Câu trả lời nhanh
Bộ đề điện trên Honda Click gồm ba phần chính: ắc quy, mô tơ đề và hệ thống công tắc, cầu chì dẫn điện. Bảo dưỡng đúng cách nghĩa là giữ ắc quy đủ điện và sạch chân cọc, nghe tiếng đề để nhận biết mô tơ khỏe hay mòn chổi than, và không lạm dụng đề khi máy đã nổ. Với xe cho thuê, bộ đề điện là thứ khách dùng nhiều nhất mỗi ngày, nên hãy kiểm tra tiếng đề, độ quay máy và đèn báo mỗi lần trước khi giao xe; các kiến thức nền về dòng xe này được tổng hợp trong chuyên mục các loại xe máy.
Bộ đề điện hoạt động thế nào trên Honda Click
Khi bạn bấm nút đề, dòng điện từ ắc quy chạy qua công tắc đề xuống mô tơ đề. Mô tơ quay, đẩy bánh răng một chiều truyền chuyển động lên trục cơ, làm piston quay máy. Ngay khi máy nổ và bạn nhả nút, bánh răng một chiều tự tách khỏi trục cơ để mô tơ không bị kéo theo tốc độ cao của máy. Bố đề bao gồm bánh răng một chiều và các bánh răng trung gian; chổi than và cổ moay dựa bên trong mô tơ là hai chi tiết mòn dần theo thời gian.
Điểm đặc thù của xe ga như Click là bạn không có cần đề phụ để khởi động khi ắc quy yếu, nên bộ đề điện giữ vai trò sống còn. Một chiếc Click ắc quy chai chỉ còn cách đẩy xe đi tìm tiệm, điều không ai muốn giữa phố Hà Nội. Vì vậy bất kỳ dấu hiệu chậm đề nào cũng đáng để xem xét sớm, trước khi nó trở thành hỏng hóc thật sự giữa chuyến đi.
Bộ đề không tự nuôi mình: sau khi máy nổ, bộ sạc gồm tuabin và ắc quy phải nạp lại điện đã tiêu hao. Nếu bộ sạc yếu, ắc quy sẽ cạn dần dù bạn không làm gì sai, và máy sẽ khó đề sau một tuần chạy ngắn. Vì thế bảo dưỡng bộ đề luôn đi kèm việc kiểm tra bộ sạc, vì hai bên liên quan chặt đến nhau trong toàn bộ hệ thống điện của xe.
Chăm ắc quy đúng cách
Ắc quy là trái tim của bộ đề. Với Click đời mới dùng ắc quy khô, bạn không cần châm nước, nhưng vẫn cần giữ mặt ngoài sạch, chân cọc không oxy hóa và các dây nối siết chắc. Mỗi tháng một lần, mở nắp ắc quy quan sát: vỏ nứt, cọc gỉ xanh hoặc các chân ắc quy lỏng đều phải xử lý. Dùng giấy nhám mịn làm sạch cọc rồi tra một lớp mỡ mỏng chống ẩm.
Để ắc quy bền, tránh ba thói quen: đội đề liên tục quá năm giây mỗi lần, vừa đề vừa vặn ga lớn, và để đèn sáng khi máy không nổ. Mỗi lần đề chỉ nên bấm ba đến năm giây rồi nghỉ vài giây; nếu sau ba lần máy chưa nổ, dừng lại kiểm tra nguyên nhân thay vì cố. Mùa lạnh máy khởi động khó hơn là bình thường, hãy kéo chóp xăng hoặc để máy bơm xăng vài giây trước khi đề theo hướng dẫn sử dụng của xe.
Xe hay để lâu không chạy cũng làm ắc quy tụt điện. Nếu phải để xe một hai tuần, nên nổ máy chạy mười phút mỗi vài ngày hoặc rời cọc ắc quy. Với xe thuê, lượng di chuyển đều đặn chính là cách sạc ắc quy tốt nhất, vì máy nổ sẽ nạp lại ắc quy trong suốt hành trình. Khi đỗ xe qua đêm ở nơi ẩm thấp, che phần ắc quy tránh nước đọng cũng là chi tiết nhỏ mà hiệu quả.
Nghe tiếng đề để nhận bệnh sớm
Tiếng đề khỏe nghe giòn và quay đều, máy lật bật một hai nhát là nổ. Nếu tiếng đề chậm dần, yếu ớt như hết sức, vấn đề thường nằm ở ắc quy hoặc dây đề bị ôm; nếu đề mà máy không quay gì, chỉ có tiếng tách nhẹ ở rơ le, khả năng cao mô tơ đề hoặc đường điện sau rơ le gặp trục trặc. Tiếng đề gắt trên cao rồi khựng lại có thể do bố đề kẹt hoặc chổi than mòn.
Cách thử nhanh tại chỗ: mở khóa điện, bật đèn pha rồi bấm đề. Đèn vẫn sáng mạnh khi đề nghĩa là ắc quy ổn; đèn chợt mờ đi hẳn thì ắc quy yếu hoặc chân cọc tiếp xúc kém. Thử thêm còi và xi nhan: hai thứ này đều ăn điện trực tiếp từ ắc quy, nếu cả hai cùng yếu thì gần như chắc chắn nguồn điện là thủ phạm. Đây là bài thử không cần dụng cụ mà mọi khách thuê xe đều tự làm được trước khi nhận xe.
