Câu trả lời nhanh
Nên kiểm tra lọc gió trên Yamaha Mio mỗi khoảng bốn đến sáu nghìn ki lô mét hoặc sớm hơn nếu xe chạy nhiều trong bụi, và thay lọc giấy khi thấy lọc đen, ẩm dầu hoặc rách. Lọc gió bẩn làm máy hụt hơi, giảm lực, hao xăng và khó đề, để lâu còn kéo bụi vào buồng đốt làm mòn xilanh. Đây là hạng mục bảo dưỡng rẻ nhất nhưng được lợi lớn, được giải thích kỹ trong các bài viết tại chủ đề Yamaha Mio.
Nhiều người nhầm lọc gió bẩn chỉ là chuyện nhỏ, nhưng đó là thứ đứng giữa không khí phố và trái tim máy. Một tấm lọc giá rẻ mà bị bỏ qua có thể biến thành hoá đơn mài xilanh đổi bugi nhiều lần. Bài viết dưới đây giúp bạn nhận đúng dấu hiệu, tự kiểm tra được và biết khi nào nhường việc cho thợ.
Lọc gió làm việc thế nào
Khi máy chạy, không khí được hút qua lọc gió trước khi hòa với xăng vào buồng đốt. Lọc giấy cản bụi, côn trùng, hạt nước nhỏ, chỉ cho không khí sạch đi qua. Xe máy chạy phố Hà Nội hằng ngày hít một lượng bụi đáng kể, lớp lọc dần bị kín bởi cặn, không khí đi qua bị hạn chế. Máy khi đó bị nghẽn khí, hỗn hợp hòa khí đậm lên, cháy không hết, thể hiện qua khí xả ra có màu và mùi khác thường.
Lọc ẩm dầu hoặc ướt nước còn tệ hơn: bụi ướt bám thành lớp bùn kín lọc chỉ sau một vài tuần mưa. Với xe ga hay chạy dưới mưa, nên rút ngắn chu kỳ kiểm tra xuống mỗi hai đến ba nghìn ki lô mét. Nhận biết sớm giúp bạn thay đúng lúc, thay lọc sớm quá tốn kém không cần thiết, thay muộn thì máy đã chịu thiệt.
Cơ chế đơn giản nhưng hệ quả rộng: khí nghẽn làm bugi bám muội, bugi bẩn làm đề khó, đề khó khiến ắc quy làm việc nhiều hơn. Một tấm lọc nhỏ cứ thế kéo theo cả chuỗi chi tiết phía sau hao mòn nhanh hơn tuổi thọ thật của chúng.
Dấu hiệu lọc gió cần được xem xét
Bốn dấu hiệu hay gặp nhất: máy yếu dần dù ga vẫn vặn, hao xăng rõ rệt cùng quãng đường quen thuộc, đề lâu nổ hơn bình thường, và ống xả có mùi xăng chưa cháy hết. Riêng mùi xăng nặng ở ống xả là dấu hiệu hòa khí quá đậm, thường do lọc kín khí. Nếu bạn vừa đi qua đoạn đường bụi hoặc mấy ngày mưa bẩn, đừng đợi mốc định kỳ, mở lọc ra xem là chắc nhất.
Kiểm tra trực tiếp: mở nắp lọc gió, thường nằm phía sau hoặc dưới túi đựng đồ tùy đời Mio, rút lọc giấy ra soi dưới ánh sáng. Lọc còn tốt có màu trắng ngà hoặc đỏ cam đồng nhất, mắt lọc thoáng. Lọc đen kịt, có vệt dầu bóng hoặc rách mép là lúc thay không do dự. Nhớ chùi sạch hạt bụi trong hộp lọc bằng khăn ẩm trước khi lắp lọc mới.
Cách mở hộp lọc mỗi đời xe hơi khác nhau, nhưng đều chỉ cần vít thập tự và gỡ nắp; lần đầu bạn nên chụp lại vài tấm ảnh trước khi tháo, để lắp lại đúng hướng lọc và đúng vị trí joăng. Lắp ngược hướng lọc là lỗi phổ biến của người tự tay lần đầu, và nó làm lọc gần như vô dụng.
Vệ sinh hay thay lọc gió
Lọc giấy không được rửa nước hay xịt gió mạnh, vì mắt lọc giấy bị thủng sẽ cho bụi lọt thẳng vào máy. Với bụi khô nhẹ, có thể gõ nhẹ lọc vào thùng rỗng cho bụi rơi, nhưng đây chỉ là biện pháp tạm giữa hai lần thay. Lọc bẩn ẩm dầu hoặc dùng quá mốc nên thay hoàn toàn; giá một chiếc lọc giấy thấp hơn nhiều so với tiền sửa vì máy hụt kéo dài.
Với một số đời xe dùng lọc bọt xốp tẩm dầu, lọc này rửa được bằng nước rửa xăng hoặc xà phòng loãng, phơi khô tự nhiên rồi tẩm lại dầu lọc chuyên dụng. Đừng phơi lọc bằng nhiệt hoặc để máy chạy khi chưa lắp lọc, bụi sẽ vào buồng đốt ngay lập tức. Sau khi thay lọc, chạy thử máy vài phút, đề lại hai ba lần để máy ổn định với lượng khí mới.
Nhiều người hỏi có thể thổi bụi bằng máy bơm khí được không; câu trả lời là không, vì áp khí mạnh làm rách mắt lọc mà mắt thường không thấy. Chi tiết nhỏ như thế quyết định giữa lọc còn dùng được và lọc thành dạng rây, nên an toàn nhất vẫn là gõ nhẹ và thay đúng chu kỳ.
