Tay cầm phía sau là chỗ người ngồi sau bám suốt chuyến đi, còn tay lái là điểm tiếp xúc duy nhất giữa người lái và chiếc xe, khi hai vị trí này trơn trượt thì mọi kỹ năng lái đều phải chống lại vật lý thay vì dựa vào độ bám chắc. Bài này thuộc chùm phụ kiện và đồ dùng cho xe máy trong mục xe máy, nói về bọc tay cầm chống trượt, vai trò, cách chọn và cách thay. Về phụ kiện che chắn khác đã có bài về bao che yên xe chống nóng, kinh nghiệm tổng hợp khi dùng xe máy mùa mưa xem tại mục kinh nghiệm.
Câu trả lời nhanh
Bọc tay cầm chống trượt là lớp vỏ bọc ngoài thay hoặc phủ lên tay cầm gốc, làm từ silicone gai, cao su non, da tổng hợp hoặc vải dệt chống thấm, nhiệm vụ chính là tăng ma sát giữa bàn tay và kim loại nhẵn. Tay cầm gốc sau vài năm dùng bị bóng nhẵn, nứt nhỏ, thấm mồ hôi và bụi, khi trời mưa hoặc tay đổ mồ hôi thì tay lái cứ trượt dần mỗi lần xi nhan hoặc phanh gấp, nhất là người ngồi sau bám cầm sau. Bọc mới có vân gai hoặc vân caro tăng độ bám, giảm rung truyền từ tay lái lên cổ tay, và còn che được vết nứt của tay cầm cũ. Chọn bọc theo chất liệu dày dặn co giãn vừa, thay cả hai bên cùng lúc, và tự thay tại nhà được bằng dụng cụ đơn giản nếu biết vài mẹo nhỏ.
Vì sao tay cầm trơn lại nguy hiểm
Tay cầm trơn trượt là rủi ro âm thầm vì nó chỉ lộ ra đúng lúc cần bám nhất. Phanh gấp trên đường ướt, tay lật nhẹ đi một chút là lệch hẳn điểm bám, người lái mất vài phần giây ổn định tay lái, và với người ngồi sau thì trượt cầm sau khiến họ ngả người, kéo tay áo hoặc ôm ghì chặt làm xe đung đưa đúng lúc đầu xe đang gánh lực phanh. Mùa hè tay đổ mồ hôi, mùa đông người đi găng tay vải mỏng, hai tình huống này đều khiến độ bám trên tay cầm nhẵn bóng giảm rõ rệt. Nhiều người chủ quan vì đã đi quen xe mình, nhưng đúng một lần trời mưa phải phanh gấp mới hiểu chiếc tay cầm nhẵn gây nên chuyện gì, và va chạm liên quan trượt tay cầm thường không được ghi nhận nguyên nhân dù rất phổ biến.
Chất liệu bọc cầm phổ biến
Bọc silicone gai là loại phổ biến nhất, mặt gai nhỏ giúp thoát nước và tăng ma sát kể cả khi ướt, giá mềm và dễ thay, điểm trừ là dễ bám bụi sau vài tháng. Cao su non dày hơn, bám tốt và giảm rung tốt, phù hợp người chạy xa đường xóc nhiều, nhưng nặng hơn và cứng dần theo thời gian. Da tổng hợp trông đẹp, hợp xe tay ga đi nhẹ nhàng trong phố, nhưng da trơn khi ướt mưa nên chỉ nên dùng loại có vân khắc sâu. Vải dệt chống thấm kiểu bọc cuộn dây tennis có ưu điểm thấm mồ hôi, thoáng, không nghẹt, song phải buộc chặt vì dễ tuột. Tóm lại người chạy xe hàng ngày mưa nắng nên chọn silicone gai hoặc cao su non, người chạy chặng phố ngắn thì chất liệu nào cũng được miễn bám chắc.
Cách chọn bọc cầm đúng xe
Chọn bọc cầm trước hết là chọn đúng kích cỡ, tay cầm xe số phổ thông nhỏ hơn xe ga, bọc to quá sẽ xoay tự do trên tay cầm, càng nguy hiểm hơn không bọc, bọc vừa quá thì khó kéo vào và dễ rách mép. Kiểm tra bằng cách đo đường kính tay cầm hoặc mang theo tay cầm cũ ra tiệm so. Thứ hai là coi kết cấu, bọc có mép trong có gân chống tuột sẽ ổn hơn loại trơn trong, và các loại có dây siết hoặc khóa zip ở mép cho phép chỉnh độ căng. Thứ ba là độ dày, bọc dày giảm rung tốt nhưng làm tay lái to lên, người bàn tay nhỏ cầm quá to sẽ mỏi nhanh, thử cầm trực tiếp trước khi mua là chuẩn nhất. Cuối cùng là màu sắc, màu sáng dễ thấy trong ảnh và dễ quan sát khi trời tối, nhưng màu đen phủi bẩn dễ nhìn hơn.
