Xe hơi non là nguyên nhân hao xăng, độn và ngã nhiều nhất mà lại là thứ dễ xử nhất: một cây bơm nhỏ. Nhưng giữa bơm tay mini giá rẻ, bơm chân và bơm điện mini, món nào đáng tiền. Bài này thuộc chùm phụ kiện và đồ dùng trong mục xe máy, trả lời câu hỏi đáng mua không theo từng nhu cầu, so sánh ba loại bơm, và chỉ cách dùng đúng. Kinh nghiệm xử sự cố giữa đường nằm trong mục an toàn, còn bộ đồ nghề mini và lưu ý sự cố đã được mô tả trong mục kinh nghiệm.
Câu trả lời nhanh
Đáng mua, nhưng nên mua đúng loại cho cách bạn dùng. Người chỉ đi phố gần các tiệm vá thì một bơm tay mini gọn để trong cốp là đủ, chủ yếu cho các tình huống non xe từ từ. Người đi xa, đi núi hoặc hay chạy tuần nên chọn bơm chân khí mini vì bơm nhanh và đỡ mỏi tay hơn hẳn. Ai thường đi nhóm đông hoặc đi những chuyến nhiều ngày có thể cân nhắc bơm điện mini cắm nguồn xe. Mức giá của cả nhóm này đều thấp, nên sai lầm lớn nhất không phải mua đắt mà là mua loại không hợp rồi để ở nhà.
Bơm tay mini: gọn, rẻ, chậm
Bơm tay mini nhỏ bằng bàn tay, thường có thể xếp vào cốp cùng bộ vá. Ưu điểm là gọn nhẹ và hầu như không hỏng hóc vì kết cấu đơn giản. Nhược điểm rõ là chậm: bơm một bánh xe máy từ non trung bình tới đủ có thể mất vài phút bấm liên tục, và tay nhanh mỏi nếu phải bơm lại nhiều lần sau khi vá. Với xe tay ga có lốp không săm, bơm tay vẫn dùng được nhưng cần bơm đều và theo dõi áp suất bằng đồng hồ nhỏ gắn sẵn hoặc ước lượng qua độ cứng bánh.
Khi mua, chọn loại thân kim loại có chân kẹp chắc; các loại thân nhựa mỏng hay gãy kẹp sau vài lần dùng. Loại có ống nối dài được uốn linh hoạt tiện hơn loại cắm thẳng vì không bị vênh van khi bơm.
Bơm chân khí mini: nhanh và đỡ mỏi
Bơm chân khí mini là phiên bản lớn hơn chút của bơm tay, dẫm bằng chân nên dùng sức chân thay vì tay, bơm nhanh hơn đáng kể và không mỏi tay. Nhóm này hợp người hay đi xa hoặc đi nhóm: một người dẫm, một người giữ van, vài phút là xong cả xe. Nhược điểm là cồng kềnh hơn, khó nhét hết vào cốp nhỏ, thường để trong túi đựng sau xe hoặc thùng đồ nhóm.
Trên thị trường có loại chân khí gấp gọn thu nhỏ được, cân bằng khoảng hai ba bơm tay về kích thước nhưng vẫn nhỏ hơn nhiều so với bơm chân lớn truyền thống. Nếu túi xe chật, đây là cân bằng đáng cân nhắc.
Bơm điện mini cắm nguồn xe: tiện cho chuyến dài
Bơm điện mini cắm vào nguồn xe hoặc tích điện riêng, bơm gần như không tốn sức, có đồng hồ hiển thị và tự ngắt theo áp đặt trước. Ưu điểm là tiện và chính xác áp suất. Nhược điểm là phụ thuộc pin: bơm dùng pin liền có khi hết điện đúng lúc cần nếu lâu không sạc, còn loại cắm nguồn xe thì phải chú ý không dùng lúc máy xe không nổ lâu để tránh đánh rụng ắc quy. Với xe điện, không nên cắm bơm vào nguồn xe tự tiện nếu nhà sản xuất không ghi rõ tải cho phép.
Nhóm này hợp người đi chuyến nhiều ngày, người ở xa tiệm vá, hoặc nhóm phượt luôn mang theo. Với người đi phố, mức đầu tư này thường chưa cần thiết.
Cách bơm đúng áp suất
Bơm đúng quan trọng hơn bơm nhanh. Áp suất khuyến nghị của xe ghi trên tem dán gần cổng giảm xóc hoặc sách hướng dẫn; đa số xe phổ thông nằm quanh khoảng hai mươi đến ba mươi đơn vị psi tùy bánh trước sau. Bơm non làm lốp độn mép, mỏi và hao xăng; bơm căng quá làm bánh cứng, giảm bám và dễ nổ khi va đá. Nếu không có đồng hồ, ước bằng cách bấm mạnh bánh bằng ngón cái: bánh đủ hơi gần như không lún rõ, còn non thì thấy mềm.
