Câu trả lời nhanh
Giữ ấm khi chạy xe máy mùa đông gói trong một nguyên tắc: chặn gió trước, giữ nhiệt sau. Điều đó nghĩa là mặc nhiều lớp mỏng thay vì một lớp dày, khóa các khe hở ở cổ, cổ tay và cổ chân, và che mặt trước gió. Lạnh trên xe máy không giống lạnh khi đứng yên: gió thổi liên tục làm thân nhiệt mất nhanh gấp nhiều lần, nên một bộ đồ đứng ngoài trời đủ ấm vẫn có thể thiếu khi lăn bánh. Người hay chạy sớm sáng hoặc tối muộn nên chuẩn bị kỹ hơn, vì đó là hai khung lạnh nhất trong ngày.
Chuẩn bị đồ giữ ấm trước khi lên đường
Danh sách đồ nên được soạn từ tối hôm trước: áo thun mỏng hút ẩm làm lớp trong, áo len hoặc áo thun dày làm lớp giữa, và áo gió ngoài cùng. Quần dài dày, tất cao cổ, và giày kín mũi thay vì dép. Người ngại lạnh có thể thêm khăn len trùm cổ và găng tay có lớp chống gió: đây là những bộ phận mất nhiệt nhanh nhất trên xe. Trước khi đi, thử ngồi lên xe khoảng một phút với đủ đồ để biết chỗ nào còn hở gió, và xem trước dự báo gió của ngày hôm đó, vì cùng một nhiệt độ nhưng trời có gió bắc thì lạnh lên hẳn.
Đồ dự phòng cũng cần có: một áo mưa để dùng khi mưa lạnh ẩm, một lớp áo thun dự phòng nếu lớp trong bị ướt mồ hôi, và túi ni-lông nhỏ bọc đồ điện thoại. Mùa đông ở miền Bắc hay có mưa phùn kèm gió, nên độ ướt thực tế làm lạnh nhanh hơn độ lạnh mà nhiệt kế báo. Cách chuẩn bị đồ cho các chuyến đi được kể trong chuyên mục kinh nghiệm thuê xe máy để bạn tham khảo trước khi lập danh sách.
Giữ ấm từ đầu đến chân
Đầu và cổ là khu vực mất nhiệt lớn nhất, nên mũ bảo hiểm kín tai cùng khăn quàng cổ là đôi bạn bắt buộc. Khăn nên quấn trước khi đội mũ để chặn khe hở giữa mũ và vai, nơi gió lạnh hay chui vào. Găng tay chống gió giữ tay linh hoạt, vì tay tê cứng sẽ bóp cua và phanh chậm hơn, một nguy hiểm thật sự ngoài việc khó chịu.
Thân dưới cần được coi như trên: quần dài dày hoặc thêm một lớp quần mỏng bên trong, tất cao cổ, và giày kín. Chân là bộ phận gần bánh xe nên đón gió trực tiếp, và bàn chân lạnh sẽ thao tác gác chân và phanh sau thiếu chính xác, nhất là khi phải gác chân xuống đường ướt lúc dừng đèn đỏ. Ai hay đi quãng dài buổi sớm nên chuẩn bị kỹ phần chân, vì bàn chân lạnh là cảm giác khó chịu kéo dài nhất của mỗi chuyến đi mùa lạnh.
Lớp ngoài cùng: chống gió và mưa lạnh
Lớp ngoài cùng quyết định phần lớn độ ấm tổng thể: áo gió hoặc áo mưa cản được gió sẽ giữ cho hai lớp trong phát huy tác dụng. Áo len dày nhưng thoáng gió chỉ ấm lúc đứng, còn khi chạy thì gió xuyên qua liên tục. Một chiếc áo gió mỏng mà chắn gió tốt lại còn hơn một chiếc áo len dày nhưng hở gió.
Mưa lạnh vào mùa đông là tình huống cần tách riêng: dừng lại mặc áo mưa ngay khi mưa bắt đầu, vì ướt cộng gió làm mất nhiệt rất nhanh và dễ dẫn tới mất tập trung khi điều khiển xe. Khi mặc áo mưa trên xe, kéo kín phần trước ngực và cổ tay, rồi buộc phần dưới gọn để không bay phủ đầu gối. Chạy qua đoạn ướt hoặc đường mưa, tránh phanh gấp vì mặt đường trơn hơn hẳn lúc lạnh ẩm.
Tần suất nghỉ và giữ sức khi chạy lạnh
Chạy xe trong trời lạnh tốn sức âm thầm hơn người mới tưởng: cơ bắp co cứng, các cú sốc tay lái truyền mạnh lên vai, và người không nhận ra mình mất nước vì trời không nóng. Nghỉ định kỳ mỗi một tiếng rưỡi tới hai tiếng, vào chỗ kín gió có nước ấm, vừa xoa tay chân vừa uống vài ngụm nước ấm. Đi nhóm thì đồng ý trước về điểm nghỉ, vì mỗi người chịu lạnh một mức khác nhau, và để người chịu kém nhất trong nhóm quyết định nhịp nghỉ, không phải người khỏe nhất.
Buồn ngủ cũng là nguy cơ riêng của mùa lạnh: người ấm dễ buồn ngủ sau những giờ chạy, nên nếu thấy mi mắt nặng thì dừng ngay thay vì cố về. Trên đường về khuya cuối tuần, các tuyến ven vắng hơn ban ngày, nên chuẩn bị đèn và áo phản quang cùng với giữ ấm. Các tình huống thực tế khi chạy trong thời tiết xấu được kể thêm trong chủ đề chạy xe trong đời sống để bạn hình dung trước.
