Yên xe là bộ phận tiếp xúc với cơ thể nhiều nhất trên Honda Air Blade: mỗi chuyến đi, trọng lượng và chuyển động của người ngồi đều truyền qua yên, còn bản lề bên dưới mở ra khoang cốp chứa đồ. Vì nằm ngang trên xe, yên hứng nắng mưa trực tiếp, nên da yên là phần lão hóa nhanh nhất xe nếu không được chăm. Bài viết này hướng dẫn bảo dưỡng yên xe của Honda Air Blade đúng cách: vệ sinh và dưỡng da yên, xử lý khi yên rách hoặc xẹp lót, chăm sóc bản lề và khóa cốp, cùng những lưu ý cho người đang đi xe thuê.
Câu trả lời nhanh
Bảo dưỡng yên Air Blade gói trong ba việc định kỳ. Một, mỗi tuần lau yên bằng khăn ẩm rồi lau khô, mỗi một hai tháng thoa một lớp dưỡng da mỏng khi xe đỗ trong bóng râm, chọn loại kem chuyên dụng cho da tổng hợp, thoa theo vòng tròn rồi đánh bóng lại bằng khăn mềm. Hai, không để xe phơi nắng gắt lâu ngày, và khi phải đỗ nắng thì dùng tấm che yên hoặc phủ khăn ẩm; nhiệt độ cao làm da nứt nhanh hơn mọi thứ khác. Ba, kiểm tra bản lề mở cốp mỗi vài tháng: mở khép vài lần nghe có tiếng kêu thì làm sạch và bôi mỡ chuyên dụng. Yên rách thì vá sớm vì vết rách nhỏ sẽ to dần theo từng lần ngồi, còn lót xẹp thì thay đệm mới, việc này ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác lái trên quãng đường dài.
Cấu tạo yên xe và vì sao yên hay xuống cấp
Yên xe Air Blade gồm ba lớp: lớp da bọc bên ngoài, lớp đệm mút giữa, và khung nhựa hoặc kim loại bên dưới gắn vào bản lề. Phía dưới yên là khoang cốp, nên yên còn đóng vai như nắp thùng đựng đồ: vừa phải kín nước khi trời mưa, vừa phải mở trơn tru mỗi lần lấy đồ. Đó là lý do yên xe không chỉ là chỗ ngồi mà là cụm cơ khí nhỏ có bảo dưỡng riêng.
Kẻ thù lớn nhất của da yên là nắng. Hà Nội mùa hè, yên xe phơi ngoài trời một buổi trưa có lúc chạm tay không được, và lớp da tổng hợp ở nhiệt độ đó mất dầu dưỡng, khô dần rồi nứt chân chim. Kẻ thứ hai là nước mưa đọng: nước ngấm qua mép kim tùng chỉ ghim viền yên, làm đệm mút bên trong ẩm mốc, tạo mùi và làm da phồng rộp viền. Kẻ thứ ba là hóa chất rửa xe mạnh, giặt yên bằng nước xà phòng đặc sệt nhiều lần cũng khiến da chai cứng. Hiểu ba nguyên nhân này thì cả lịch bảo dưỡng lẫn thói quen đỗ xe đều có hướng rõ ràng.
Vệ sinh và dưỡng da yên
Vệ sinh yên cần khăn mềm, nước ấm pha chút xà phòng loãng, và một khăn khô. Lau yên theo chiều viền, ưu tiên lấy bụi đất và cát trước, vì hạt cát chà lên da khi lau là nguyên nhân gây vết xước mờ. Với vết bẩn cứng đầu như vết dầu mỡ hoặc nhựa cây, dùng cồn y tế thấm nhẹ lên khăn rồi chấm nhẹ vết bẩn, không chà mạnh, sau đó lau lại bằng khăn ẩm thường. Tránh xịt nước trực tiếp lên yên với áp lực mạnh vì nước ép vào mép kim tùng nhanh hơn nhiều so với lau.
Sau khi yên khô hẳn mới thoa kem dưỡng. Chọn loại dành cho da tổng hợp hoặc da xe máy, thoa lượng nhỏ lên khăn rồi xoa theo vòng tròn khắp mặt yên, để thấm mười lăm phút trong chỗ râm, cuối cùng đánh lại bằng khăn sạch cho hết lớp thừa. Yên bóng láng vừa đẹp vừa chống bám nước, nhưng lưu ý sau khi dưỡng xong phải lau kỹ trước khi ngồi, vì lớp kem thừa dễ làm trượt quần áo. Tần suất hợp lý là mỗi tháng một lần nếu xe thường xuyên ngoài trời, mỗi hai ba tháng nếu xe hay được che.
Khi yên rách, phồng hoặc xẹp lót
Rách da yên thường bắt đầu từ viền sau, nơi chịu ma sát khi lên xuống xe nhiều, hoặc từ mặt yên sau cú ngã cào nhựa đường. Vết rách nhỏ dài vài milimet có thể xử lý bằng keo vá da chuyên dụng: làm sạch, đưa keo vào khe, ép chặt và để khô trong bóng râm. Không dùng keo dán thông thường vì cứng sau khi khô, tạo gờ cấn ngay vị trí ngồi. Vết rách lớn hoặc da đã nứt chằng chịt thì thay bọc yên mới tại tiệm bọc yên, chi phí vừa phải và yên như mới.
