Người mới đến Hà Nội thường nhẩm một công thức chung cho cả thành phố: sáng tắc, chiều tắc, giữa trưa thông. Nhưng ai chạy xe máy quanh phố đủ lâu đều biết giờ cao điểm không đổ đều khắp nơi: khu nào có nhiều tòa nhà văn phòng thì ùn theo giờ tan tầm, khu nào nhiều trường thì ùn theo giờ học, khu công nghiệp lại có nhịp riêng. Chạy đúng giờ đẹp của khu này qua khu khác có khi vẫn vướng, nên cách chắc hơn là biết tính chất từng khu mình hay đi qua. Bài này thuộc nhóm cẩm nang kinh nghiệm đi xe máy, bàn về cách né giờ cao điểm theo từng vùng của Hà Nội.

Câu trả lời nhanh

Hai khung đông nhất trên diện rộng là 6h30–8h30 và 16h30–19h hằng ngày. Nội khu phố cổ và quanh hồ thì sáng sớm và tối muộn dễ đi; khu văn phòng kiểu Cầu Giấy, Mỹ Đình, Nam Từ Liêm ùn mạnh lúc tan tầm; khu có nhiều trường thì thêm vướng khung 10h30–11h30 và 16h30–17h30 khi đón học sinh. Trước khi chạy, mở ứng dụng bản đồ xem tình hình đường như bài dùng ứng dụng bản đồ khi chạy xe máy ở Hà Nội đã hướng dẫn, rồi chọn lối đi vòng qua khu đang ùn thay vì chờ ở chỗ.

Nội khu phố cổ và quanh hồ

Đường phố cổ hẹp, vỉa hè dày đặc và khách bộ hành đông, nên tốc độ ở đây vốn thấp kể cả giờ vắng. Điểm khác biệt nằm ở cuối tuần và tối: khu này về chiều tối đông vì người đi dạo, còn sáng sớm ngày thường lại là lúc dễ đi nhất trong ngày. Ai có việc trong nội khu nên tranh thủ khung sáng sớm, và chấp nhận tốc độ chậm thay vì chen, vì khoảng trống ở đây vốn không đủ cho kiểu chạy nhanh.

Một lưu ý riêng với khách thuê xe mới nhận: nên tập chạy vài vòng quanh con hẻm, làm quen với côn và phanh của xe lạ trước khi lao vào dòng người, thay vì học cách xử lý xe giữa chốn đông đúc.

Buổi tối khu phố cổ lại có nếp riêng: dòng xe dạo chậm, hàng quán bày ra lòng đường và người bộ hành vượt đèn ở khắp nơi. Chạy trong khung này gần như không có khái niệm đúng làn, nên tốc độ thấp và tay lái nhẹ là hai thứ bảo hiểm thật sự. Ai không có việc riêng thì né hẳn khung tối cuối tuần ở khu này, còn nếu phải đi thì đi sau dòng người, đừng cố chen trước.

Khu Cầu Giấy, Mỹ Đình và các trục đường lớn phía tây bắc

Vùng này tập trung nhiều tòa nhà văn phòng và cụm chung cư, nên hai đỉnh sáng chiều rất rõ: dòng xe đổ về các trục lớn lúc sáng sớm và rút về theo hướng ngược lại lúc tan tầm. Các nút giao giữa trục vành đai với đường xuyên tâm là những chỗ đứng lâu nhất, và xe máy thường phải chen sát rìa nên dễ va chạm nhỏ. Ai đi trong khung tan tầm ở đây nên chủ động đứng ở làn ngoài cùng, giữ khoảng cách với xe container và tránh chen vào gãy của nút giao.

Khu Thanh Xuân, Hoàng Mai và phía nam thành phố

Phía nam có nhiều trường đại học, cụm chung cư và khu công nghiệp ven, nên ngoài hai đỉnh sáng chiều còn thêm các khung vướng theo giờ đến lớp và giờ tan học. Vòng xoay và các đường gom xe tải là điểm cần để ý, vì dòng xe hỗn hợp tải nặng với xe máy khiến phán đoán khoảng cách khó hơn. Chạy vùng này nên tránh khung 10h30–11h30 và khung 16h30–17h30 vào ngày trong tuần, khi học sinh và sinh viên dồn ra đường.

Khung nghỉ trưa vùng này cũng cần biết: dòng xe về nhà giữa trưa tạo một đỉnh nhỏ thứ ba, mượt hơn đỉnh chính nhưng đủ khiến các trục quanh vòng xoay chậm lại trong nửa tiếng. Ai đi làm giữa trưa nên canh sau 13h, khi đường vừa thông và nắng còn chưa vào đỉnh gắt.

Khu Gia Lâm, Long Biên và phía đông sông Hồng

Qua sông là bài toán riêng: cầu là điểm thắt cổ chai, sáng dòng xe đổ vào nội đô, chiều dòng xe trở ra, nên khung giờ đẹp của cầu không theo quy luật khu vực mà theo quy luật chiều đi. Ai qua cầu trong giờ cao điểm nên chọn cầu ít xe hơn nếu tiện đường, và nhớ rằng mặt cầu hẹp gió lùa mạnh, giữ tay lái chắc hơn khi có xe tải vượt ngang. Khu vực phía đông còn nhiều đoạn đường đang mở rộng nên có vỉa hè và lòng đường đổi liên tục, cần quan sát xa hơn bình thường.