Những lỗi hay gặp khi giữ ấm
Lỗi phổ biến nhất là mặc một lớp áo phao dày duy nhất: phao dày nhưng thường hở gió ở cổ tay, và vừa cồng kềnh tay lái vừa không thoát mồ hôi, nên tới chặng giữa người lại ẩm lạnh. Lỗi thứ hai là quên găng tay hoặc dùng găng len mỏng: tay lạnh tới mức bóp cua yếu là chuyện xảy ra trong vài chục phút. Lỗi thứ ba là đi dép hoặc giày hở: bàn chân đón gió liên tục gần mặt đường.
Lỗi thứ tư là xem thường khung giờ: sáng sớm và tối muộn lạnh hơn giữa trưa nhiều độ, nên người đi việc buổi sáng nên mặc đủ rồi tháo bớt lúc trời lên. Lỗi cuối cùng là không mang đồ dự phòng: mưa phùn bất chợt, lớp trong ướt mồ hôi, đều cần một lớp thay, và mua giữa đường thì vừa khó vừa đắt. Ai còn băn khoăn về việc thuê xe chạy trong điều kiện thời tiết xấu có thể xem thêm các câu hỏi trong chuyên mục hỏi đáp.
Thuê xe mùa đông cần lưu ý
Khi thuê xe trong mùa lạnh, nhận xe trong khung giờ mở cửa từ tám giờ sáng đến năm giờ chiều để có thời gian kiểm tra máy nổ đều, phanh ăn, đèn sáng và lốp căng, vì mọi trục trặc nhỏ đều khó chịu hơn khi trời lạnh. Hỏi rõ cách liên hệ hỗ trợ giữa đường, và chụp ảnh hiện trạng xe trước khi đi. Các điều kiện thuê, giấy tờ và đặt cọc được tổng hợp trong bài thủ tục thuê xe máy để bạn chuẩn bị đủ trước khi đến tiệm.
Nếu dự định giữ xe quá ngày hẹn trong mùa lễ cuối năm, hãy chủ động báo trước với Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa, vì việc trả trễ thường tính thêm phí theo giờ và trễ quá lâu có thể bị tính thêm ngày thuê theo giá ngày của xe; mức cụ thể cần xác nhận trực tiếp tại thời điểm thuê. Trời lạnh nên chọn dòng xe đã quen tay lái, chắc máy, để đỡ thêm một biến số khi điều kiện đã không lý tưởng.
Câu hỏi thường gặp
Chạy xe máy mùa đông nên mặc mấy lớp?
Ba lớp là chuẩn: lớp trong hút ẩm, lớp giữa giữ nhiệt, lớp ngoài chống gió. Ba lớp mỏng linh hoạt hơn một lớp dày vì bạn có thể tháo bớt khi trời lên và thêm lại khi về khuya.
Găng tay loại nào giữ ấm tốt khi chạy xe?
Găng có lớp ngoài chống gió và lớp trong giữ nhiệt là tốt nhất. Găng len mỏng chỉ đủ cho quãng ngắn, vì tay lộ gió liên tục và tê nhanh, ảnh hưởng trực tiếp tới bóp phanh và ga.
Chạy xe máy mùa đông có cần áo mưa không?
Có, kể cả khi xuất phát trời khô, vì mưa phùn mùa lạnh rất phổ biến và người ướt cộng gió sẽ mất nhiệt nhanh. Áo mưa còn dùng làm lớp chống gió thêm khi cần.
Nghỉ bao lâu một lần khi chạy trong trời lạnh?
Khoảng mỗi một tiếng rưỡi tới hai tiếng, tại chỗ kín gió có nước ấm. Trời càng lạnh thì nghỉ càng đều đặn, vì cơ thể co cứng từ từ và không tự báo hiệu rõ như khi chạy trời nóng.
Thuê xe đi mùa đông có gì khác các mùa khác?
Về thủ tục thì không khác, nhưng bạn nên kiểm tra kỹ hơn trạng thái máy, phanh và đèn, và chốt rõ cách liên hệ hỗ trợ giữa đường. Trời lạnh làm mọi hỏng nhỏ phiền hơn, nên kiểm tra sớm trong khung giờ mở cửa là cách rẻ nhất để tránh rắc rối.
Tóm lại
Giữ ấm khi chạy xe máy mùa đông là bài toán ba lớp: chặn gió bằng áo ngoài chắc, giữ nhiệt bằng lớp giữa, hút ẩm bằng lớp trong, cùng khóa kín cổ, cổ tay và cổ chân. Nghỉ đều đặn mỗi hai tiếng, uống nước ấm, và mang đồ dự phòng cho mưa phùn. Thuê xe mùa đông thì nhận trong khung giờ mở cửa từ tám giờ sáng đến năm giờ chiều, kiểm tra kỹ đèn phanh máy nổ, chốt trước với Mr Tú qua điện thoại hoặc Zalo về lịch trình và cách liên hệ hỗ trợ. Rét trên xe không đáng sợ nếu đồ đạc đúng; nó chỉ làm mệt người thiếu chuẩn bị. Chúc bạn mọi chuyến đi mùa lạnh đều ấm và an toàn.