Lọc gió và các bộ phận liên quan
Bên cạnh lọc giấy, hộp lọc và đường ống dẫn khí cũng cần sạch. Ống nối hộp lọc với bộ chế hòa khí nếu nứt sẽ hút khí không qua lọc, lọc sạch cũng vô nghĩa. Khi thay lọc, kiểm tra các joăng cao su mép hộp lọc, joăng cứng làm khí lọt quanh mép. Vệ sinh luôn cốc lọc gió và lỗ thoát nước đọng trong hộp sau các ngày mưa.
Lọc gió sạch còn giúp bugi bền màu, vì hòa khí chuẩn giữ buồng đốt khô và cháy đều. Nếu bạn vừa thay lọc mà máy vẫn yếu, vấn đề có thể nằm ở bộ chế hòa khí hoặc bugi; khi đó nên để thợ kiểm tra tổng thể thay vì tự vặn vặn thêm. Với các dòng xe ga khác, cách kiểm tra bugi và ly hợp cũng đã được hướng dẫn rõ trong chuyên mục các loại xe máy, chẳng hạn cách kiểm tra bộ ly hợp trên Honda Click.
Với người thuê xe Mio
Người thuê không phải mua lọc, nhưng nên hỏi chủ xe về lần thay lọc gần nhất khi định thuê dài ngày. Xe lọc bẩn cho kỳ thuê dài đồng nghĩa bạn sẽ hao xăng và yếu máy suốt chuyến. Nếu trong kỳ thuê máy đột nhiên yếu và hao xăng sau đoạn đường bụi hoặc mưa bẩn, báo chủ xe để họ kiểm tra lọc sớm. Đây là chi tiết nhỏ, xử lý chỉ vài chục phút, kịp thì cả chuyến đi thoải mái.
Khi nhận xe, một vòng chạy thử đủ để cảm máy có khỏe không: ga chắc, lên tốc đều, không giật ở vòng tua thấp. Cùng lúc đó, hãy thử cốp và yên như bài khi nào cần kiểm tra cốp xe trên Honda Click để toàn bộ khoang chứa đồ cũng ổn trước khi bạn rời cửa hàng.
Một thói quen nhỏ mà hữu ích là ghi lại ngày thay lọc gần nhất vào một tờ giấy dán trong cốp hoặc lưu vào điện thoại. Với xe chạy đều mỗi ngày, mốc ki lô mét là chuẩn; với xe chạy ít, hãy dùng mốc thời gian sáu tháng một lần, vì lọc để lâu cũng ẩm bụi kể cả khi xe đứng yên. Ghi chép đơn giản giúp bạn không bao giờ phải đoán lọc đã cũ đến đâu.
Điều cuối cùng cần nhớ là lọc gió là một phần của hệ thống hô hấp của máy, thay lọc đúng lúc không làm xe mạnh thêm gì cả, nó chỉ trả lại cho máy hơi thở vốn có. Vì thế đừng kỳ vọng thay lọc sẽ chữa mọi chứng yếu máy; nếu sau khi thay lọc và vệ sinh chế hòa khí mà máy vẫn hụt, hãy để thợ đo sâu hơn đến bugi, xilanh hoặc ly hợp thay vì tiếp tục mua phụ tùng theo phán đoán.
Câu hỏi thường gặp
Lọc gió Mio thay định kỳ bao lâu một lần? Khoảng bốn đến sáu nghìn ki lô mét với điều kiện phố bụi bình thường, chạy nhiều bụi hoặc mưa nên rút ngắn còn hai đến ba nghìn.
Lọc giấy có rửa sạch dùng lại được không? Không nên, lọc giấy rách mắt khi rửa, chỉ gõ nhẹ bỏ bụi tạm thời rồi thay mới.
Máy hao xăng vì lọc gió bẩn chăng? Đúng, khí nghẽn làm hòa khí đậm, cháy không hết, xăng tiêu nhiều mà lực lại yếu.
Thay lọc gió tự làm được không? Được với dụng cụ cơ bản, hộp lọc mở bằng ốc vít, nhưng lần đầu nên quan sát thợ làm một lần cho đúng hướng lắp.
Đi xe không có lọc gió một hai ngày có sao không? Rất hại, bụi vào buồng đốt làm mòn xilanh và bugi, chỉ chạy khẩn cấp ngắn rồi lắp lại ngay.
Lọc gió và lọc nhớt khác nhau thế nào? Lọc gió lọc không khí vào máy, lọc nhớt lọc dầu bôi trơn trong máy, hai thứ khác nhau và chu kỳ thay khác nhau.
Mua lọc chính hãng hay lọc thường? Với xe dùng hàng ngày, lọc chính hãng hoặc loại tốt đáng tiền hơn, vì mắt lọc đều và joăng kín hơn các loại rẻ.
Lọc gió ẩm nước sau chạy mưa cần thay ngay không? Nếu chỉ ẩm nhẹ, phơi nơi thoáng cho khô rồi dùng tiếp được; ẩm bẩn bùn hoặc rách thì thay.
Tóm lại
Lọc gió là lá chắn rẻ tiền bảo vệ cả trái tim máy: kiểm tra mỗi bốn đến sáu nghìn ki lô mét, thay khi đen, ẩm dầu hoặc rách, và rút ngắn chu kỳ khi chạy bụi mưa. Máy yếu, hao xăng, khó đề đều có thể xuất phát từ tấm lọc bé nhỏ này. Người thuê xe nên hỏi lịch thay lọc khi nhận xe dài hạn, kết hợp kiểm tra tổng thể xe như hướng dẫn trong các bài viết lân cận của chủ đề Yamaha Mio để mọi chuyến đi đều trọn vẹn.