Cầu chì, công tắc và đường điện
Hệ thống điện của Click được bảo vệ bằng cầu chì trong hộp cầu chì dưới yên hoặc tùy đời xe. Cầu chì đứt làm đề hoàn toàn không hoạt động dù ắc quy đầy. Khi đề chết tiếng, kiểm tra cầu chì trước tiên: rút ra soi sợi dây bên trong còn liền hay đứt, thay bằng cầu chì cùng ampe ghi trên nắp hộp. Tuyệt đối không nhét dây điện hoặc giấy bạc thay cầu chì, vì mất lớp bảo vệ này, chập điện sẽ đốt cháy dây dẫn thay vì đứt cầu chì.
Công tắc đề và công tắc phanh cũng cần lưu ý: với xe ga, chỉ đề được khi có tín hiệu phanh, công tắc phanh gặp nước hoặc bẩn sẽ làm đề không ăn. Xịt rửa nhẹ bộ đề và cảm biến phanh bằng nước rửa tiếp điểm điện chuyên dụng rồi bấm thử vài lần. Với xe chạy mưa nhiều hoặc rửa xe bằng vòi mạnh, hãy vệ sinh lại các tiếp điểm này định kỳ để tránh chập chờn.
Khi nào cần mang xe vào tiệm
Ba tình huống bắt buộc mang xe đến thợ chuyên: đề trên năm giây máy vẫn không quay, có mùi khét nhựa hoặc thấy khói từ bộ đề, và tiếng kêu lạch cạch đều đặn mỗi lần đề. Mùi khét kèm ắc quy nóng là dấu hiệu mô tơ bị kẹt cơ khí hoặc chập cuộn, tiếp tục bấm đề có thể cháy cả dây điện. Tiếng lạch cạch đều là tiếng bánh răng bố đề nhảy răng, sửa sớm chỉ tốn công tháo, để lâu sẽ mòn cả trục.
Thợ sẽ đo điện áp ắc quy trước và sau khi đề, kiểm tra đường sạc từ máy, rồi tháo mô tơ ra mài cổ, thay chổi than nếu mòn. Về nguyên tắc ắc quy yếu thì thay ắc quy, mô tơ yếu thì phục hồi mô tơ, và việc đo đạc giúp xác định chính xác thay vì đoán. Nếu bạn đang định thuê xe đi xa, một lần kiểm tra bộ đề như thế trước chuyến đi là khoản đầu tư nhỏ so với cảnh đứng giữa cung đường.
Với người thuê xe Honda Click
Người thuê không phải bảo dưỡng xe, nhưng ba thói quen nhỏ giữ bộ đề khỏe suốt kỳ thuê: đề nhẹ nhàng từng nhát, không vặn ga khi đang đề, và tắt hết điện khi để xe lâu. Khi nhận xe, hãy bấm thử đề hai ba lần cùng chủ xe để nghe tiếng đề giòn; đây cũng là dịp kiểm tra các chi tiết khác như trong bài khi nào cần kiểm tra cốp xe trên Honda Click để yên tâm về cả khoang chứa đồ.
Nếu giữa kỳ thuê xe đột nhiên đề yếu dần, gọi ngay cho chủ xe để trao đổi thay vì cố đề đến khi ắc quy cạn hẳn. Hạn chế tự tháo ắc quy hay rút dây khi chưa hỏi, vì một số đời xe ngắt điện sẽ cần đặt lại đồng hồ. Trong chủ đề Honda Click còn nhiều bài về ly hợp, cốp và các chi tiết khác của dòng xe này để bạn tham khảo trước và trong suốt kỳ thuê.
Câu hỏi thường gặp
Đề bao lâu thì máy Click nổ là bình thường? Máy khỏe, thời tiết ấm thường nổ trong một đến hai nhát đề, mỗi nhát khoảng ba giây; mùa lạnh hoặc máy để lâu có thể cần ba nhát, lâu hơn thì nên kiểm tra.
Ắc quy xe ga bao lâu nên thay? Tùy dòng ắc quy và cách dùng, khoảng một đến hai năm là chu kỳ thay phổ biến; thay ắc quy để quá yếu sẽ kéo theo hao mòn mô tơ đề.
Ý nghĩa của tiếng đề mạnh mà máy không nổ? Bộ đề khỏe nhưng máy không nổ thường là chuyện nhiên liệu hoặc bugi, hãy kiểm tra chóp xăng, bugi trước khi nghi ắc quy.
Nước mưa lớn có hại bộ đề không? Nước trực tiếp vào mô tơ đề sẽ làm hỏng tiếp điểm; rửa xe bằng vòi cao áp cũng vậy, nên tránh xịt trực tiếp vào vùng ắc quy.
Đề yếu buổi sáng nhưng khỏe sau khi chạy là bệnh gì? Thường là ắc quy bắt đầu lão hóa, đủ chạy nhưng không còn dự trữ tốt sau một đêm; nên đo và thay sớm thay vì chờ hỏng hẳn.
Tóm lại
Bảo dưỡng bộ đề điện của Honda Click quy về ba việc: ắc quy sạch và đủ điện, đề nhẹ từng nhát, và mang xe đến thợ ngay khi có tiếng kêu lạ hoặc mùi khét. Khách thuê chỉ cần nghe tiếng đề và thử đèn trước khi nhận xe để yên tâm. Bộ đề khỏe cho bạn chiếc xe ga đáng tin cậy quanh phố, và những kiến thức lân cận như cách kiểm tra bộ ly hợp trên Honda Click sẽ giúp bạn giám sát trọn hệ thống truyền lực của xe.