Kiểm tra áp suất nên thành thói quen mỗi hai tuần hoặc trước mỗi chuyến xa, vì lốp xe máy xẹp dần tự nhiên dù không thủng. Việc này còn giúp phát hiện sớm vết thủng nhỏ: một bánh luôn non nhanh hơn bánh kia là dấu van yếu hoặc đinh nhỏ cần vá sớm.
Lưu ý với khách thuê xe
Khách thuê xe nên hỏi nơi cho thuê về áp suất khuyến nghị của mẫu xe mình nhận, vì mỗi mẫu một yêu cầu khác nhau. Khi nhận xe, bóp thử hai bánh để cảm nhận độ căng chuẩn, giúp nhận ra nhanh khi xe bị non giữa chuyến. Nếu phải bơm, các trạm xăng đều có máy bơm công cộng miễn phí cho xe máy; bơm mini chỉ cần cho các chặng xa vắng trạm. Mọi hỏng lớn về lốp hoặc van nên báo nơi cho thuê để được hướng dẫn, không tự xử sâu vào phần van kim loại của xe.
Cách dùng bơm tay đúng để không phí công
Nhiều người mua bơm rồi vẫn mệt vì dùng sai cách. Vài mẹo nhỏ giúp bơm tay phát huy hết tác dụng. Thứ nhất, bơm khi lốp còn non thay vì để xe nằm lâu: lốp áp suất thấp nằm một đêm dễ bị méo vàn, và bơm sớm giúp đề-này dễ hơn. Thứ hai, đặt bơm trên mặt phẳng cứng, giữ thân bơm bằng chân hoặc tay không đứng, rồi bơm nhịp đều chậm hơn bơm nhanh giật cục: mỗi nhịp đẩy một lượng gió nhỏ dễ kiểm soát hơn. Thứ ba, kiểm tra áp suất sau mỗi mười nhịp bằng đồng hồ riêng nếu có, thay vì đợi khi cảm nhận bằng tay bấm lốp. Thứ tư, nhớ van lốp xe số thường là van Anh trong khi nhiều xe ga dùng van Mỹ, nên chọn bơm có hai đầu chuyển đi kèm, một chi tiết nhỏ nhưng quyết định mua sắm đúng ngay lần đầu. Thứ năm, khi bơm xong nên vặn chặt nắp van lại: nắp không giữ khí nhưng giữ bụi khỏi làm hỏng lõi van, một lỗi rất phổ biến khiến lốp bị xì chậm sau vài tuần. Cuối cùng, nếu bơm có kim bơm và kim xì hai chế độ, nhớ chuyển đúng chế độ trước khi dùng, vì bơm nhầm chế độ xì có thể làm mất một phần khí vừa bơm vào. Các thói quen này không mất thêm tiền nào nhưng giúp món bơm tay nhỏ sống đúng vai trò của nó trong ba-lô đồ nghề trên xe.
Câu hỏi thường gặp
Bơm tay giá rẻ có dùng được không?
Dùng được nhưng chọn thân kim loại và kẹp chắc. Loại quá rẻ hay hở kẹp, bơm lâu mà không vào hơi, gây ức chế giữa trời hơn là tiết kiệm.
Mua một bơm cho cả nhóm đi phượt?
Một bơm chân khí mini dùng chung cho nhóm là hợp lý nhất, kèm theo bộ vá. Mỗi xe vẫn nên có ống nối dự phòng hoặc van chuyển cỡ.
Bơm điện mini có đáng tiền không?
Đáng tiền nếu bạn hay đi xa vùng vắng hoặc đi chuyến nhiều ngày. Với người đi phố quanh các tiệm vá, bơm tay gọn là đủ.
Bơm ở trạm xăng có làm căng quá không?
Có thể nếu bơm qua loa, nên tự canh đồng hồ của máy và nhờ người trạm chỉnh theo áp ghi trên tem xe. Bơm xong bấm thử lại một lần cho chắc.
Lốp không săm bơm kiểu gì?
Bơm bình thường nhưng đều tay hơn, và sau khi vá hoặc bơm lại, chạy chặng đầu cẩn thận để kiểm tra giữ khí. Nếu non lại nhanh thì phải kiểm tra van.
Để bơm ở đâu trên xe cho tiện?
Cốp xe ga hoặc túi đựng sau xe, cùng chỗ với bộ vá và đồ nghề mini. Ghim một nơi cố định để không phải lục giữa trời khi cần.
Tóm lại
Bơm mini cho xe máy đáng mua ở cả ba mức: bơm tay cho người đi phố, bơm chân khí mini cho người đi xa và đi nhóm, bơm điện mini cho chuyến nhiều ngày. Điều quan trọng hơn loại bơm là thói quen kiểm tra áp định kỳ và bơm đúng áp suất ghi trên xe. Khi cần thuê xe máy ở Hà Nội kèm tư vấn áp suất lốp của từng dòng xe, liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày; mức giá các dòng xe nằm trong bảng giá thuê xe.