Một chi tiết ít ai để ý: chiều về tối, đèn đường phía đầu cầu thường sáng trước đoạn giữa cầu, nên mắt phải điều chỉnh hai lần trong vài trăm mét. Người đi kính râm nên tháo kính trước khi lên cầu lúc chạng vạng, vì bóng đổ loang trên mặt nhựa đường làm mất ổ gà và vạch sơn. Ai chở hàng cồng kềnh qua cầu trong giờ đông thì nên chọn làn giữa, nơi dòng xe chạy đều nhất và ít bị xi nhan chen từ hai bên.

Khu Hà Đông và phía tây nam

Vùng này có các trục đường thẳng, rộng và dài, nên giờ thông thực sự rất nhanh, nhưng cũng vì vậy mà dòng xe chạy tốc độ cao dồn về cùng lúc. Đỉnh đông thường đến sau khu nội đô chừng nửa tiếng, khi dòng xe từ phía Cầu Giấy và Thanh Xuân dồn về. Người chạy trục hướng này nên theo dõi tình hình qua ứng dụng bản đồ trước khi xuống phố, và khi cần tiếp nhiên liệu giữa chừng thì áp dụng cách tìm trạm như bài tìm trạm xăng quanh khu vực là bằng cách nào thay vì rời dòng xe lang thang.

Chung cho mọi khu vực là một quy tắc giữ khoảng cách: nhìn cột mốc ven đường, đếm thời gian xe trước đi qua tới lượt mình, nếu dưới hai giây tức là đang bám quá gần. Trong giờ cao điểm, khoảng cách này là thứ duy nhất tạo ra chỗ phanh gấp khi có người ngã trước mặt, và cũng là thứ khiến cả chuyến bớt mệt, vì không phải nhấp nhô tốc độ theo nhịp hoảng loạn của dòng xe.

Giữa các khu vực, cách nhanh nhất để không sa vào khung đông là nhìn lịch trình của chính mình trước: việc gì dời được sang giữa sáng thì dời, việc gì gấp vào 17h thì xem lại có thể làm sớm hơn. Đa số tình huống kẹt xe khó chịu không đến từ đường, mà đến từ việc rời nhà đúng lúc cả phố đang đông nhất.

Câu hỏi thường gặp

Có khung giờ nào tương đối thông trên khắp thành phố không?

Khoảng 9h sáng đến 11h trưa và sau 20h tối là hai khung dễ chịu nhất ở đa số khu vực. Khung giữa sáng phù hợp việc chạy dịch vụ, còn khung tối muộn chỉ nên đi nếu quen đường và đủ ánh sáng trên xe.

Chạy trong giờ cao điểm nên theo dòng hay đi vòng?

Đi vòng qua khu đang ùn gần như luôn nhanh hơn đứng chờ tại chỗ, với điều kiện đường vòng không quá xa và bản đồ cho thấy dòng chảy ổn. Còn trong dòng chậm, theo nhịp chung, giữ khoảng cách với xe phía trước là cách an toàn nhất.

Mưa to giữa giờ cao điểm thì xử lý thế nào?

Tìm chỗ che tạm cho đến khi mưa dịu, vì đường ướt cộng dòng đông là tổ hợp dễ ngã nhất. Nếu buộc phải đi, giảm tốc, bật đèn và tránh các vệt nước đọng che mất ổ gà.

Khách thuê xe mới đến Hà Nội nên chạy khung nào?

Chọn giữa sáng ngày thường, khi đường thoáng và có đủ ánh sáng để quan sát. Khi chưa quen xe, mỗi khung đông thêm đều là thêm một lớp khó, nên hãy để mình tập trong điều kiện dễ trước.

Có nên tin hoàn toàn vào gợi ý đường của ứng dụng trong giờ cao điểm không?

Nên tin về hướng, nhưng kiểm tra bằng mắt trước khi rẽ theo. Ứng dụng tính đường theo dòng chảy trung bình, còn mình đang đứng ở một điểm cụ thể với hàng trăm xe quanh, nên quyết định cuối cùng vẫn là của người cầm lái. Rẽ theo gợi ý mà không nhìn gương thì dễ tạo va chạm đúng khung đông nhất trong ngày.

Tóm lại

Né giờ cao điểm ở Hà Nội là bài toán theo khu vực: nội hồ dễ đi sáng sớm, khu văn phòng ùn theo giờ tan tầm, khu trường học vướng theo giờ học, khu qua sông thì nhìn chiều cầu. Ghim hai khung 6h30–8h30 và 16h30–19h như vùng đỏ trong lịch, rồi tự điều chỉnh theo vùng mình đi, là cách giữ mỗi chuyến đi phố nhẹ hơn hẳn. Ai cần hỏi về tình trạng xe trước khi lên đường có thể liên hệ Mr Tú Motorbike Rental qua điện thoại hoặc Zalo trong giờ mở cửa từ 08:00 đến 17:00 hằng ngày. Xem thêm các tình huống chạy xe hằng ngày tại trang chủ đề kinh nghiệm chạy xe trong đời sống.