Tự thay bọc cầm tại nhà
Thay bọc cầm không cần thợ, công cụ chỉ cần một đoạn dây nhỏ hoặc kim tù để nới mép bọc, chút nước xà phòng và kéo cắt nếu bọc dài hơn tay cầm. Đầu tiên tháo nắp nhựa hoặc quả đè hai đầu tay lái nếu có, xịt nước xà phòng vào tay cầm làm trơn, vòng mép bọc vào một đầu, nới mép bọc bằng đoạn dây, ép đều và kéo vặn theo chiều xoắn tới đầu kia, nước xà phòng giúp bọc trườn vào mà không rách. Sau khi vào đúng vị trí, đẩy mép hai đầu cho khít, để khô vài giờ cho bọc bám dính hoàn toàn rồi mới xé lớp lót keo nếu loại có keo. Đợi khô xong mới đi xe, và siết lại dây chốt sau tuần đầu vì bọc co theo tay cầm. Đi mưa về nên lau khô bọc, bụi bám ở khe gai thì dùng bàn chải nhỏ đánh một lượt mỗi vài tuần.
Bảo quản và vệ sinh bọc cầm
Bọc cầm bền hay nhanh hỏng phụ thuộc phần lớn vào cách giữ sạch. Silicone gai là chất liệu dễ vệ sinh nhất, xịt nước và dùng bàn chải nhỏ đánh khe gai rồi lau khô là sạch như mới, tránh dùng hóa chất mạnh vì làm silicone cứng và mất đàn hồi. Cao su non không nên phơi nắng gắt lâu ngày, nhiệt và tia nắng làm mặt cao su nứt rạn, xe để ngoài trời nhiều nên che tay lái hoặc đỗ chỗ có bóng. Vải dệt thấm mồ hôi nên giặt định kỳ, tháo ra giặt bằng nước ấm pha xà phòng loãng, phơi chỗ thoáng không sấy nóng, bọc vải ẩm để lâu sẽ có mùi khó chịu và bục chỉ. Da tổng hợp chỉ cần khăn ẩm lau bụi rồi phủ lớp kem giữ da mỏng, hạn chế để mưa ngấm lâu vì nước làm da phồng mép.
Thói quen hằng ngày cũng giúp bọc cầm lâu bền hơn, đi mưa về lau khô hai tay cầm trước khi đưa xe vào nhà, không treo túi nặng hoặc vật sắc lên tay lái vì làm xé mép bọc, và không dùng keo siêu dính để vá bọc vì keo này cứng lại thành cục cộm chỗ cầm. Khi thấy bọc bắt đầu xoay tự do dù đã siết, mép rách lộ tay cầm bên dưới, hoặc mặt gai mòn nhẵn, đó là lúc nên thay bộ mới, bọc cầm là phụ kiện rẻ, thay sớm luôn hơn cố dùng tới mức mất tác dụng chống trượt.
Câu hỏi thường gặp
Bọc tay cầm có thật sự cần không?
Tay cầm còn mới bám tốt thì chưa gấp, tay cầm cũ nhẵn bóng, nứt hoặc trời mưa hay trượt thì nên bọc ngay, chi phí nhỏ mà tăng an toàn rõ.
Loại bọc cầm nào chống trượt tốt nhất?
Silicone gai hoặc cao su non là hai loại bám chắc kể cả khi ướt, phù hợp đi hàng ngày mưa nắng, da tổng hợp chỉ nên chọn loại có vân khắc sâu.
Bọc cầm có làm hỏng tay lái không?
Không, bọc chỉ phủ ngoài, dùng loại có keo nhẹ hoặc không keo thì tháo ra không để lại vết, tránh keo công nghiệp chảy vào trong gây dính cứng.
Tự thay bọc cầm khó không?
Dễ, chỉ cần nước xà phòng làm trơn rồi kéo vặn đều tay là vào, để khô vài giờ rồi mới đi, hoặc nhờ tiệm làm nhanh với chi phí nhỏ.
Bọc cầm xe ga khác xe số không?
Khác cỡ, tay cầm xe ga thường to hơn, cần chọn đúng kích cỡ, bọc to quá xoay tự do trên tay cầm còn nguy hiểm hơn không bọc.
Đi găng tay thì có cần bọc cầm không?
Vẫn nên có, găng tay vải mỏng trên tay cầm nhẵn vẫn trượt khi mồ hôi hoặc mưa, bọc gai kết hợp găng chống trượt là chuẩn an toàn nhất.
Bao lâu thì thay bọc cầm một lần?
Tùy chất liệu và tần suất đi, silicone gai dùng quanh năm nên thay khi gai mòn hoặc mép tuột, trung bình mỗi năm một lần.
Nguồn tham khảo
Nhận định về vai trò và cách chọn bọc tay cầm dựa trên đặc điểm phổ biến của phụ kiện xe máy thị trường và nguyên lý ma sát khi cầm lái, có thể đối chiếu với nguồn báo chí chính thống. Về quy định trang bị an toàn trên xe máy, tham khảo Nghị định 168/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Các lưu ý chung về kỹ năng lái an toàn xem thêm tại mục an toàn.
Tóm lại
Bọc tay cầm chống trượt là phụ kiện nhỏ mà tăng độ bám rõ cho cả tay lái và tay cầm sau, chọn silicone gai hoặc cao su non đúng cỡ và thay cả hai bên cùng lúc là chuẩn nhất. Muốn thuê xe máy có tay cầm bám chắc, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo, giờ làm việc từ 08:00 đến 17:00 hàng ngày, thông tin chi tiết xem tại trang bảng giá thuê xe máy.