắc sạc và ắc quy còn ướt mà cắm sạc rất dễ gây chập. Để khô hoàn toàn, kiểm tra các điểm tiếp xúc rồi mới sạc lại.

Ngập nước có làm hỏng ắc quy vĩnh viễn không?

Tùy mức độ ngập và thời gian ngâm. Ngập nhẹ và xử lý đúng thì nhiều xe vẫn dùng bình thường, ngập sâu thì nên mang tới thợ kiểm tra trước khi kết luận.

Hư hỏng do ngập nước có được bảo hành không?

Tùy điều khoản bảo hành của từng hãng, nhiều hãng xem hư hỏng do nước là ngoài phạm vi. Hãy hỏi rõ nơi bán hoặc cho thuê xe trước khi dùng xe điện đi mùa mưa.

Làm sao biết xe đã an toàn sau khi khô?

Kiểm tra từng bước: nguồn lên bình thường, đèn còi sáng rõ, ga nhẹ chạy thử không có mùi khét hay tiếng rè. Còn nghi ngờ thì nhờ thợ xem, đừng đoán.

Mùa mưa đi xe điện cần chuẩn bị gì?

Áo mưa nguyên thân, khăn lau, sạc pin từ sớm để đỡ phải sạc lúc trời ẩm ướt, và một tuyến đường dự phòng né các đoạn thường ngập. Đi chậm hơn ngày thường.

Nguồn tham khảo

Tóm lại

Xe máy điện bị ngập nước là tình huống cần xử lý ngay và đúng cách: không bật nguồn, không sạc, tháo ắc quy được thì tháo, để khô và kiểm tra từng bước. Nếu bạn cần thuê xe máy điện cho mùa mưa, hãy xem bảng giá thuê xe máy hoặc liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày, để được tư vấn dòng xe và cách bảo quản phù hợp.