Phồng rộp viền da xảy ra khi nước đã len vào dưới lớp da, làm đáy rộp lên từng túi nhỏ. Cách xử lý đúng là đưa yên ra nắng nhẹ cho khô tầng đệm, rồi dùng kim tiêm bơm chút keo vào túi rộp, ép phẳng và đặt vật nặng lên vài giờ. Phồng nhiều quá thì thay bọc là đáng hơn vá. Xẹp đệm là vấn đề khác: mút ngồi lâu bị nén xuống, yên mất độ phồng, ngồi đường dài mỏi và xộc xệch. Thay đệm mút mới cùng lúc thay bọc yên là lúc thuận tiện nhất, vì hai việc dùng chung một lần tháo.
Bản lề và khóa cốp dưới yên
Air Blade mở cốp bằng khóa cổy bên trái tay lái hoặc chìa khóa, tùy đời. Bản lề yên là điểm cần chăm ít người để ý: sau nhiều lần mở, bụi và gỉ bám vào trục bản lề khiến yên mở kêu, nặng, thậm chí lỏng khớp. Mỗi vài tháng, mở yên lên, dùng khăn ẩm lau sạch trục bản lề và miệng khoang cốp, rồi bôi một lớp mỡ bôi trơn dạng lỏng lên trục. Mỡ đặc quá bám bụi, mỡ lỏng vừa bôi trơn vừa tự sạch theo mỗi lần mở khép.
Khóa cổy mở yên cũng nên thử định kỳ: nếu thao tác ngày càng nặng, đừng kéo mạnh, vì cần cổy nhựa có thể gãy. Xịt chút dung dịch vệ tiết vào lỗ khóa, thao tác vài lần cho thấm, lau phần chảy ra. Vòng cao su miệng khoang cốp giữ kín nước cho đồ bên dưới, kiểm tra xem còn nguyên và sạch: cao su bám cát sẽ không ép kín, và khi trời mưa nước len được xuống cốp. Với những dòng xe máy cho thuê nói chung, đây là một trong các điểm nên thử khi nhận xe, các bước kiểm tra tổng quan có trong phần kiến thức chung về xe máy.
Thói quen dùng xe giúp yên bền
Ngoài chăm sóc, cách dùng mỗi ngày quyết định tuổi thọ yên. Đỗ xe trong bóng râm mỗi khi có thể, hoặc dùng tấm che; một tấm phủ yên rẻ nhưng kéo dài tuổi da gấp nhiều lần. Tránh ngồi lên yên khi xe vừa phơi nắng gắt với quần ướt mưa, vì tổ hợp nhiệt và ẩm là môi trường hủy da nhanh nhất. Không để vật sắc nhọn trong cốp đẩy ép lên đáy yên từ dưới, và khi chở đồ cồng kềnh phía sau, đừng buộc dây siết cứng đè lên viền yên vì dây cọt cứa sẽ cào rách da.
Ngồi lên xuống xe cũng có chút kỹ thuật: chống chân trước rồi hạ người, đừng rơi người hẳn xuống yên vì lớp mút dưới chịu lực va đột ngột, xẹp nhanh hơn nhiều so với ngồi nhẹ nhàng. Với xe hay chạy đường trường, cân nhắc một lớp đệm lót yên rời cho chặng dài, vừa thoải mái vừa giữ yên gốc khỏi mài mòn.
Yên xe với người thuê xe
Nếu thuê xe máy ở Hà Nội trong nhiều ngày, bạn hoàn toàn có thể áp các bước vệ sinh nhẹ: lau yên bằng khăn ẩm sau chuyến đi bụi, đỗ xe chỗ có bóng che khi làm việc lâu. Trước khi nhận xe, thử mở yên cốp vài lần xem có kêu nhẹ không, và nhìn viền da có rách sẵn không để hai bên cùng ghi nhận. Nếu trong thời gian thuê yên bị rách do va chạm, hãy liên hệ ngay Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo để trao đổi cách xử lý, không tự mang yên đi bọc mới vì chất liệu và kiểu bọc có thể không đồng nhất với xe. Mọi thắc mắc về dòng xe, giá thuê hoặc giấy tờ cần chuẩn bị có trong bảng giá thuê xe máy, còn những lưu ý để chuyến đi an toàn hơn được tổng hợp trong trang an toàn khi đi xe máy.
Câu hỏi thường gặp
Dùng kem dưỡng da gì cho yên xe?
Chọn loại dành cho da tổng hợp hoặc da nội thất xe máy. Thoa mỏng, để thấm rồi đánh lại bằng khăn mềm; không thoa khi yên còn ướt hoặc đang phơi nắng.
Yên phồng rộp có tự hết không?
Không. Túi rộp là nước hoặc không khí len dưới da, muốn hết phải bơm keo và ép phẳng, hoặc thay bọc yên mới nếu rộp nhiều.
Bao lâu nên vệ sinh yên một lần?
Lau ẩm mỗi tuần nếu xe chạy thường, dưỡng da mỗi tháng một lần với xe đỗ ngoài trời. Xe hay được che thì dưỡng mỗi hai ba tháng.
Cốp dưới yên bị nước vào là do đâu?
Thường do vòng cao su miệng cốp bẩn hoặc lão hóa không còn kín, hoặc yên rách viền. Lau sạch vòng cao su và thử nghiêng xe sau khi rửa để kiểm tra lại.
Thuê xe mà yên bị rách thì làm sao?
Liên hệ Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo ngay khi phát hiện, mô tả vị trí và độ rách. Không tự thay bọc yên khi chưa trao đổi với chủ xe.